Hà Nội rà từng căn hộ trong 12 dự án thuộc hệ sinh thái Mường Thanh để xử lý tồn tại

Sau nhiều năm tồn tại các vấn đề về quy hoạch, xây dựng, đất đai và nghĩa vụ tài chính, Hà Nội đang đưa 12 dự án thuộc hệ sinh thái Mường Thanh vào một quy trình xử lý cụ thể. Điểm đáng chú ý là thành phố không dừng ở việc rà soát cấp dự án mà sẽ đi xuống từng tòa nhà, tầng và căn hộ để xác định phương án xử lý.

Đáng chú ý, cách làm này cho thấy bài toán được đặt ở cả hai phía: xử lý phần vi phạm theo quy định và hạn chế tác động đến những người đang sinh sống tại các công trình này.

Không xử lý chung cả dự án

Theo kế hoạch của UBND TP. Hà Nội, 12 công trình, dự án được đưa vào diện rà soát gồm CT6 Kiến Hưng, Khu hỗn hợp Đại Thanh, Khu nhà ở Xa La, CT5 Tân Triều, VP3, VP5, VP6 Linh Đàm, HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm và Khu nhà ở CT11, CT12 Kim Văn - Kim Lũ.

Thay vì áp dụng một phương án chung cho toàn bộ dự án, thành phố yêu cầu xác định cụ thể hiện trạng từng công trình, từng tầng và từng căn hộ.

Khu đô thị mới Xa La tọa lạc trên trục đường Phúc La, cách đường ĐT70 khoảng 300m về phía Bắc (Ảnh: https://batdongsan.com.vn).

Sở Xây dựng được giao chủ trì rà soát các vấn đề về quy hoạch, xây dựng và hồ sơ pháp lý. Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra các nội dung về đất đai, giấy chứng nhận và nghĩa vụ tài chính. Sở Tài chính rà soát trình tự, thủ tục đầu tư, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các nghĩa vụ tài chính liên quan.

Sau khi có kết quả, các hạng mục sẽ được phân thành hai nhóm: được phép tồn tại hoặc phải di dời, phá dỡ.

Điều này có nghĩa việc xử lý sẽ được xác định trên cơ sở hiện trạng và hồ sơ pháp lý cụ thể, thay vì mặc nhiên áp dụng cùng một biện pháp cho toàn bộ công trình.

Cư dân được đặt vào phương án xử lý

Đây là phần có tác động trực tiếp nhất tới người mua nhà.

Với các căn hộ thuộc diện phải di dời, kế hoạch của Hà Nội đưa ra hai hướng xử lý. Phương án thứ nhất là chủ đầu tư chuyển người dân sang các dự án nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại tại Khu đô thị Thanh Hà A, Thanh Hà B. Trong thời gian chờ nhà mới, chủ đầu tư sẽ thỏa thuận hỗ trợ chi phí thuê nhà.

Phương án thứ hai áp dụng đối với các dự án đã có quyết định khởi tố vụ án của cơ quan công an. Sau khi xác định giá đền bù theo giá thị trường, chủ đầu tư sẽ thống nhất với các tổ chức, cá nhân để mua lại căn hộ hoặc tòa nhà thuộc diện phải di dời.

Với phương án này, người dân nhận tiền mua lại căn hộ có thể chủ động tìm nơi ở mới. Thành phố cũng dự kiến tạo điều kiện để người thuộc diện di dời được mua nhà ở xã hội trong quỹ nhà do thành phố giới thiệu mà không phải thực hiện việc bốc thăm.

Như vậy, việc xử lý các công trình vi phạm không được đặt tách rời khỏi bài toán an sinh.

Cơ chế đặc thù phải đi trước

Một điểm quan trọng trong lộ trình là Hà Nội dự kiến xây dựng Nghị quyết của HĐND thành phố về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý các vi phạm và dự án tồn đọng.

Dự thảo được đặt mục tiêu trình HĐND thành phố xem xét trước ngày 30/9/2026. Sau khi nghị quyết được thông qua, các cơ quan mới triển khai bước rà soát, phân loại cụ thể từng căn hộ và công trình.

Theo lộ trình được thành phố xây dựng, việc phân loại sẽ làm rõ hạng mục nào có thể tiếp tục tồn tại, hạng mục nào phải di dời hoặc phá dỡ. Sau đó mới triển khai các bước tiếp theo liên quan đến cư dân và xử lý công trình.

Trình tự này đặc biệt quan trọng bởi việc phá dỡ một hạng mục xây dựng đang có người ở không chỉ là vấn đề về trật tự xây dựng. Nó kéo theo quyền sở hữu, nơi ở, giá trị tài sản và phương án bồi hoàn của hàng nghìn hộ dân.

Mục tiêu không chỉ là xử lý công trình

Hà Nội yêu cầu quá trình xử lý phải ưu tiên những yếu tố có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của người dân. Thành phố đồng thời xem xét các vấn đề về dân số, chỗ đỗ xe, trường học, công trình công cộng, cây xanh và mỹ quan đô thị.

Đây là những vấn đề đã gắn với quá trình phát triển của nhiều khu nhà ở quy mô lớn tại Hà Nội, nơi việc gia tăng số lượng căn hộ và dân cư có thể tạo áp lực lên hạ tầng đô thị.

Vì vậy, việc rà soát 12 dự án lần này không chỉ nhằm xác định một công trình có vi phạm hay không. Thành phố còn phải trả lời câu hỏi phần nào của công trình có thể được xử lý để tiếp tục tồn tại, phần nào buộc phải loại bỏ và người dân sẽ được bảo đảm quyền lợi ra sao trong quá trình đó.

Nếu những bước này được triển khai đúng lộ trình, kế hoạch mới có thể tạo cơ sở xử lý một nhóm tồn tại kéo dài, đồng thời đưa các dự án vào trạng thái pháp lý và quản lý rõ ràng hơn.

Với cư dân, điều được chờ đợi nhất không chỉ là một quyết định xử lý sai phạm, mà là một phương án cụ thể cho chính căn hộ họ đang sở hữu và nơi ở của gia đình sau khi phương án đó được thực hiện.