Trong quá trình mở rộng không gian phát triển kinh tế, việc chuyển mục đích sử dụng rừng sang phục vụ các công trình hạ tầng là bất khả kháng. Tuy nhiên, nguyên tắc hoàn trả năng lượng sinh thái thông qua cơ chế tài chính trồng rừng thay thế đang được TP.Hồ Chí Minh vận hành ngày càng bài bản và hiệu quả.
Theo Quyết định có hiệu lực từ ngày 14/9/2026, UBND TP.Hồ Chí Minh giao Ban Quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng Thành phố chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện diện tích 441,8 ha phân bổ vào 3 nhóm giải pháp kỹ thuật lâm nghiệp trọng tâm.
![]() |
| Khu Bảo tồn thiên nhiên Bình Châu-Phước Bửu: Ảnh: TTXVN |
Nhóm thứ nhất - Trồng mới rừng phòng hộ: Tổng diện tích triển khai là 167,76 ha (trong đó diện tích quy đổi phải trồng rừng thay thế đạt 166,32 ha), tập trung toàn bộ tại Rừng phòng hộ Cần Giờ và Rừng phòng hộ xã Bình Lợi.
Tiến độ được chia làm hai giai đoạn kéo dài 10 năm: Giai đoạn 2026-2035 thực hiện 97,76 ha; Giai đoạn 2027-2036 thực hiện 70 ha. Mỗi giai đoạn tuân thủ quy trình nghiêm ngặt gồm 5 năm trồng, chăm sóc liên tục và 5 năm tiếp theo bảo vệ nghiêm ngặt.
Nhóm thứ hai - Khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên: Dành 173 ha (diện tích quy đổi thay thế là 168,9 ha) tại Rừng phòng hộ Cần Giờ và Khu Bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu. Trong đó bao gồm 153 ha đất quy hoạch rừng phòng hộ và 20 ha đất quy hoạch rừng đặc dụng. Toàn bộ khối lượng này được thực hiện tập trung trong giai đoạn 2026-2031 với thời hạn khoanh nuôi 6 năm.
Nhóm thứ ba - Khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên có trồng bổ sung: Thực hiện trên diện tích 107 ha (tương ứng 106,58 ha diện tích phải trồng thay thế), tập trung hoàn toàn tại Rừng phòng hộ Cần Giờ. Thời gian triển khai kéo dài 6 năm, từ 2026 đến 2031.
Điểm tựa vận hành cho Kế hoạch này là việc sử dụng trực tiếp nguồn tiền thu được từ nghĩa vụ đóng góp trồng rừng thay thế của các chủ dự án. Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng Thành phố đóng vai trò tiếp nhận, quản lý và điều tiết nguồn vốn, thực hiện tạm ứng, thanh toán và quyết toán minh bạch cho đơn vị thi công.
Về phía cơ quan quản lý chuyên ngành, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì triển khai, hướng dẫn lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế dự toán, đồng thời trực tiếp theo dõi, kiểm tra, đôn đốc tiến độ.
Song song đó, Sở Tài chính phối hợp kiểm soát các thủ tục thanh quyết toán theo đúng quy định pháp luật. Đáng chú ý, kinh phí dành cho công tác kiểm tra, giám sát giai đoạn 2026-2036 được trích từ nguồn lãi kết dư của tiền nộp trồng rừng thay thế, giúp giảm áp lực cho ngân sách chung.
UBND Thành phố yêu cầu Ban Quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng phải khẩn trương hoàn thiện khảo sát, lập thiết kế dự toán để đưa cây xuống giống ngay trong thời vụ kế tiếp, bảo đảm không chậm quá 12 tháng kể từ ngày ban hành kế hoạch.
Việc chủ động tái tạo chuỗi sinh thái rừng phòng hộ và đặc dụng không chỉ giải quyết bài toán pháp lý về nghĩa vụ hoàn trả rừng, mà còn là bước đi mang tính chiến lược của TP.Hồ Chí Minh nhằm gia tăng khả năng hấp thụ carbon, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ an toàn sinh thái cho vùng đô thị hạ lưu sông Đồng Nai - Sài Gòn.