Thứ ba 17/11/2026 03:16
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Góc nhìn Chuyên gia

PGS. TS Ngô Trí Long: Ba "điểm nghẽn" kinh điển đang kìm hãm sự phát triển của Việt Nam

Theo PGS. TS Ngô Trí Long, để chuyển đổi số nâng cao động lực tăng trưởng đột phá, phải giải quyết “điểm nghẽn của các điểm nghẽn” là thể chế, thay đổi tư duy.
PGS. TS Trần Đình Thiên: Tăng trưởng bền vững cần thay đổi tư duy và chính sách PGS. TS Phan Đăng Tuất: Phát triển công nghệ phải đúng, trúng và không manh mún

PGS. TS Ngô Trí Long - chuyên gia kinh tế - cho rằng, ba "điểm nghẽn" kinh điển đang kìm hãm sự phát triển của Việt Nam: Thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực. Trong đó, ông đặc biệt nhấn mạnh: “điểm nghẽn về thể chế là điểm nghẽn của các điểm nghẽn”.

Theo ông Long, dù chúng ta có đầu tư bao nhiêu vào hạ tầng hiện đại hay đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nếu thể chế không theo kịp, không minh bạch và không hiệu quả, mọi nỗ lực sẽ khó có thể phát huy hết tác dụng. Chính vì vậy, chuyển đổi số trong khu vực công, theo góc nhìn kinh tế, không đơn thuần là một cuộc cách mạng công nghệ. Nó phải là một trong những công cụ mạnh mẽ nhất để tháo gỡ chính "điểm nghẽn" cốt tử này.

PGS. TS Ngô Trí Long: Ba
PGS. TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế

“Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã xác định rất rõ, đổi mới khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là động lực để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế,” ông Long phân tích. “Công cụ chuyển đổi số là một phương thức mới để thúc đẩy cả khu vực công và khu vực tư phát triển.”

Để tránh những cách hiểu sai lệch, PGS. TS Ngô Trí Long đã phân biệt rõ ba khái niệm thường bị nhầm lẫn. Trong đó, số hóa (Digitization) là bước đi đầu tiên, đơn giản là chuyển đổi thông tin từ dạng vật chất sang dạng kỹ thuật số (ví dụ: từ văn bản giấy sang file Word).

Chuyển đổi số (Digitalization): Là cấp độ cao hơn, tích hợp công nghệ số vào các quy trình hiện có để tăng hiệu quả và năng suất.

Chuyển đổi mô hình (Digital Transformation): Đây mới là đích đến cuối cùng và mang tính cách mạng nhất. Nó không chỉ là thay đổi công cụ mà là thay đổi toàn bộ tư duy và mô hình quản trị.

“Quan trọng nhất là chuyển đổi mô hình quản trị công,” ông Long nhấn mạnh. “Nó vượt ra khỏi phạm vi kỹ thuật và công nghệ, mà chuyển hướng đến một mô hình quản lý kiến tạo, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.”

Đây chính là sự dịch chuyển từ một chính phủ "quản lý, kiểm soát, giám sát" sang một chính phủ "hỗ trợ, đồng hành và kiến tạo". Chuyển đổi số phải là phương tiện để thực hiện sự thay đổi căn bản này, đưa dịch vụ công đến với người dân một cách thuận tiện nhất và tạo ra một môi trường minh bạch, hiệu quả.

Mặc dù chủ trương đã rất rõ ràng, PGS. TS Ngô Trí Long cũng chỉ ra ba hạn chế lớn trong quá trình triển khai thực tế tại Việt Nam hiện nay: Thứ nhất, thiếu cơ chế đánh giá hiệu quả đầu tư từ góc độ kinh tế. Các dự án chuyển đổi số đang được đầu tư nhưng lại thiếu bộ tiêu chí để đo lường tác động kinh tế thực sự mà nó mang lại.

Thứ hai, đầu tư phân tán, thiếu liên kết, tình trạng đầu tư dàn trải, thiếu chuẩn hóa và kết nối giữa các bộ, ngành, địa phương đang gây ra lãng phí nguồn lực đáng kể.

Thứ ba, văn hóa công vụ và thể chế chưa theo kịp, tư duy và thói quen làm việc theo lối cũ vẫn là một rào cản lớn. Thể chế hiện tại chưa thực sự phù hợp với một mô hình quản trị dựa trên dữ liệu.

Để chuyển đổi số thực sự trở thành động lực kinh tế, PGS. TS Ngô Trí Long đã đưa ra một thông điệp cốt lõi: “Muốn chuyển đổi số trở thành động lực phát triển kinh tế, Việt Nam cần phải can thiệp một cách toàn diện từ cải cách thể chế, đến đầu tư tài chính và đến con người. Phải đặt vấn đề dữ liệu và hiệu quả kinh tế làm trung tâm của mọi quyết sách.”

Cụ thể, ông đề xuất một số giải pháp mang tính đột phá: Trước hết, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư số. Bộ Tài chính cần phối hợp với các bộ, ngành liên quan để xây dựng một bộ tiêu chí riêng cho các dự án đầu tư số. Do tài sản số là tài sản phi vật chất, có vòng đời ngắn và rủi ro bảo mật cao, nó không thể được đánh giá theo các tiêu chuẩn của đầu tư vật chất thông thường.

