Liên kết vùng là yêu cầu tất yếu của quá trình phát triển

Tại Hội nghị kết nối đầu tư và hợp tác phát triển giữa TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh cho rằng, mỗi địa phương trong vùng đều có những lợi thế riêng. Tuy nhiên, khi được kết nối đồng bộ về hạ tầng, thị trường, nguồn vốn, khoa học - công nghệ, nhân lực và chuỗi cung ứng, các lợi thế này không chỉ được cộng hưởng mà còn có thể hình thành một không gian kinh tế có quy mô, sức cạnh tranh và sức lan tỏa lớn hơn.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh. Ảnh: Uyển Nhi

Đánh giá kết quả hợp tác thời gian qua, lãnh đạo thành phố ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong phát triển hạ tầng liên vùng, xúc tiến đầu tư - thương mại, kết nối doanh nghiệp, khoa học - công nghệ và du lịch.

Tuy nhiên, ông Thạnh cũng thẳng thắn nhìn nhận, một số hoạt động liên kết vẫn còn thiên về từng sự kiện, từng chương trình. Sự kết nối giữa doanh nghiệp, thị trường, công nghệ, tài chính và đầu tư chưa thực sự hình thành những chuỗi giá trị đủ sâu và dài hạn.

Từ thực tế này, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho rằng đây là thời điểm cần thay đổi phương thức hợp tác. Cụ thể, cần chuyển từ liên kết theo địa giới hành chính sang liên kết theo không gian phát triển; từ xúc tiến từng dự án sang kiến tạo chuỗi giá trị; từ cạnh tranh thu hút nguồn lực sang cùng nhau mở rộng không gian và quy mô nguồn lực; từ ký kết cam kết sang quản trị bằng hành động và kết quả.

Đây cũng là những trọng tâm được lãnh đạo thành phố đặt ra cho hợp tác liên kết vùng trong giai đoạn 2026–2030. Đặc biệt, theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, Luật Phát triển đô thị mở ra một nền tảng thể chế mới cho tư duy phát triển đô thị, tổ chức không gian, phát triển hạ tầng và huy động nguồn lực. Tinh thần này phù hợp với yêu cầu liên kết vùng hiện nay.

“Quy hoạch phải mở ra không gian phát triển; hạ tầng phải tạo ra khả năng kết nối; cơ chế phải khơi thông nguồn lực; và dự án phải tạo ra giá trị thực cho người dân, doanh nghiệp và toàn vùng”, ông Bùi Minh Thạnh nêu rõ.

Từ những yêu cầu trên, lãnh đạo thành phố đề nghị các cơ quan, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp tập trung vào những nhiệm vụ có tính thực chất, có khả năng tạo động lực tăng trưởng cho toàn vùng.

Trước hết, cần rà soát, lựa chọn các chương trình, dự án và lĩnh vực có tính liên vùng, có khả năng tạo động lực tăng trưởng, qua đó hình thành danh mục hợp tác trọng điểm giai đoạn 2026–2030.

Cùng với đó là xây dựng cơ chế kết nối thực chất giữa địa phương, doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức tài chính, viện trường và các trung tâm khoa học - công nghệ. Theo ông, việc kết nối cần lấy nhu cầu thị trường và hiệu quả dự án làm điểm xuất phát, thay vì chỉ dừng ở các hoạt động giao lưu, ký kết.

Một yêu cầu khác được nhấn mạnh là chuyển mạnh từ “kết nối tại hội nghị” sang “kết nối sau hội nghị”. Theo đó, mỗi cam kết cần có đầu mối, tiến độ và kết quả cụ thể; mỗi cơ hội đầu tư cần được theo dõi đến khi hình thành dự án; mỗi dự án liên vùng cần có cơ chế phối hợp đủ mạnh để các bên cùng tháo gỡ khó khăn và cùng chịu trách nhiệm về kết quả.

Cách tiếp cận này được xem là bước chuyển quan trọng nhằm đưa liên kết vùng từ những thỏa thuận trên giấy thành các chương trình, dự án và chuỗi giá trị có khả năng tạo ra kết quả đo đếm được.

Về phía TP. Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Bùi Minh Thạnh khẳng định, Thành phố xác định trách nhiệm không chỉ là một địa phương tham gia liên kết mà còn phải tiếp tục phát huy vai trò trung tâm hội tụ và kết nối nguồn lực của vùng.

Theo đó, TP. Hồ Chí Minh sẽ chủ động kết nối thị trường, doanh nghiệp, các định chế tài chính, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao và các đối tác quốc tế.

TP. Hồ Chí Minh sẽ chủ động kết nối thị trường, doanh nghiệp, các định chế tài chính, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao và các đối tác quốc tế. Ảnh: Long Hồ

Đồng thời, Thành phố sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương để đưa tiềm năng, lợi thế của từng nơi trở thành những dự án cụ thể, những chuỗi giá trị cụ thể và những kết quả phát triển cụ thể. Nếu các địa phương cùng thay đổi cách tiếp cận, chia sẻ nguồn lực và cùng chịu trách nhiệm về kết quả, liên kết giữa Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long sẽ không chỉ tạo thêm cơ hội cho từng địa phương mà còn góp phần hình thành một cực phát triển có sức cạnh tranh mới của quốc gia.

Ông kỳ vọng đây sẽ là điểm khởi đầu cho một phương thức hợp tác mới trong giai đoạn 2026–2030. Theo đó, quy hoạch phải trở thành không gian phát triển; không gian trở thành cơ hội đầu tư; kết nối trở thành chuỗi giá trị; nguồn lực trở thành động lực tăng trưởng; và lợi thế của từng địa phương trở thành sức mạnh chung của cả vùng.

Từ “liên kết để cùng phát triển”, mục tiêu được đặt ra là tiến tới “cùng kiến tạo một không gian phát triển mới”, đưa những ý tưởng từ Hội nghị thành các dự án cụ thể và biến những dự án đó thành giá trị phát triển bền vững cho người dân và toàn vùng.