Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương: Chưa thể áp thuế tiêu thụ đặc biệt với nước giải khát có đường

Bộ Tài chính hiện đang chủ trì xây dựng dự thảo sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) với nhiều điều chỉnh quan trọng, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng đối tượng chịu thuế. Một nội dung mới được bổ sung vào dự thảo là đưa nước giải khát có đường vào diện chịu thuế TTĐB với mức thuế suất đề xuất là 10%.

Theo báo cáo "Đánh giá tác động kinh tế của dự thảo thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường" của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), việc áp dụng mức thuế 10% sẽ tạo ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực cho ngành sản xuất nước giải khát cũng như toàn bộ nền kinh tế. Báo cáo sử dụng dữ liệu từ bảng IO năm 2022 và các số liệu chính thống liên quan để phân tích. Kết quả cho thấy, việc áp thuế TTĐB sẽ làm quy mô sản xuất của doanh nghiệp nước giải khát thu hẹp, giảm giá trị sản xuất và giá trị tăng thêm của ngành. Cụ thể, giá trị tăng thêm của ngành giảm khoảng 0,772%, tương đương 5.650 tỷ đồng. Hơn nữa, tác động này không chỉ giới hạn trong ngành nước giải khát mà còn ảnh hưởng đến 24 ngành kinh tế khác, khiến tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế giảm 0,6%, tương đương 55.077 tỷ đồng, kéo theo sự suy giảm GDP khoảng 0,45%, tương đương 42.570 tỷ đồng.

Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, chưa thể áp thuế tiêu thụ đặc biệt với nước giải khát có đường.

CIEM cảnh báo rằng, chính sách thuế mới có thể tác động tiêu cực không chỉ đến ngành nước giải khát mà còn đến toàn bộ nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh doanh nghiệp trong ngành này đang dễ bị tổn thương do dịch bệnh và các biến động khó lường. Vì vậy, CIEM đề xuất chưa áp dụng thuế TTĐB đối với nước giải khát có đường tại thời điểm này và khuyến nghị Chính phủ cần tập trung vào các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển.

Ngoài việc sửa đổi Luật Thuế TTĐB, dự thảo sửa đổi Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) cũng đang đề xuất chuyển mặt hàng đường và phụ phẩm từ mức thuế suất GTGT 5% lên 10%. Đồng thời, dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cũng đề xuất loại bỏ các ưu đãi thuế đối với mặt hàng thuộc diện chịu thuế TTĐB, trong đó có nước giải khát có đường. Nếu các đề xuất này được thông qua, các doanh nghiệp sản xuất nước giải khát sẽ chịu áp lực lớn do chi phí sản xuất tăng, giá bán tăng và mất đi các ưu đãi thuế.

CIEM đề xuất cơ quan soạn thảo cần tổ chức tham vấn rộng rãi với các bên chịu ảnh hưởng từ chính sách và công khai minh bạch các thông tin liên quan. Đồng thời, các quy định mới cần được đánh giá tác động toàn diện và dựa trên cơ sở khoa học. Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam (VBA) cũng được khuyến nghị cần tích cực cập nhật, cung cấp thông tin khoa học đến cơ quan soạn thảo và thể hiện quan điểm rõ ràng trong quá trình góp ý cho dự thảo luật.