Hà Nội thúc đẩy chặng cuối chấm dứt nuôi nhốt gấu

Hà Nội đang bước vào giai đoạn quyết định trong mục tiêu chấm dứt nuôi nhốt gấu. Trong tổng số 61 cá thể còn bị nuôi nhốt trên địa bàn thành phố, có tới 59 cá thể tại xã Phúc Thọ. Việc xử lý các trường hợp còn lại vì thế trở thành trọng tâm của chặng đường cuối.

Tại tọa đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội” do Báo Nhân Dân tổ chức ngày 23/9, đại diện Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, UBND xã Phúc Thọ, Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) và các cơ quan báo chí cùng trao đổi về giải pháp đưa mục tiêu này thành kết quả cụ thể.

59 cá thể gấu tập trung tại Phúc Thọ

Theo thông tin tại tọa đàm, tính đến tháng 9/2026, cả nước còn 126 cá thể gấu bị nuôi nhốt, giảm 97% so với năm 2005. Đã có 23/34 tỉnh, thành phố chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật; một số địa phương khác chỉ còn một số ít cá thể.

Ông Bùi Huy Khôi - Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội cho biết, Chi cục Kiểm lâm Hà Nội luôn xác định công tác quản lý, giám sát gấu nuôi nhốt là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt.

Trong bức tranh chung đó, Hà Nội vẫn còn 17 hộ với 61 cá thể gấu, chiếm gần một nửa số gấu bị nuôi nhốt trên cả nước. Đáng chú ý, riêng tại xã Phúc Thọ có 16 cơ sở với 59 cá thể đang bị nuôi nhốt.

Tỷ lệ tập trung cao tại một địa bàn khiến xã Phúc Thọ trở thành nơi cần tập trung nguồn lực nếu Hà Nội muốn hoàn tất mục tiêu không còn gấu nuôi nhốt.

Ông Nguyễn Văn Công - Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ - nêu đề xuất với Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan tham mưu UBND thành phố Hà Nội ban hành văn bản về chấm dứt nuôi nhốt gấu, trong đó quy định việc chuyển giao và thời gian giao nộp cụ thể.

“UBND xã Phúc Thọ mong muốn Chi cục Kiểm Lâm Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường và các đơn vị liên quan tham mưu UBND thành phố Hà Nội văn bản về chấm dứt nuôi nhốt gấu và bắt buộc chuyển giao gấu, với thời gian giao nộp cụ thể”, ông Nguyễn Văn Công nói.

Theo đại diện UBND xã Phúc Thọ, khi có văn bản pháp lý đầy đủ, địa phương sẽ triển khai yêu cầu các chủ nuôi chuyển giao gấu.

Không đặt vấn đề bồi hoàn khi chuyển giao

Một nội dung được các đại biểu thống nhất tại tọa đàm là không hình thành cơ chế bồi hoàn cho chủ nuôi khi chuyển giao gấu.

Ông Bùi Huy Khôi - Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, cho biết cơ quan quản lý nhà nước chia sẻ quan điểm của các tổ chức bảo vệ động vật rằng không nên hình thành cơ chế hỗ trợ tài chính.

Theo ông Khôi, việc hỗ trợ có thể tạo tiền lệ, khiến một số người tiếp tục nuôi nhốt gấu với kỳ vọng được hỗ trợ kinh phí hoặc coi việc giao nộp gấu như một hoạt động có tính chất mua bán, bồi hoàn đối với cá thể gấu nuôi không hợp pháp.

Quan điểm này đặt trọng tâm vào việc chấm dứt hoạt động nuôi nhốt và đưa các cá thể gấu đến nơi tiếp nhận, chăm sóc phù hợp, thay vì tạo ra một cơ chế tài chính gắn với việc giao nộp.

Cần một lộ trình đủ rõ để thực hiện

Từ đề xuất của chính quyền cơ sở, vấn đề được đặt ra hiện nay không chỉ là vận động các chủ nuôi chuyển giao gấu, mà còn cần một cơ sở quản lý cụ thể để việc thực hiện có thời hạn và trách nhiệm rõ ràng.

Khi số lượng gấu còn lại chủ yếu tập trung tại một xã, việc xây dựng kế hoạch cho từng cơ sở, xác định thời gian chuyển giao và phối hợp giữa các cơ quan liên quan có thể trở thành những bước then chốt để hoàn tất mục tiêu.

Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên Bùi Thị Hà thẳng thắn chỉ ra rằng Hà Nội hiện là địa bàn tồn đọng lớn nhất cả nước, với 64 cá thể gấu vẫn đang bị nuôi nhốt tại 17 cơ sở, chiếm khoảng 50% tổng số gấu nuôi nhốt trên toàn quốc - (Ảnh: https://nhandan.vn).

Bà Bùi Thị Hà - Phó Giám đốc ENV - cho biết tổ chức này vui mừng khi các bên tại tọa đàm cùng thống nhất mục tiêu chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu tại Hà Nội trong thời gian sớm nhất.

“ENV tin rằng với sự quan tâm chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội, sự vào cuộc của Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, UBND xã Phúc Thọ cùng sự phối hợp của các tổ chức bảo tồn và người dân, Thủ đô Hà Nội hoàn toàn có thể đạt được mục tiêu đã đề ra và trở thành địa phương tiếp theo không còn gấu nuôi nhốt”, bà Bùi Thị Hà chia sẻ.

Với 59 cá thể còn lại tại Phúc Thọ, chặng đường cuối của Hà Nội đã có địa bàn và quy mô tương đối rõ. Điều cần được chuyển hóa tiếp theo là một lộ trình thực hiện cụ thể, để mục tiêu chấm dứt nuôi nhốt gấu không chỉ dừng ở cam kết mà trở thành kết quả có thể kiểm chứng.