Hà Nội tính bài toán huy động 2,8 triệu tỷ đồng cho đầu tư công

UBND TP. Hà Nội phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức Hội nghị “Giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026-2030”, trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 và bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 11% trở lên.

Tại hội nghị, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú cho biết mục tiêu tăng trưởng hai con số đòi hỏi thành phố không chỉ gia tăng quy mô vốn đầu tư mà còn phải đổi mới phương thức huy động, phân bổ và tổ chức thực hiện nguồn lực.

Theo đó, ngân sách nhà nước cần tập trung cho những nhiệm vụ nền tảng, có tính dẫn dắt, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa, thu hút thêm tín dụng, vốn doanh nghiệp, FDI và các nguồn lực xã hội.

Hà Nội tính bài toán huy động 2,8 triệu tỷ đồng cho đầu tư công

Nhu cầu vốn tăng mạnh cùng các dự án hạ tầng lớn

Những kết quả kinh tế trong 8 tháng đầu năm đang tạo nền tảng nhất định cho Hà Nội thực hiện mục tiêu tăng trưởng. Đến ngày 31/8, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 529.377 tỷ đồng, bằng 81,4% dự toán và tăng 10,6% so với cùng kỳ. Tổng chi ngân sách đạt 143.841 tỷ đồng.

Hoạt động đầu tư, kinh doanh tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực. Trong 8 tháng, Hà Nội có khoảng 24,5 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, với 472,3 nghìn tỷ đồng vốn đăng ký; khoảng 9,1 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Thu hút FDI đạt khoảng 3,75 tỷ USD, tương đương 83,1% mục tiêu cả năm.

Đến cuối tháng 8, vốn huy động của các tổ chức tín dụng trên địa bàn đạt khoảng 7.844 nghìn tỷ đồng, trong khi dư nợ đạt 6.529 nghìn tỷ đồng. Quy mô nguồn lực tài chính lớn là một trong những cơ sở để thành phố tiếp tục huy động vốn phục vụ đầu tư phát triển.

Tuy nhiên, nhu cầu vốn cho giai đoạn tới cũng tăng mạnh. Theo ông Nguyễn Ngọc Tú, trong quá trình xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn, các đơn vị đề xuất nhu cầu khoảng 1,881 triệu tỷ đồng.

Sau khi cập nhật danh mục dự án và bổ sung định hướng phát triển khoảng 362 km đường sắt đô thị trong giai đoạn 2026-2030, tổng nhu cầu vốn đầu tư công của thành phố được cập nhật lên khoảng 2,8 triệu tỷ đồng.

Áp lực nguồn vốn thể hiện rõ ngay trong năm 2027. Thành phố dự kiến cần khoảng 523,3 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư công, trong khi khả năng cân đối sơ bộ khoảng 404,3 nghìn tỷ đồng. Chênh lệch giữa nhu cầu và khả năng cân đối lên tới khoảng 119 nghìn tỷ đồng.

Trong cơ cấu nguồn lực dự kiến, vốn huy động khoảng 128 nghìn tỷ đồng, chủ yếu từ nguồn trong nước. Thu tiền sử dụng đất năm 2026 ước đạt 145.635 tỷ đồng.

Theo định hướng của Hà Nội, nguồn thu từ đất cần được khai thác theo hướng bền vững, gắn với quy hoạch, phát triển đô thị, mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và tái đầu tư cho hạ tầng.

Không thể chỉ dựa vào ngân sách

Nếu tính trên phạm vi toàn nền kinh tế, tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2026-2030 được xác định cần khoảng 5 triệu tỷ đồng. Quy mô này cho thấy ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng một phần nhu cầu đầu tư phát triển của Thủ đô.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tú, Hà Nội sẽ phải kết nối đồng bộ nhiều nguồn vốn, gồm ngân sách, tín dụng, trái phiếu, vốn chủ sở hữu doanh nghiệp, PPP, ODA, FDI, nguồn lực từ đất đai, tài sản công và các công cụ tài chính xanh.

Cùng với huy động vốn, thành phố đặt yêu cầu bảo đảm an toàn nợ, hiệu quả đầu tư và khả năng hoàn trả. Việc lựa chọn dự án cũng cần được phân loại rõ hơn: dự án Nhà nước phải đầu tư; dự án phù hợp triển khai theo phương thức PPP; dự án có khả năng hoàn vốn; hoặc những dự án có thể khai thác giá trị gia tăng từ đất đai và hạ tầng.

Đối với đường sắt đô thị, định hướng đầu tư không chỉ dừng ở việc xây dựng các tuyến giao thông mà còn gắn với chỉnh trang, tái thiết đô thị, phát triển thương mại, dịch vụ quanh các đầu mối giao thông.

Đây cũng là dư địa để triển khai TOD, qua đó phát huy giá trị đất đai và không gian đô thị gắn với các tuyến, nhà ga đường sắt đô thị, tạo thêm nguồn lực quay trở lại phục vụ phát triển hạ tầng.

Theo hướng này, vốn đầu tư công có thể đóng vai trò vốn mồi, tạo động lực thu hút dòng vốn xã hội thay vì trở thành nguồn vốn duy nhất cho các dự án phát triển đô thị và hạ tầng quy mô lớn.

Khơi thông dòng vốn, nâng sức hấp thụ của doanh nghiệp

Một vấn đề khác được đặt ra tại hội nghị là làm thế nào để nguồn vốn lớn thực sự đi vào nền kinh tế. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết, dư nợ tín dụng toàn hệ thống trong 8 tháng năm 2026 tăng 9,91% so với cuối năm 2025, trong đó hơn 77% dư nợ phục vụ sản xuất, kinh doanh. Tại Hà Nội, tín dụng tăng trên 13%, cao hơn mức bình quân toàn hệ thống.

Tuy nhiên, theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, không thể kỳ vọng ngân hàng trở thành nguồn vốn duy nhất cho các dự án lớn. Những công trình hạ tầng quy mô lớn cần được cấu trúc bằng nhiều nguồn vốn, trong đó có ngân sách địa phương, thị trường vốn, trái phiếu doanh nghiệp và PPP.

Khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp cũng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hồ sơ pháp lý, quy hoạch, thủ tục đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, phương án tài chính, vốn chủ sở hữu và chất lượng dòng tiền.

Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh yêu cầu nâng cao tính minh bạch tài chính, chuẩn hóa dữ liệu và dòng tiền doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi, hoạt động minh bạch và dòng tiền rõ ràng, ngân hàng sẽ có thêm cơ sở để đánh giá khoản vay dựa trên hiệu quả dự án, thay vì phụ thuộc quá lớn vào tài sản thế chấp.

Về phía hệ thống tín dụng, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí, công khai, minh bạch lãi suất và điều kiện tín dụng, qua đó tạo dư địa giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp và người dân.

Với mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên và nhu cầu khoảng 5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội trong 5 năm tới, bài toán nguồn lực của Hà Nội không chỉ nằm ở việc huy động bao nhiêu vốn, mà còn ở khả năng lựa chọn đúng lĩnh vực ưu tiên, phân bổ hiệu quả và nâng sức hấp thụ của nền kinh tế. Đây sẽ là yếu tố quan trọng để nguồn vốn đầu tư thực sự chuyển hóa thành năng lực sản xuất, hạ tầng và động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô.