Nguy cơ giảm phát từ Trung Quốc đang lan rộng ở Đông Nam Á

Giá tiêu dùng sụt giảm trên diện rộng

Sau nhiều năm vật lộn với lạm phát sau đại dịch, một loạt nền kinh tế tại Đông Nam Á nay lại phải đối mặt với nguy cơ đảo ngược: giảm phát. Dữ liệu mới công bố cho thấy giá tiêu dùng tại Thái Lan, Indonesia, Malaysia và Philippines đều đang giảm, hoặc tăng chậm hơn dự báo.

Nguy cơ giảm phát từ Trung Quốc đang lan rộng ở Đông Nam Á

Cụ thể, chỉ số giá tiêu dùng của Thái Lan tháng 5/2025 giảm 0,57%, đánh dấu tháng giảm thứ hai liên tiếp, lần đầu tiên kể từ tháng 3/2023. Trước đó, tháng 4/2025 cũng ghi nhận mức giảm 0,22%.

Tại Malaysia và Indonesia, lạm phát cơ bản trong tháng 5/2205 lần lượt đạt 1,7% và 1,5%, thấp hơn dự báo của giới phân tích. Indonesia từng ghi nhận giảm phát vào tháng 2/2025, lần đầu sau 25 năm, làm dấy lên lo ngại về sức mua suy yếu.

Philippines cũng chứng kiến xu hướng tương tự, với lạm phát toàn phần tháng 4/2025 giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2019.

Nhập khẩu Trung Quốc giá rẻ: Yếu tố đang chi phối giá cả khu vực

Mặc dù nhiều chuyên gia cho rằng đà giảm giá hiện nay chủ yếu do nguồn cung ổn định, chứ chưa hẳn phản ánh nhu cầu yếu, giới phân tích đang ngày càng lo ngại về ảnh hưởng từ Trung Quốc, quốc gia đang đối mặt với tình trạng giảm phát kéo dài và dư thừa công suất sản xuất.

Ông Euben Paracuelles, chuyên gia kinh tế trưởng ASEAN tại Nomura, cảnh báo rằng “áp lực giảm phát mang tính cấu trúc từ Trung Quốc” đang lan sang khu vực, đặc biệt thông qua dòng hàng hóa giá rẻ bị chuyển hướng khỏi Mỹ do căng thẳng thương mại.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Thái Lan, ông Sethaput Suthiwartnarueput, cảnh báo rằng hàng xuất khẩu Trung Quốc không thể vào Mỹ có thể đang tràn vào Thái Lan, gây áp lực lên các ngành như nội thất, dệt may, hóa chất, thép và nhựa, vốn tập trung đông các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

“Việc nhập khẩu ồ ạt hàng giá rẻ từ Trung Quốc có thể làm tổn hại doanh nghiệp nội địa. Ban đầu, doanh nghiệp có thể cắt giá để giữ thị phần, nhưng về lâu dài, sẽ dẫn đến sa thải, cắt giảm đầu tư và thậm chí phá sản”, nhóm chuyên gia của Nomura nhận định.

Dữ liệu từ Trung Quốc cho thấy lo ngại này không phải là không có cơ sở. Chỉ số PMI sản xuất Caixin tháng 5/2025 đã giảm xuống 48,3 điểm, mức thấp nhất kể từ tháng 9/2024, phản ánh tình trạng sụt giảm đơn hàng và tồn kho tăng cao. Theo Morgan Stanley, khi không thể xuất khẩu sang Mỹ, các nhà máy Trung Quốc có thể đẩy hàng sang ASEAN, làm gia tăng áp lực giảm giá trên toàn khu vực.

Với việc lạm phát hạ nhiệt, nhiều ngân hàng trung ương ASEAN đang tận dụng cơ hội để nới lỏng chính sách tiền tệ, hỗ trợ tăng trưởng. Singapore đã điều chỉnh biên độ tỷ giá; trong khi Indonesia, Philippines và Thái Lan đã thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất trong quý II/2025. Ngân hàng Trung ương Malaysia cũng được kỳ vọng sẽ giảm lãi suất vào quý III tới, theo dự báo của ANZ.

Tuy nhiên, dư địa nới lỏng lại không giống nhau giữa các nước. Tại Indonesia, việc giảm lãi suất mạnh có thể khiến đồng rupiah mất giá và làm gia tăng rủi ro dòng vốn rút khỏi thị trường. Do đó, chính phủ nước này đang chuyển sang các biện pháp tài khóa như trợ giá, miễn phí một số trạm thu phí giao thông để hỗ trợ chi phí sinh hoạt.

Trung Quốc: Rủi ro hay cơ hội?

Dù vậy, không phải ai cũng cho rằng nhập khẩu từ Trung Quốc là tiêu cực. Ông Rahul Bajoria, chuyên gia kinh tế ASEAN tại Bank of America, cho rằng tình trạng này đã tồn tại từ 5–10 năm nay, không phải là hiện tượng mới. Theo ông, Trung Quốc vừa là nguồn cung hàng giá rẻ giúp kiểm soát lạm phát, vừa là nhà đầu tư lớn tại khu vực.

“Ở Thái Lan, nhập khẩu xe từ Trung Quốc đang tăng mạnh, không chỉ vì rẻ hơn mà còn cạnh tranh hơn. Khó có thể kết luận rằng giá thấp chỉ do dư thừa công suất”, ông nói.

Một nghiên cứu từ Nomura cũng chỉ ra rằng sự gia tăng nhập khẩu hàng công nghiệp từ Trung Quốc có mối tương quan với tốc độ chậm lại của sản xuất nội địa tại nhiều nền kinh tế ASEAN, đặc biệt là Indonesia, Việt Nam, Thái Lan và Philippines.

Dù áp lực giá ngắn hạn có thể tạo dư địa chính sách, các chuyên gia cảnh báo rằng nguyên nhân sâu xa hơn có thể là nhu cầu tiêu dùng và đầu tư yếu đi, hệ quả từ bất ổn thương mại toàn cầu và sức cạnh tranh giảm sút trong lĩnh vực sản xuất.

Ông Paracuelles từ Nomura cho rằng: “Khoảng cách sản lượng đang trở nên âm, điều cho thấy nhu cầu nội địa suy yếu”. Ông nhấn mạnh rằng về dài hạn, các quốc gia ASEAN cần cải cách cấu trúc sản xuất, tận dụng lợi thế cạnh tranh để không bị cuốn vào vòng xoáy giảm phát.

CEO Kelly Ortberg và hành trình đưa Boeing thoát khỏi khủng hoảng

WWDC 2025: Vì sao Apple bốc hơi 75 tỷ USD vốn hóa vì "Siri"?

Huawei thừa nhận chip tụt hậu so với Mỹ, nhưng đã có lối đi riêng