Đề xuất ưu tiên phụ nữ sinh đủ 2 con, nam giới có 2 con mà không có vợ được mua nhà ở xã hội

Tại phiên họp thứ 50 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 8/10, nhiều nội dung mới trong dự thảo Luật Dân số đã được đưa ra lấy ý kiến, trong đó đáng chú ý là đề xuất ưu tiên phụ nữ sinh đủ hai con và nam giới có hai con mà không có vợ hoặc vợ đã mất được mua, thuê nhà ở xã hội.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự thảo Luật Dân số đề xuất một loạt chính sách hỗ trợ nhằm duy trì mức sinh thay thế và khuyến khích sinh đủ hai con, đặc biệt ở những địa phương có mức sinh thấp.

Theo dự thảo, phụ nữ sinh con thứ hai được tăng thêm một tháng nghỉ thai sản, trong khi nam giới được nghỉ thêm năm ngày làm việc khi vợ sinh con. Ngoài ra, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, phụ nữ dân tộc thiểu số hoặc ở địa phương có mức sinh thấp sẽ được hưởng hỗ trợ tài chính. Đáng chú ý, phụ nữ sinh đủ hai con hoặc nam giới có hai con đẻ mà không có vợ hoặc vợ đã mất sẽ được ưu tiên mua, thuê nhà ở xã hội. Chính phủ sẽ quy định cụ thể nội dung và mức hỗ trợ tối thiểu cho nhóm đối tượng này.

Đề xuất ưu tiên phụ nữ sinh đủ 2 con, nam giới có 2 con mà không có vợ được mua nhà ở xã hội

Bên cạnh đó, để giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, dự thảo Luật Dân số cũng quy định đình chỉ hành nghề đối với người có hành vi tiết lộ giới tính thai nhi, trừ các trường hợp phục vụ mục đích chẩn đoán và điều trị bệnh di truyền liên quan đến giới tính theo quy định của Bộ Y tế.

Thẩm tra dự thảo, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng việc tăng thời gian nghỉ thai sản là cần thiết nhưng cần được đánh giá tác động kỹ lưỡng, bởi chính sách này có thể khiến doanh nghiệp e ngại khi tuyển dụng lao động nữ. Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Đắc Vinh đề nghị phải có cơ chế hài hòa quyền lợi giữa người lao động và người sử dụng lao động, đồng thời làm rõ tiêu chí xác định “địa phương có mức sinh thấp” để tránh áp dụng thiếu thống nhất.

Thảo luận tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải cho rằng không chỉ những người đã kết hôn ngại sinh con, mà thực tế hiện nay còn xuất hiện xu hướng ngại kết hôn do áp lực tài chính. Bà chỉ ra giá nhà ở quá cao, cùng chi phí nuôi dạy và giáo dục con cái lớn khiến nhiều người trẻ chưa dám lập gia đình hay sinh con. Vì vậy, bà đề nghị mở rộng đối tượng khuyến khích, không chỉ với người sinh đủ hai con mà còn xem xét chính sách hỗ trợ cho người kết hôn trước 30 tuổi và có một con.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc khuyến khích sinh đủ hai con là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm bảo đảm cân bằng dân số và lực lượng lao động trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh. Ông cho biết, hiện quy định cho phép cán bộ, công chức, viên chức sinh con thứ ba mà không bị kỷ luật đã thể hiện sự điều chỉnh linh hoạt trong chính sách dân số, song cần tiếp tục xây dựng những biện pháp hỗ trợ thực chất và phù hợp với thực tiễn.

Các ý kiến đều thống nhất rằng, để khuyến khích sinh đủ hai con, chính sách không chỉ dừng ở ưu tiên nhà ở xã hội hay hỗ trợ tài chính mà cần được thiết kế đồng bộ hơn – bao gồm các giải pháp về y tế, giáo dục, việc làm, phúc lợi và môi trường xã hội thân thiện với gia đình trẻ.

Dự thảo Luật Dân số (sửa đổi) sẽ tiếp tục được hoàn thiện và trình Quốc hội xem xét trong kỳ họp tới.