HCM-SME: Liên kết nguồn lực, mở rộng dư địa tăng trưởng

Dư địa tăng trưởng không chỉ đến từ việc mở rộng quy mô sản xuất hay gia tăng vốn đầu tư, mà còn phụ thuộc vào khả năng khai thác hiệu quả các nguồn lực sẵn có và tạo lập các mối liên kết chiến lược. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, những hạn chế về tài chính, công nghệ và nhân lực khiến việc phát triển đơn lẻ ngày càng khó khăn trong môi trường cạnh tranh hiện nay.

Việc thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với tổ chức tài chính, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý sẽ giúp hình thành hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện. Thông qua liên kết, doanh nghiệp có thể chia sẻ nguồn lực, tiếp cận công nghệ mới, nâng cao năng lực quản trị và mở rộng thị trường, từ đó tạo thêm dư địa tăng trưởng trong dài hạn.

Đây cũng được xem là hướng đi quan trọng để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế, nâng cao sức cạnh tranh và thích ứng hiệu quả trước những biến động của thị trường.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Hàng loạt chủ trương, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đã được ban hành với mục tiêu tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, từ chính sách đến thực tiễn luôn tồn tại một khoảng cách. Câu hỏi đặt ra không còn là “có chính sách hay không”, mà là “ai sẽ biến chính sách thành cơ hội phát triển cụ thể cho doanh nghiệp”.

Những năm gần đây, cùng với các chủ trương lớn về phát triển kinh tế tư nhân, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, vai trò của các tổ chức đại diện doanh nghiệp ngày càng được đặt ra rõ nét hơn.

Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ gặp mặt cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7/2026, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tháo gỡ khó khăn trước mắt sang xây dựng nền tảng kiến tạo phát triển, tập trung vào cải cách thể chế, khơi thông nguồn lực, mở rộng thị trường, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường liên kết giữa các khu vực doanh nghiệp. Trong đó, việc nâng giá trị gia tăng trong nước và khả năng tham gia chuỗi cung ứng được xem là những thước đo quan trọng.

Thủ tướng đồng thời yêu cầu tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và khu vực FDI, phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp lớn trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển nhà cung ứng và chuyển giao công nghệ.

Từ định hướng này, các đề xuất của ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME), tập trung vào bài toán kết nối nguồn lực và hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp. Đáng chú ý là đề xuất thí điểm nền tảng tín nhiệm số, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao khả năng tiếp cận vốn dựa trên mức độ tín nhiệm và năng lực hoạt động, thay vì phụ thuộc quá lớn vào tài sản bảo đảm.

Theo ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, mục tiêu tự nhiên của doanh nghiệp là tạo ra lợi nhuận, làm giàu chính đáng và phát triển bền vững. Đây cũng là động lực nội sinh thúc đẩy doanh nhân đầu tư, đổi mới sáng tạo và mở rộng sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, để động lực này trở thành nguồn lực cho tăng trưởng, doanh nghiệp cần một môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, minh bạch và thuận lợi, trong đó chính sách có tính ổn định, khả năng dự báo và pháp luật rõ ràng, khả thi là những điều kiện quan trọng.

Theo ông Phạm Văn Triêm, trong bối cảnh mới, vai trò của hệ thống hiệp hội không chỉ dừng ở đại diện và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp, mà cần trở thành một mắt xích kết nối nguồn lực. Từ thông tin, vốn, công nghệ đến thị trường và các mạng lưới hợp tác, hiệp hội cần giúp doanh nghiệp biến cơ hội chính sách thành năng lực kinh doanh thực tế. “Nếu doanh nghiệp không tiếp cận được thông tin, không kết nối được nguồn lực và không tham gia được các mạng lưới hợp tác thì chính sách dù tốt đến đâu cũng khó phát huy hiệu quả”,

Theo ông Phạm Văn Triêm, một trong những thay đổi lớn nhất của môi trường kinh doanh hiện nay là doanh nghiệp không còn cạnh tranh đơn lẻ như trước.

Các tập đoàn lớn trên thế giới không chỉ cạnh tranh bằng sản phẩm mà bằng cả hệ sinh thái gồm tài chính, công nghệ, dữ liệu, chuỗi cung ứng và mạng lưới đối tác. Điều đó khiến các doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn phát triển không thể tiếp tục đứng ngoài các cấu trúc liên kết.

Từ góc nhìn đó, ông Phạm Văn Triêm cho rằng vai trò của hiệp hội không chỉ là nơi tập hợp hội viên hay phản ánh kiến nghị chính sách, mà phải trở thành nền tảng kết nối để doanh nghiệp tìm thấy cơ hội phát triển thực sự.

Đó là lý do HCM-SME thời gian qua đẩy mạnh nhiều hoạt động kết nối giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, doanh nghiệp với chính quyền, hệ thống ngân hàng, các tổ chức khoa học công nghệ, trường đại học và đối tác quốc tế.

Mục tiêu cuối cùng không nằm ở số lượng chương trình được tổ chức, mà ở khả năng tạo ra những kết nối có thể chuyển hóa thành hợp đồng, dự án, dòng vốn hay cơ hội kinh doanh mới cho doanh nghiệp.

Một trong những hạn chế lớn nhất của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay là sự phân tán. Nhiều doanh nghiệp có sản phẩm tốt nhưng thiếu thị trường. Nhiều doanh nghiệp có năng lực sản xuất nhưng thiếu công nghệ. Không ít doanh nghiệp có cơ hội phát triển nhưng gặp khó khăn trong tiếp cận vốn hoặc thiếu thông tin về chính sách.

Trong khi đó, các nguồn lực hỗ trợ lại tồn tại ở nhiều nơi khác nhau và chưa được kết nối hiệu quả. “Doanh nghiệp không cần thêm những lời động viên. Điều họ cần là cơ hội kinh doanh, đối tác, công nghệ, thị trường và những giải pháp giúp nâng cao năng lực cạnh tranh.” ông Phạm Văn Triêm cho biết.

Nhiệm vụ của các tổ chức đại diện doanh nghiệp là xây dựng những “hạ tầng mềm” cho thị trường, nơi thông tin, nguồn lực và cơ hội có thể được kết nối nhanh hơn và hiệu quả hơn.

Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với định hướng mà Chính phủ và VINASME đang thúc đẩy: lấy liên kết làm nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo ông Phạm Văn Triêm: Điều quan trọng không phải học được bao nhiêu kiến thức, mà là doanh nghiệp có thể ứng dụng được bao nhiêu vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Một trong những dư địa phát triển lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tới là tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu thông qua các mối liên kết với khu vực FDI. Khoảng cách lớn nhất không phải là năng lực sản xuất mà là thiếu các cơ chế kết nối. Khi doanh nghiệp Việt Nam được đặt đúng vị trí trong các hệ sinh thái kinh doanh, cơ hội tham gia chuỗi giá trị sẽ rộng mở hơn rất nhiều.

Việc kết nối doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn lớn, các nhà đầu tư, các tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài được xem là một trong những hướng đi quan trọng trong thời gian tới.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn phát triển bền vững cần tham gia sâu hơn vào các hệ sinh thái hợp tác để mở rộng cơ hội tiếp cận vốn, công nghệ, thị trường và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Với HCM-SME, kết nối nguồn lực không chỉ là hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, mà còn là giải pháp tạo nên sức mạnh cộng đồng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.