"Hơn 5000 cửa hàng đang buộc phải đóng cửa do lo ngại kiểm tra nguồn gốc xuất xứ"

Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn tại tọa đàm “Hộ kinh doanh trước vấn nạn hàng giả và tuân thủ thuế” diễn ra sáng 22/6.

Trong bối cảnh Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị vừa được ban hành ngày 4/5/2025, nhấn mạnh vai trò của kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế, cùng với Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về hóa đơn, chứng từ, nhiều vấn đề thực tiễn liên quan đến hộ kinh doanh, đặc biệt là tình trạng hàng giả, hàng nhái và việc tuân thủ pháp luật thuế đang được đặt ra để bàn luận.

Tại tọa đàm “Hộ kinh doanh trước vấn nạn hàng giả và tuân thủ thuế” diễn ra sáng 22/6, các cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đã cùng thảo luận, nhìn nhận thực trạng và đề xuất giải pháp từ nhiều góc độ. Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, cả nước có khoảng 5,2 triệu hộ kinh doanh, sử dụng khoảng 9 triệu lao động, chiếm 37,5% tổng số lao động toàn quốc. Trung bình, mỗi hộ kinh doanh có dưới 3 lao động. Trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2017, mức đầu tư bình quân vào mỗi hộ kinh doanh vào khoảng 120 triệu đồng, với nguồn vốn trung bình khoảng 200 triệu đồng/hộ. Doanh thu bình quân của mỗi hộ cũng ở mức tương đối ổn định, phù hợp với quy mô và đặc thù mô hình.

Thực hiện Công điện số 65 về tăng cường công tác quản lý thị trường, Cục Quản lý thị trường đã chỉ đạo các lực lượng trên toàn quốc thực hiện đợt cao điểm kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm chức năng, thực phẩm không rõ nguồn gốc...

Kết quả, trong tháng cao điểm lần đầu kiểm tra, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý hơn 4.000 vụ việc, trong đó có trên 3.000 vụ vi phạm đã được xử lý nghiêm minh.

"Tác động từ đợt cao điểm này cũng gây ra nhiều chuyển động trên thị trường. Theo thống kê sơ bộ, có khoảng 5.500 cửa hàng buộc phải đóng cửa. Ngoài ra, phần lớn nguyên nhân của việc này xuất phát từ tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan, không có nguồn gốc xuất xứ nên các hộ kinh doanh đóng cửa để né tránh kiểm tra", ông Tuấn thông tin.

Toàn cảnh tọa đàm “Hộ kinh doanh trước vấn nạn hàng giả và tuân thủ thuế”

Bộ Công Thương cũng như cá nhân Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước hoàn toàn ủng hộ vai trò của hộ kinh doanh trong nền kinh tế và nhận thức rõ đây là lực lượng quan trọng. Tuy nhiên, hiện vẫn còn khoảng 2 triệu cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, chưa có hành lang pháp lý cụ thể để quản lý và đánh giá đúng thực lực của đội ngũ này. Không ít trường hợp là các thương nhân không đăng ký địa chỉ kinh doanh, hoạt động không chính thức, nhưng quy mô thực tế còn lớn hơn cả hộ kinh doanh truyền thống.

Cũng tại Tọa đàm, ông Tuấn cũng chia sẻ thêm: "Trong bối cảnh xây dựng khung pháp luật, có một thực tế là khi xây dựng thể chế cho hộ kinh doanh, cần phải tham chiếu xu hướng và thông lệ quốc tế. Về nghĩa vụ pháp lý, quyền lợi và trách nhiệm, chúng ta đang đi theo một hướng rất phù hợp, song cần có điều chỉnh linh hoạt để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp chính thức, từ đó hưởng lợi ích lớn hơn và phát triển bền vững".

"Bộ Tài chính hiện đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu dự thảo Luật Kinh doanh cá thể, nhằm tạo khuôn khổ pháp lý đầy đủ và thuận lợi cho nhóm đối tượng này", ông Tuấn thông tin thêm.

Về minh bạch hóa thị trường, Bộ Công Thương và Cục Quản lý thị trường đang nghiên cứu nhiều giải pháp toàn diện, trong đó tập trung vào truy xuất nguồn gốc hàng hóa, đặc biệt là hàng hóa đầu vào. Một đề án lớn hiện nay về truy xuất nguồn gốc đang được xây dựng, tuy nhiên chúng tôi cũng ý thức rằng việc triển khai sẽ gặp thách thức như tem giả, mã truy xuất giả, đòi hỏi các phương án kỹ thuật và cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn.

"Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục cung cấp cơ chế, chính sách hỗ trợ, như xúc tiến thương mại, đồng hành cùng hiệp hội và các hộ kinh doanh nhằm đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành, đồng thời lắng nghe, tiếp thu các ý kiến góp ý chính sách từ thực tiễn, để hoàn thiện thể chế phù hợp và hiệu quả hơn nữa", ông Tuấn đề xuất.