Lào Cai đưa cam kết Hành lang kinh tế Việt Nam – Vân Nam vào dự án cụ thể

Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch số 433/KH-UBND triển khai Biên bản Hội nghị hợp tác Hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh (Việt Nam) và Vân Nam (Trung Quốc) lần thứ XII. Biên bản được ký ngày 24/8/2026 tại phường Sa Pa.

Điểm đáng chú ý của kế hoạch là các nội dung hợp tác không dừng ở trao đổi đoàn hay xúc tiến chung, mà được phân thành từng nhóm nhiệm vụ, xác định cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp, tiến độ và kết quả dự kiến.

Với vị trí “cửa ngõ” trên tuyến hành lang, Lào Cai tiếp tục giữ vai trò kết nối các địa phương phía Bắc Việt Nam với tỉnh Vân Nam, từ đó hình thành mạng lưới giao thương nối vùng Tây Nam Trung Quốc với Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh.

Quang cảnh Hội nghị hợp tác hành lang kinh tế 5 tỉnh/thành phố Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh (Việt Nam) và Vân Nam (Trung Quốc) lần thứ XII

Hạ tầng giao thông và cửa khẩu được đặt ở vị trí trung tâm trong kế hoạch. Lào Cai sẽ phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và phía Vân Nam thúc đẩy tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, đồng thời nghiên cứu kết nối đường sắt Lào Cai – Hà Khẩu.

Cùng với đường sắt, tỉnh tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật tại cửa khẩu quốc tế đường sắt Lào Cai – Hà Khẩu; đẩy nhanh xây dựng cầu đường bộ qua sông Hồng tại khu vực biên giới Bát Xát – Bá Sái và các công trình phụ trợ tại cửa khẩu.

Một nhiệm vụ cụ thể khác là hoàn thiện thủ tục mở lối thông quan Bản Vược – Bá Sái. Sau khi công trình cầu hoàn thành, hai bên sẽ phối hợp để sớm đưa lối thông quan này vào hoạt động, đồng thời tiếp tục triển khai thủ tục mở lại một số đường chuyên dụng trong giai đoạn 2026–2027.

Nếu được thực hiện đồng bộ, các công trình này sẽ góp phần chia sẻ lưu lượng hàng hóa với những khu vực thông quan hiện có, tăng khả năng kết nối đường bộ – đường sắt và tạo điều kiện cho doanh nghiệp lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp hơn.

Kế hoạch cũng mở ra bước thử nghiệm mới khi Lào Cai dự kiến triển khai cửa khẩu thông minh tại khu vực Kim Thành – Bắc Sơn và lối thông quan Bản Vược – Bá Sái. Mô hình vận tải không người lái qua biên giới sẽ được nghiên cứu trên cơ sở điều kiện thực tế và quy định của hai nước.

Đây là những nội dung liên quan trực tiếp đến thời gian thông quan, chi phí logistics và sức cạnh tranh của hàng hóa. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào mức độ đồng bộ giữa hạ tầng, quy trình quản lý, nền tảng dữ liệu và khả năng phối hợp giữa hai bên biên giới.

Ở lĩnh vực thương mại, Lào Cai xác định tăng cường kết nối doanh nghiệp địa phương với doanh nghiệp Vân Nam; phát huy “luồng ưu tiên” trong thông quan và hỗ trợ xuất khẩu nông sản, thủy sản, dược liệu cùng các sản phẩm có thế mạnh sang Trung Quốc.

Những vấn đề thường tác động trực tiếp đến dòng hàng như tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc cũng được đưa vào chương trình phối hợp. Song song với thương mại truyền thống, tỉnh hướng tới phát triển thương mại điện tử, thương mại số và nghiên cứu mô hình trung tâm logistics hiện đại.

Cách tiếp cận này cho thấy Lào Cai không chỉ muốn tăng lượng hàng hóa qua cửa khẩu, mà còn hướng đến hình thành hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ giao thương. Trong hệ sinh thái đó, vận tải, kho bãi, kiểm định, thanh toán biên mậu, dữ liệu số và thủ tục cửa khẩu được kết nối thành một chuỗi.

Tỉnh cũng tiếp tục thúc đẩy dự án thí điểm Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Lào Cai – Vân Nam, gắn với hợp tác về kinh tế số, kinh tế xanh, năng lượng mới và công nghệ năng lượng tái tạo.

Không gian hợp tác được mở rộng sang du lịch, văn hóa và giao lưu nhân dân. Trong khuôn khổ “Năm hợp tác du lịch Việt Nam – Trung Quốc 2026–2027”, Lào Cai dự kiến phát triển các sản phẩm du lịch qua biên giới, chương trình “Hai quốc gia, sáu điểm đến”, tuyến caravan và tour xuyên biên giới.

Đáng chú ý là định hướng xây dựng tuyến tàu liên vận quốc tế gắn với sản phẩm “Hành trình di sản Tây Bắc – Vân Nam”. Nếu kết nối được vận tải với trải nghiệm văn hóa, hành lang kinh tế có thể đồng thời trở thành hành lang du lịch, kéo dài thời gian lưu trú và mở thêm thị trường cho dịch vụ địa phương.

Festival Sông Hồng, Lễ hội Chợ tình Sa Pa cùng các tuần văn hóa, nghệ thuật và thể thao tiếp tục được xác định là những điểm gặp gỡ giữa cộng đồng hai bên biên giới.

Bên cạnh đó, Lào Cai sẽ thúc đẩy hợp tác về giáo dục, y tế, khoa học và công nghệ; ưu tiên đào tạo nhân lực trong các ngành logistics, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, thương mại quốc tế và quản trị công.

Sở Ngoại vụ được giao làm đầu mối theo dõi, đôn đốc và phối hợp với các cơ quan của tỉnh Vân Nam. Các đơn vị liên quan báo cáo kết quả trước ngày 15/12 hằng năm.

Từ một biên bản hợp tác có phạm vi rộng, Kế hoạch số 433 đã phác họa rõ hơn các công trình và sản phẩm cần hình thành. Giá trị của cơ chế Hành lang kinh tế vì thế sẽ được đo không chỉ bằng số cuộc giao lưu, mà bằng năng lực thông quan, chi phí vận chuyển, lượng hàng hóa, dòng khách và cơ hội hợp tác thực tế được tạo ra.