Cắt giảm mạnh thủ tục hành chính, tạo đòn bẩy cải cách môi trường kinh doanh 2026

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đã chủ trì các cuộc làm việc với các cơ quan chủ trì soạn thảo, chủ trì thẩm tra về các dự án luật lĩnh vực kinh tế chuẩn bị trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ (dự kiến khai mạc đầu tháng 8/2026).

Tại các cuộc làm việc, các cơ quan chủ trì soạn thảo đã báo cáo tiến độ chuẩn bị các dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ (một luật sửa 4 luật về khoa học, công nghệ).

Ngoài ra, còn có các dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, gồm: Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Trồng trọt, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Thủy lợi, Luật Đê điều, Luật Tài nguyên nước, Luật Khí tượng thủy văn và Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Dầu khí (sửa đổi); Luật Đất đai (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện...

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên chủ trì làm việc với các cơ quan về 3 luật do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường chủ trì thẩm tra.

Theo Phó chủ tịch Quốc hội, đây đều là những dự án luật rất quan trọng, không chỉ đáp ứng mục tiêu trước mắt, trong đó có mục tiêu tăng trưởng 2 con số và vận hành hiệu quả mô hình kinh tế địa phương trong giai đoạn cấp bách, mà còn là nền tảng chiến lược để đạt được các mục tiêu dài hạn hướng tới cột mốc 100 năm thành lập nước.

Điểm nổi bật là các dự thảo luật sửa đổi đều đề xuất tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh phân quyền, tạo lập môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, thuận lợi; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Chẳng hạn, với Dự án một luật sửa 4 luật về khoa học, công nghệ, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghiệ Hoàng Minh cho biết, đã cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ viễn thông, bãi bỏ “điều kiện hoạt động” đối với dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Liên quan đến Luật Giao dịch điện tử, đã sửa đổi, bổ sung theo hướng bãi bỏ thủ tục gia hạn và thủ tục thay đổi nội dung giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy, trên cơ sở khai thác dữ liệu dùng chung trong cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ chế cấp lại giấy phép hiện hành.

Dự án sửa đổi 10 luật ngành nông nghiệp và môi trường đề xuất cắt giảm 31 thủ tục hành chính, bãi bỏ 14 điều kiện kinh doanh không cần thiết và tiếp tục đơn giản hóa nhiều thủ tục trong 8 lĩnh vực quản lý. Cùng với đó, 24 thẩm quyền thuộc các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thú y, địa chất và khoáng sản sẽ được phân cấp cho chủ tịch UBND cấp tỉnh, nhằm nâng cao tính chủ động của địa phương.

Chuyển trọng tâm từ “thẩm tra hồ sơ” sang “thẩm tra chính sách”

Tại các cuộc làm việc, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên yêu cầu các cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra khẩn trương rà soát, đẩy nhanh tiến độ “từng ngày của từng việc”, gắn với sự phân công rõ trách nhiệm cụ thể cho từng tổ chức, cá nhân và rõ mức độ hoàn thành để kịp hoàn thiện hồ sơ, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 15/7/2026.

Phó chủ tịch Quốc hội cũng nói rõ, không đề xuất lùi, rút, hoặc điều chỉnh tiến độ các công việc và nội dung đã có dự kiến trong chương trình Kỳ họp không thường lệ. Đồng thời, tiếp tục quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc yêu cầu về đổi mới tư duy, phương pháp xây dựng pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật với phương châm “thể chế kiến tạo, đi trước, mở đường cho phát triển”.

“Cần đặc biệt chú ý xử lý các nội dung giao thoa với các luật có liên quan, tránh phát sinh chồng chéo, mâu thuẫn hoặc khoảng trống pháp lý, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; chú trọng đánh giá tác động chính sách, nhất là tác động đối với người dân, doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước; kiên quyết cắt giảm các quy định không còn phù hợp và không thật cần thiết, giảm chi phí tuân thủ và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh”, Phó chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Với các cơ quan chủ trì soạn thảo, Phó chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung rà soát, phát hiện những “lỗ hổng”, điểm bất cập trong các quy định của luật hiện hành và bám sát các quan điểm, chủ trương trong các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị (nhất là Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và các Nghị quyết trụ cột, chiến lược của Bộ Chính trị) để thể chế đầy đủ, kịp thời trong dự thảo luật, nghị quyết.

Cùng với đó, Phó chủ tịch Quốc hội lưu ý, các cơ quan chủ trì soạn thảo tăng cường khảo sát thực tiễn, tổ chức các hội thảo, tọa đàm, tham vấn chính sách đối với các chuyên gia, nhà khoa học, người hoạt động thực tiễn và các đối tượng chịu tác động, các đối tác nước ngoài (để tham chiếu, so sánh) trong quá trình xây dựng các dự án luật, bảo đảm đồng bộ, khả thi, tiệm cận luật pháp và thông lệ quốc tế.

Đối với các ủy ban chủ trì, phối hợp thẩm tra các dự án luật, Phó chủ tịch Quốc hội đề nghị thực hiện tốt vai trò “gác cổng” trong công tác lập pháp; chuyển trọng tâm từ “thẩm tra hồ sơ” sang “thẩm tra chính sách”, thể hiện rõ quan điểm, chính kiến trong việc đánh giá chất lượng, điều kiện trình, tính khả thi của từng nội dung trong dự thảo luật, nghị quyết để phát huy vai trò phản biện chính sách, nâng cao chất lượng thẩm tra.

“Yêu cầu chung là phải bảo đảm tiến độ, nhưng không được hạ thấp yêu cầu về chất lượng, tuyệt đối không chạy theo số lượng lấy thành tích, chuẩn bị vội vàng, dẫn đến nội dung chưa chín, chưa rõ, thiếu tính khả thi hoặc phát sinh bất cập ngay sau khi luật được ban hành”, Phó chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.