Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) thuộc Liên hợp quốc cho biết sẽ triển khai kế hoạch sơ tán hơn 11.000 thủy thủ đang mắc kẹt tại eo biển Hormuz do ảnh hưởng từ cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran. Động thái này cho thấy mức độ gián đoạn nghiêm trọng tại một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi hàng nghìn thủy thủ dân sự bị kẹt lại trong nhiều tháng qua.
 |
| Eo biển Hormuz - một trong những tâm điểm của chiến sự Iran |
Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez cho biết 14 thủy thủ đã thiệt mạng trong cuộc xung đột, đồng thời mô tả đây là “chiến dịch quy mô lớn” với sự tham gia của Mỹ, Iran, Oman và các bên liên quan.
Phát biểu của ông Dominguez được đưa ra trong bối cảnh Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, khi thăm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, được hỏi về khả năng Washington bảo đảm quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, sau khi xuất hiện thông tin Iran thu phí đối với các tàu chở dầu.
“Đây là tuyến đường thủy quốc tế. Không quốc gia nào được phép thu phí hoặc lệ phí trên tuyến đường thủy quốc tế”, ông Rubio nói.
Theo ước tính của IMO, có tới 600 tàu đang mắc kẹt trong khu vực.
Ông Dominguez cho biết Liên hợp quốc đã nhận được các bảo đảm về an toàn và đã kiểm tra kỹ lưỡng điều kiện hàng hải nhằm hỗ trợ nhiệm vụ sơ tán. Theo ông, sau nhiều tháng “khó khăn và đau khổ” đối với hàng nghìn thủy thủ vô tội, cùng những tác động tiêu cực trên phạm vi toàn cầu, thỏa thuận hòa bình được ký kết giữa Mỹ và Iran là bước tiến quan trọng nhằm khôi phục an ninh hàng hải và chấm dứt các cuộc tấn công không thể chấp nhận nhằm vào tàu thuyền dân sự.
Trong khi đó, chuyên gia hàng hải Kees Buckens, thuyền trưởng từng điều khiển tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, nói với Axios rằng một số tàu đã bắt đầu quay trở lại khu vực để nhận dầu và vận chuyển ra ngoài. Theo ông Buckens, thông báo chính thức từ Chính phủ Oman cho thấy một kế hoạch được tổ chức bài bản, cho phép các tàu đi qua eo biển an toàn. Những bảo đảm này giúp các tàu yên tâm hơn khi di chuyển qua khu vực, và ông cho rằng các khoản phí nếu có sẽ không làm chậm tiến độ sơ tán.
Dù nguy cơ thủy lôi còn sót lại tại eo biển vẫn là mối lo ngại, ông Buckens nhận định các bảo đảm từ Oman sẽ giúp thủy thủ “khá tự tin” rằng tuyến đường này đủ an toàn để đi qua.
Hoạt động sơ tán dự kiến bắt đầu khi các tàu được phép đi qua những tuyến đường chỉ định trong eo biển, theo khuôn khổ an toàn đã được các bên thống nhất.