Bên cạnh đó, cần sớm ban hành Luật Chuyển đổi số hoặc sửa đổi căn bản Luật Công nghệ thông tin để bổ sung các góc nhìn kinh tế, các quy định về kinh tế số, dữ liệu số và định giá tài sản số. Luật hiện hành đang quá thiên về mặt kỹ thuật mà chưa phản ánh đúng vai trò động lực cải cách thể chế của chuyển đổi số.

Tin bài khác
Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Tội phạm có thể dùng AI, deepfake và nền tảng xuyên biên giới để dẫn dụ nạn nhân qua nhiều lớp trước khi yêu cầu chuyển tiền. Theo Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến vì vậy phải dựa trên khả năng kết nối tín hiệu giữa ngân hàng, viễn thông, nền tảng số và cơ quan chức năng, thay vì mỗi đơn vị chỉ xử lý phần dữ liệu mình nhìn thấy.
Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Có những lúc doanh nghiệp khó khăn vì thị trường đi xuống, nhưng cũng có khi thị trường đã âm thầm đổi khác, chỉ có doanh nghiệp vẫn đang chờ những ngày tháng cũ quay về. Nhận diện được đâu là suy giảm chu kỳ, đâu là chuyển dịch cấu trúc có thể là câu hỏi quan trọng nhất đối với các nhà lãnh đạo hôm nay.
Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Nguồn cung trở lại nhưng giao dịch chậm, tồn kho tăng và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Theo các chuyên gia, chu kỳ mới của thị trường bất động sản sẽ không còn dễ dàng thưởng cho quỹ đất lớn hay kỳ vọng tăng giá, mà ngày càng phụ thuộc vào pháp lý, dòng tiền, nhu cầu thực và năng lực quản trị.
Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi), TS.Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng, bảng giá đất nhân hệ số K cần được điều chỉnh sát thực tế nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích ba bên: Nhà nước - người dân - doanh nghiệp.
Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Muốn tiến tới nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam không thể chỉ dựa vào mở rộng sản xuất và xuất khẩu. Thách thức lớn hơn là giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, làm chủ công nghệ và giữ lại nhiều giá trị gia tăng hơn.
Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Bốn năm sau khi được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển, GS. Thalappil Pradeep trở lại VinFuture với tư cách thành viên Hội đồng Giải thưởng. Trong vai trò mới, nhà khoa học đứng sau những công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nguồn nước sạch với chi phí thấp nhấn mạnh rằng tác động xã hội mới là thước đo quan trọng của một nền khoa học phụng sự nhân loại.
Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất là tín hiệu tích cực đối với doanh nghiệp, song hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào sức cầu thị trường, khả năng tiếp cận tín dụng và sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa.
Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Điện xanh đang trở thành lợi thế cạnh tranh của nền công nghiệp hiện đại. Từ cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), điện mặt trời mái nhà đến lưu trữ năng lượng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động tiếp cận nguồn năng lượng sạch.
ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

Ngày 17/10, Newland USA ra mắt chương trình ESTA, kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp Mỹ theo diện visa định cư EB-3, trước mắt tập trung vào lĩnh vực sửa chữa ô tô và bảo trì máy móc công nghiệp.
Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Cơ hội tiếp cận nhà đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để chuyển sự quan tâm thành dòng vốn và hợp đồng dài hạn, doanh nghiệp cần chứng minh năng lực quản trị, minh bạch tài chính và khả năng duy trì các tiêu chuẩn vận hành nhất quán.
Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng đang đặt ra yêu cầu quan trọng: phân biệt rõ hành vi găm giữ đất với những dự án chậm triển khai vì nguyên nhân khách quan.
Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Việc Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 ở Tây Ninh chính thức bán điện trực tiếp cho Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên ở tỉnh Thái Nguyên từ ngày 1-6-2026 có thể xem là một cột mốc đáng chú ý của ngành điện lực(***). Sau nhiều năm tranh luận, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) cuối cùng đã đi từ chính sách trên giấy sang giao dịch thực tế.
Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Sụt lún và ngập lụt TP. Hồ Chí Minh đang chịu tác động đồng thời từ sụt lún mặt đất, mưa cực đoan, triều cường, nước biển dâng và đô thị hóa. Các chuyên gia đề xuất chuyển sang quan trắc, dự báo sớm và quản trị rủi ro bằng dữ liệu.
Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Quy định mới của Ngân hàng Nhà nước tạo thêm dư địa tín dụng cho khách sạn, khu nghỉ dưỡng và các dự án gắn với du lịch. Nhưng vốn chỉ là một mắt xích, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng hình thành sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Đề xuất Nhà nước mua lại những dự án nhà ở thương mại mà chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng đang mở thêm một hướng xử lý các dự án bất động tồn đọng. Nhưng khi Nhà nước trở thành bên mua, câu hỏi quan trọng không chỉ là mua dự án nào mà còn là mua với giá nào, dựa trên căn cứ nào và kiểm soát ra sao để không biến việc giải cứu tài sản đình trệ thành gánh nặng ngân sách.
bao-hiem-that-nghiep