Thông tư 35/2026/TT-BCT: Sai một chỉ tiêu kỹ thuật, doanh nghiệp có thể đối mặt rủi ro pháp lý về giá

Trong hoạt động kinh doanh, nhiều doanh nghiệp vẫn coi việc kê khai giá là công việc của bộ phận kế toán hoặc tài chính. Tuy nhiên, Thông tư số 35/2026/TT-BCT cho thấy một thực tế khác: trước khi xác định mức giá, doanh nghiệp phải xác định đúng đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của hàng hóa. Chỉ một sai lệch về chủng loại hoặc thông số kỹ thuật cũng có thể làm phát sinh rủi ro trong quá trình kê khai giá, giải trình hoặc thanh tra.

Theo Điều 2 Thông tư 35/2026/TT-BCT, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của hàng hóa thuộc Danh mục bình ổn giá và Danh mục kê khai giá do Bộ Công Thương quản lý được xác định theo Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư. Phụ lục quy định cụ thể đối với từng nhóm hàng như xăng E5 RON 92, xăng RON 95, dầu diesel, nhiên liệu bay Jet A-1, dầu hỏa, dầu mazut, LPG, LNG, CNG, than và thép cốt bê tông. Đây là căn cứ thống nhất để doanh nghiệp thực hiện kê khai giá và để cơ quan quản lý kiểm tra, đối chiếu.

Thông tư 35/2026/TT-BCT: Sai một chỉ tiêu kỹ thuật, doanh nghiệp có thể đối mặt rủi ro pháp lý về giá

Điểm đáng chú ý là Thông tư không yêu cầu doanh nghiệp kê khai thêm nhiều loại hồ sơ, nhưng yêu cầu thông tin về hàng hóa phải phản ánh đúng bản chất kỹ thuật. Điều đó đồng nghĩa, nếu doanh nghiệp sử dụng tên thương mại, mã hàng hoặc thông số kỹ thuật không phù hợp với quy định trong Phụ lục, việc kê khai giá có thể thiếu tính thống nhất với hồ sơ sản phẩm, chứng từ kỹ thuật hoặc tài liệu lưu hành nội bộ.

Rủi ro này đặc biệt rõ đối với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, khí hóa lỏng, than và thép – những mặt hàng có nhiều chủng loại, tiêu chuẩn và quy cách khác nhau. Chỉ cần xác định sai loại nhiên liệu, sai mác thép hoặc nhầm lẫn giữa các chủng loại khí, toàn bộ dữ liệu kê khai có thể không còn tương thích với hồ sơ kỹ thuật. Trong trường hợp cơ quan quản lý yêu cầu giải trình, doanh nghiệp sẽ phải chứng minh cơ sở xác định đặc điểm hàng hóa cũng như tính thống nhất giữa hồ sơ kỹ thuật, chứng từ thương mại và nội dung kê khai.

Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, rủi ro không chỉ đến từ việc thiếu hiểu biết pháp luật mà còn từ sự thiếu đồng bộ trong quản trị dữ liệu. Không ít doanh nghiệp để bộ phận kỹ thuật xây dựng thông số sản phẩm, bộ phận kinh doanh sử dụng tên thương mại, còn kế toán lại kê khai theo mã hàng nội bộ. Khi ba nguồn dữ liệu này không thống nhất, nguy cơ sai sót trong kê khai giá sẽ gia tăng.

Các startup hoạt động trong lĩnh vực thương mại, logistics hoặc cung cấp phần mềm quản trị doanh nghiệp cũng cần lưu ý. Nếu hệ thống dữ liệu sản phẩm được thiết kế không bám sát đặc điểm kinh tế - kỹ thuật theo Thông tư, việc tích hợp với quy trình kê khai giá hoặc quản lý hàng hóa sẽ gặp nhiều khó khăn khi quy mô kinh doanh mở rộng.

Từ góc độ quản trị, Thông tư 35 đặt ra yêu cầu mới: bộ phận kỹ thuật, kinh doanh, kế toán và pháp chế không thể hoạt động tách rời. Mọi thông tin về chủng loại, tiêu chuẩn, quy cách và chỉ tiêu kỹ thuật của hàng hóa cần được rà soát, chuẩn hóa và sử dụng thống nhất trong toàn doanh nghiệp. Đây không chỉ là yêu cầu phục vụ kê khai giá mà còn là cơ sở để giảm rủi ro khi thanh tra, kiểm tra và nâng cao tính minh bạch trong quản trị.

Có thể thấy, Thông tư 35/2026/TT-BCT không đơn thuần chuẩn hóa cách mô tả hàng hóa mà đang thúc đẩy doanh nghiệp chuyển từ tư duy "kê khai giá" sang tư duy quản trị dữ liệu sản phẩm. Trong bối cảnh quản lý nhà nước ngày càng dựa trên dữ liệu số, doanh nghiệp nào chuẩn hóa được thông tin kỹ thuật ngay từ đầu sẽ có lợi thế lớn trong tuân thủ pháp luật, kiểm soát rủi ro và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.