Dự thảo Luật Nhà ở cần làm rõ chính sách cho thuê

Phát biểu tại Hội thảo “Góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi)” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Bộ Xây dựng tổ chức, bà Nguyễn Thị Duyên, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Xây dựng Việt Nam, cho rằng dự thảo luật cần tiếp tục hoàn thiện nhiều nội dung liên quan đến chính sách phát triển nhà ở cho thuê.

Bà Nguyễn Thị Duyên, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Xây dựng Việt Nam. Ảnh: Thanh Sơn

Bà cho biết, cần có sự phân định rõ ràng giữa nhà ở cho thuê được đầu tư bằng vốn nhà nước và nhà ở cho thuê từ nguồn vốn ngoài nhà nước. Mỗi loại hình có đặc điểm, cơ chế đầu tư và phương thức quản lý khác nhau nên không nên áp dụng cùng một quy trình hoặc cách tiếp cận.

Đối với các dự án sử dụng nguồn vốn ngoài nhà nước, cơ quan quản lý nên tập trung vào việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người thuê, đồng thời tăng cường giám sát việc tuân thủ các quy định về xây dựng và vận hành dự án. Bên cạnh đó, dự thảo cần quy định rõ quyền và trách nhiệm của từng chủ thể tương ứng với từng loại nguồn vốn.

Một nội dung khác được Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Xây dựng Việt Nam đặc biệt lưu ý là việc dự thảo xuất hiện khái niệm “thuê mua” nhưng chưa có quy định giải thích cụ thể.

Bà chia sẻ thêm việc sử dụng song song các khái niệm như “cho thuê” và “thuê mua” mà không có định nghĩa rõ ràng có thể dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau trong thực tiễn. Do đó, cơ quan soạn thảo cần làm rõ bản chất pháp lý, điều kiện áp dụng và quyền lợi của các bên đối với hình thức thuê mua để bảo đảm tính thống nhất khi thực hiện.

Liên quan đến trình tự thực hiện dự án nhà ở, bà cho biết dự thảo hiện phân chia thành ba giai đoạn gồm chuẩn bị dự án, thực hiện dự án và kết thúc dự án.

Tuy nhiên, các nội dung như nghiệm thu và bàn giao công trình có mối liên hệ trực tiếp với quá trình hoàn thành dự án và quyết toán đầu tư nên cần được xác định rõ thuộc giai đoạn nào trong vòng đời dự án.

Dẫn thực tế nhiều công trình được bàn giao cho khách hàng ngay từ khi hoàn thành phần thô để người mua tiếp tục hoàn thiện theo nhu cầu sử dụng. Vì vậy, các quy định liên quan đến nghiệm thu và bàn giao cần được quy định cụ thể hơn thay vì chỉ dẫn chiếu chung theo các quy định pháp luật hiện hành.

Một trong những nội dung được bà nhấn mạnh là quy định về thời hạn cho thuê nhà ở.

Mặc dù có quan điểm cho rằng dự thảo không giới hạn thời hạn cho thuê, nhưng việc sử dụng khái niệm “thời hạn theo thiết kế” có thể dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng.

Bà Duyên phân tích: thời hạn thiết kế của công trình hiện nay không hoàn toàn giống nhau. Trước đây, nhiều công trình được thiết kế với tuổi thọ khoảng 50 năm, thậm chí 100 năm. Tuy nhiên, trong thực tế, một số dự án có thể được thiết kế với thời hạn ngắn hơn, chẳng hạn 20 hoặc 25 năm.

Từ thực tế đó, bà đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu và quy định cụ thể cách xác định thời hạn cho thuê trong trường hợp thời hạn thiết kế công trình ngắn hơn thông lệ, nhằm bảo đảm tính minh bạch và tránh phát sinh vướng mắc khi triển khai trên thực tế.

Theo các chuyên gia tham dự hội thảo, việc hoàn thiện các quy định liên quan đến nhà ở cho thuê sẽ góp phần tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho thị trường, đồng thời bảo đảm quyền lợi của cả nhà đầu tư và người dân trong quá trình phát triển các dự án nhà ở trong thời gian tới.