PGS. TS Ngô Trí Long: Sàn vàng là công cụ để quản lý thị trường

Tại buổi tọa đàm với chủ đề “Sàn giao dịch vàng: Minh bạch thị trường và ổn định kinh tế vĩ mô” do Báo Tiền Phong tổ chức, PGS.TS Ngô Trí Long, Chuyên gia kinh tế cho rằng, việc thiết lập sàn vàng lúc này là hoàn toàn cần thiết và phù hợp với yêu cầu quản lý thị trường hiện đại. Câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc có hay không có sàn vàng, mà mấu chốt nằm ở việc thiết kế và vận hành sàn như thế nào để cơ quan quản lý có thể kiểm soát và giám sát thị trường một cách hiệu quả nhất.

PGS.TS Ngô Trí Long, Chuyên gia kinh tế.

Ông Long đã chỉ ra ba lý do cốt lõi khẳng định vai trò chiến lược của sàn giao dịch vàng đối với công tác điều hành vĩ mô và ổn định thị trường.

Thứ nhất, một sàn vàng hoạt động theo đúng tiêu chuẩn sẽ cung cấp cho cơ quan quản lý một công cụ giám sát giao dịch theo thời gian thực. Điều này cho phép Nhà nước nắm bắt chính xác các luồng mua bán, mức độ biến động, các rủi ro tiềm ẩn và kịp thời nhận diện được các nhóm đối tượng có khả năng tác động, thao túng giá. Khi có dữ liệu giao dịch tập trung, minh bạch, Nhà nước mới có đủ cơ sở để thực hiện các biện pháp can thiệp bằng công cụ thị trường khi cần thiết. Các biện pháp này có thể bao gồm việc áp đặt trần vị thế, giới hạn giao dịch, hoặc thực hiện các công cụ phòng ngừa rủi ro khác một cách chủ động và có căn cứ khoa học, thay vì chỉ dựa vào các mệnh lệnh hành chính.

Thứ hai, sự ra đời của sàn vàng sẽ tạo lập một nền tảng dữ liệu đầy đủ, minh bạch và có tính kết nối cao. Dữ liệu này sẽ liên thông giữa thị trường vật chất, thị trường tài khoản và các chính sách tiền tệ. Thiếu nền tảng dữ liệu đồng bộ này, việc điều hành một thị trường có tác động mạnh mẽ đến tỷ giá, lạm phát và sự ổn định vĩ mô trở nên vô cùng khó khăn.

Vấn đề này, PGS. TS Ngô Trí Long nhận định, phương thức quản lý hoàn toàn dựa vào các biện pháp hành chính như trước đây đã không còn phù hợp với quy mô và mức độ phức tạp của thị trường vàng hiện tại. Sàn vàng chính là chiếc cầu nối dữ liệu, giúp Nhà nước có cái nhìn tổng thể và đưa ra các quyết sách điều hành dựa trên cơ sở dữ liệu thực tế và tin cậy.

Thứ ba, hành lang pháp lý hiện nay đã có những thay đổi tích cực và đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thiết kế mô hình quản lý mới. Đặc biệt, Nghị định 232 đã mở rộng phạm vi quản lý, cho phép thí điểm các công cụ phái sinh. Đồng thời, Nghị định này cũng xóa bỏ một số cơ chế cũ đã từng gây cản trở sự phát triển của thị trường vàng trong quá khứ. Đây là cơ sở pháp lý vững chắc và quan trọng để cơ quan quản lý thiết kế lại mô hình quản lý vàng theo hướng hiện đại, tiệm cận với thông lệ quốc tế, đảm bảo tính linh hoạt và khả năng ứng phó với các biến động toàn cầu.

Theo PGS.TS Ngô Trí Long, điểm mấu chốt hiện nay không phải là tranh luận về việc có nên làm sàn vàng hay không, mà là tập trung vào các vấn đề chiến lược về mặt kỹ thuật và quản trị. Đó là việc thiết kế mô hình sàn giao dịch như thế nào, lựa chọn lộ trình triển khai ra sao, và xây dựng cơ chế quản trị, giám sát như thế nào để đảm bảo tính hiệu quả và sự minh bạch cao nhất.

“Nếu được thiết kế và vận hành tốt, sàn giao dịch vàng sẽ trở thành một công cụ quản lý đắc lực, giúp Nhà nước kiểm soát một thị trường vốn nhiều biến động, hạn chế tối đa tình trạng đầu cơ, giảm thiểu sự thiếu minh bạch và xóa bỏ tình trạng chênh lệch giá vàng bất hợp lý giữa trong nước và quốc tế như đã diễn ra trong thời gian qua”, ông chia sẻ.