Đại tá, PGS. TS Nguyễn Huy Hoàng: Kinh tế tầm thấp mở động lực mới

Tại Đối thoại chuyên đề kinh tế không gian vũ trụ, kinh tế tầm thấp tại Việt Nam, Đại tá, PGS. TS Nguyễn Huy Hoàng, Học viện Kỹ thuật Quân sự, người trực tiếp tham gia đóng góp xây dựng Luật Phòng không nhân dân, cho rằng kinh tế tầm thấp đang trở thành một nội dung đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Theo ông, thuật ngữ này đang được quan tâm trong các cuộc thảo luận chính sách cấp cao, nhất là khi nhiều công nghệ mới đang mở rộng khả năng khai thác không gian ở độ cao thấp.

Ông dẫn chứng Hội thảo khoa học “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật về việc thúc đẩy phát triển kinh tế tầm thấp và khai thác không gian ngầm” do Bộ Tư pháp tổ chức ngày 26/6. Sự kiện có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, nhà khoa học và chuyên gia thực tiễn.

Theo PGS. TS Nguyễn Huy Hoàng, sự quan tâm này cho thấy yêu cầu tìm kiếm và khai thác những nguồn lực mới để thúc đẩy tăng trưởng đang trở nên cấp thiết.

Đại tá, PGS. TS Nguyễn Huy Hoàng, Học viện Kỹ thuật Quân sự (Ảnh: Internet)

Cần một cơ chế để không gian tầm thấp trở thành thị trường mới

PGS. TS Nguyễn Huy Hoàng nhận định kinh tế tầm thấp có thể tạo ra những đột phá về năng suất lao động và đổi mới sáng tạo. Ông gọi đây là “chìa khóa để tái cấu trúc không gian kinh tế trong kỷ nguyên số”.

Sự phát triển của phương tiện bay không người lái, giao thông hàng không đô thị, dịch vụ logistics và các hoạt động khai thác không gian tầm thấp đang đặt ra yêu cầu phải có một lộ trình phát triển bài bản.

Tuy nhiên, theo ông, thách thức lớn không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở cách thức quản lý và phân bổ quyền khai thác.

Không gian tầm thấp có những đặc điểm tương đồng với một số loại tài nguyên và hạ tầng dùng chung như phổ tần số vô tuyến điện, viễn thông hay giao thông. Nếu mọi chủ thể cùng khai thác mà không có cơ chế phân bổ quyền sử dụng, nguy cơ xung đột, quá tải và mất an toàn có thể xảy ra.

Ở chiều ngược lại, nếu Nhà nước kiểm soát hoàn toàn nhưng thiếu cơ chế tiếp cận minh bạch cho doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo có thể bị hạn chế và thị trường khó phát triển.

Vì vậy, ông cho rằng chính sách cần tạo được sự cân bằng giữa quyền quản lý của Nhà nước, quyền tài sản tư nhân và quyền tiếp cận của doanh nghiệp. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành thị trường dịch vụ hàng không tầm thấp minh bạch và hiệu quả.

Phát triển kinh tế phải song hành với quốc phòng an ninh

Là chuyên gia trong lĩnh vực quân sự, Đại tá Nguyễn Huy Hoàng đặc biệt lưu ý đến yêu cầu quản lý liên ngành. Theo ông, phát triển kinh tế tầm thấp không thể chỉ được nhìn từ góc độ công nghệ hoặc thương mại mà cần sự điều chỉnh đồng bộ của nhiều đạo luật và phối hợp giữa các cơ quan quản lý.

Đặc biệt, ông nhấn mạnh trong quá trình hoàn thiện thể chế, yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh phải được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu.

Điều này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh không gian tầm thấp có thể được khai thác đồng thời cho nhiều mục đích khác nhau. Theo quan điểm của ông, phát triển kinh tế phải đi cùng yêu cầu bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia.

Đồng quan điểm về xu hướng mở rộng không gian phát triển, ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số, cho rằng không gian phát triển của Việt Nam đang được mở rộng từ các lĩnh vực truyền thống sang không gian số và không gian tầm thấp.

Theo ông Thuật, việc chủ động đầu tư nguồn lực và hoàn thiện pháp lý trong lĩnh vực này sẽ đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế số của quốc gia.

Từ góc nhìn của PGS. TS Nguyễn Huy Hoàng, khai phá kinh tế tầm thấp vì thế không đơn thuần là câu chuyện bắt kịp một xu hướng công nghệ. Đây còn là bài toán xây dựng thể chế để mở ra không gian phát triển mới, trong đó đổi mới sáng tạo phải được đặt cùng yêu cầu bảo đảm an toàn, quốc phòng và an ninh.

Nếu có được hành lang pháp lý phù hợp, không gian tầm thấp có thể trở thành một lĩnh vực mới cho doanh nghiệp tham gia, đồng thời tạo thêm dư địa cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng trong kỷ nguyên số.