Luật Xây dựng hướng tới tạo đột phá lớn, minh bạch hóa môi trường đầu tư xây dựng

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng, mục tiêu của Luật Xây dựng năm 2025 là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp.

Phân loại dự án theo hình thức đầu tư

Ngày 29/6/2026, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng chủ trì hội nghị "Phổ biến Luật Xây dựng năm 2025 và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành".

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cho biết, thực hiện tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo Nghị quyết số 66/NQ-TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị, Bộ Xây dựng đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội khóa XV thông qua Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (Luật Xây dựng năm 2025).

Mục tiêu của Luật là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về xây dựng theo hướng xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng.

Tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng, tạo điều kiện thuận lợi, bình đẳng cho người dân và doanh nghiệp; khắc phục những hạn chế, bất cập trong thực tiễn; bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Để cụ thể hóa các mục tiêu này, Bộ Xây dựng đã trình Chính phủ ban hành 6 Nghị định và ban hành theo thẩm quyền 8 Thông tư hướng dẫn thi hành Luật, một Quyết định về công bố mẫu hợp đồng xây dựng.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh, các văn bản quy phạm pháp luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, tập trung quy định, làm rõ những vấn đề khung mang tính nguyên tắc và những nội dung thuộc thẩm quyền được Luật giao.

Cụ thể, thực hiện phân loại dự án đầu tư xây dựng theo hình thức đầu tư thay cho phân loại theo nguồn vốn. Bổ sung quy định cho phép người quyết định đầu tư được quyết định sử dụng các loại thiết kế tại Báo cáo nghiên cứu khả thi phù hợp với tính chất, yêu cầu kỹ thuật của dự án.

Cơ quan chuyên môn về xây dựng chỉ kiểm soát về an toàn xây dựng, PCCC, tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn, sự phù hợp với quy hoạch làm cơ sở lập dự án; các nội dung khác phân quyền cho người quyết định đầu tư, chủ đầu tư thực hiện.

Bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở tại cơ quan chuyên môn về xây dựng; phân quyền chủ đầu tư kiểm soát đối với tất cả các thiết kế xây dựng sau khi dự án đầu tư được phê duyệt.

Sửa đổi hình thức "Ban quản lý dự án chuyên ngành, Ban quản lý dự án khu vực" thành "Ban quản lý đầu tư xây dựng"; đối với các hình thức còn lại gộp chung thành "chủ đầu tư tổ chức quản lý dự án".

Bãi bỏ yêu cầu chứng chỉ năng lực doanh nghiệp

Theo Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng, các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành Luật Xây dựng cũng quy định về cấp giấy phép xây dựng theo hướng cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng chỉ kiểm soát 1 lần đối với mỗi dự án/công trình từ giai đoạn chuẩn bị đến thời điểm khởi công xây dựng.

Các dự án/công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi thì được miễn giấy phép xây dựng. Đối với các công trình còn lại sẽ đơn giản hóa thủ, giảm tối đa thời gian cấp giấy phép (dự kiến tối đa 7 ngày).

Về xây dựng công trình, rà soát, cắt giảm đối tượng phải thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu; cụ thể hóa về điều kiện khởi công xây dựng.

Ngoài ra, các văn bản quy phạm pháp luật còn quy định rõ về khái niệm, nội dung, cách xác định, quản lý chi phí đầu tư, hệ thống công cụ định mức, giá xây dựng.

Sửa đổi quy định liên quan đến việc sử dụng, tham khảo các công cụ này trong việc xác định chi phí đầu tư xây dựng, đảm bảo thuận tiện, linh hoạt, phù hợp với các cơ chế đặc thù.

Về quản lý hợp đồng, điều chỉnh, bổ sung một số quy định nhằm đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ với quy định của Luật Đấu thầu, Bộ Luật Dân sự năm 2015 và nguyên tắc tự do, tự nguyện thỏa thuận trong giao kết hợp đồng.

Bãi bỏ yêu cầu về điều kiện năng lực và chứng chỉ năng lực của doanh nghiệp; cắt giảm một số lĩnh vực không yêu cầu chứng chỉ hành nghề của cá nhân.

Sửa đổi, bổ sung quy định nhằm tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; khuyến khích sử dụng vật liệu, công trình xanh, thông minh, thân thiện môi trường, hiệu quả năng lượng; khuyến khích ứng dụng kỹ thuật, công nghệ xây dựng, nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ, và đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, các văn bản quy phạm pháp luật còn bổ sung các quy định về hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng nhằm định danh công trình và đẩy mạnh chuyển đổi số, quản lý trật tự xây dựng, quy trình rút gọn đối với dự án đầu tư công đặc biệt…

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cũng yêu cầu các cơ quan chuyên môn của Bộ Xây dựng và địa phương chú trọng hướng dẫn thi hành Luật và các văn bản hướng dẫn tới các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đặc biệt là các nhóm đối tượng chịu tác động trực tiếp của Luật như: Chủ đầu tư, Ban quản lý dự án và các doanh nghiệp liên quan đến hoạt động đầu tư xây dựng.

Tại hội nghị, đại diện các cơ quan chuyên môn của Bộ Xây dựng đã trình bày những điểm mới của Luật Xây dựng 2025 và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thi hành.