Mỹ - Canada chạy đua chốt thỏa thuận thuế quan trước bầu cử giữa nhiệm kỳ

Mỹ và Canada đang tăng tốc đàm phán nhằm tìm kiếm một thỏa thuận giúp hạ nhiệt mức thuế Washington áp lên thép và ô tô Canada. Theo hai nguồn tin Mỹ và bốn nguồn tin Canada, động thái này diễn ra trong bối cảnh hai chính phủ tìm cách hàn gắn quan hệ sau khi đàm phán thương mại đổ vỡ hồi tháng 8.

Mỹ - Canada chạy đua chốt thỏa thuận thuế quan trước bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Trọng tâm thương lượng là các mức thuế được áp dụng theo Điều 232 của luật thương mại Mỹ, gồm thuế lên tới 50% với thép Canada và 25% với ô tô. Các nhà đàm phán đang xem xét khả năng nới lỏng những rào cản này.

Sức ép chính trị đang gia tăng với Tổng thống Donald Trump khi tỷ lệ ủng hộ ông chỉ ở mức 32%, trong khi đảng Cộng hòa đứng trước nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tuần tới. Thuế quan với hàng Canada cũng trở thành gánh nặng đối với ông Trump, khi nhiều ứng cử viên Cộng hòa tại các bang biên giới kêu gọi chấm dứt cuộc chiến thương mại giữa hai nước.

Một nguồn tin Canada nắm được nội dung thương lượng nhận định thỏa thuận về thuế thép và ô tô có thể được chốt trước cuộc bầu cử ngày 3/11. Tuy nhiên, các nguồn tin Mỹ cho hay chính quyền Tổng thống Trump vẫn muốn Ottawa nhượng bộ thêm. Những người này đề nghị giấu tên do quá trình đàm phán diễn ra kín. Theo các nguồn tin ở hai bên biên giới, thuế quan theo Điều 232 thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Thương mại, vì vậy Bộ trưởng Howard Lutnick giữ vai trò trung tâm thay vì Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ.

Một nguồn tin cho biết ông Lutnick và ông Dominic LeBlanc, Bộ trưởng phụ trách thương mại Canada - Mỹ, gần đây duy trì liên lạc thường xuyên.

Người phát ngôn của ông LeBlanc khẳng định Canada vẫn duy trì đối thoại mang tính xây dựng với các đối tác Mỹ về nhiều ưu tiên. Ottawa cũng sẵn sàng hợp tác trên tinh thần thiện chí để hướng tới một mối quan hệ thương mại cùng có lợi hơn, đồng thời bảo đảm lợi ích của Canada được tôn trọng.

Một quan chức Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ cho biết cơ quan này và phía Canada những ngày gần đây cũng trao đổi về cấu trúc tổng thể của thỏa thuận tiềm năng, cùng các vấn đề thương mại khác.

Nhà Trắng và Bộ Thương mại Mỹ chưa phản hồi ngay đề nghị bình luận.

Thủ tướng Canada Mark Carney đánh giá tiến độ đàm phán với Mỹ đã nhích lên, song nhấn mạnh Ottawa không thay đổi lập trường.

Trao đổi với báo giới, ông Carney cho rằng nếu có tiến triển thì nguyên nhân là phía Mỹ đang tiến gần hơn tới quan điểm của Canada. Nhà lãnh đạo không cung cấp thêm chi tiết.

Một nguồn tin trong ngành công nghiệp Canada nhận định thỏa thuận có thể xuất hiện nhanh chóng, nhưng khó mang tính toàn diện. Theo người này, nếu đạt được, nhiều khả năng đó chỉ là một thỏa thuận có phạm vi hẹp.

Một nguồn tin Canada khác cho biết từ lâu đã tin rằng thỏa thuận liên quan thuế quan theo Điều 232 có thể đạt được trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nguồn tin nhận định bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ cần sự thúc đẩy của ông Trump và ông Carney, trong bối cảnh cả hai nhà lãnh đạo đều cho rằng một phương án cùng có lợi là khả thi.

Về phần mình, ông Carney nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu là đạt được một thỏa thuận có lợi cho Canada.

Đàm phán thương mại Mỹ - Canada từng đổ vỡ hồi tháng 8 vì nhiều bất đồng, trong đó có việc có nên giảm thuế với xe hạng trung và hạng nặng, nhóm sản phẩm đặc biệt quan trọng với các nhà máy Canada. Các hãng ô tô Mỹ trước đó kỳ vọng tiến trình thương lượng sẽ giúp giảm sức ép từ mức thuế 25% ban đầu của Washington, vốn làm tăng chi phí vận chuyển xe và linh kiện qua biên giới.

Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ nâng thuế nhập khẩu thép và ô tô Canada lên 50% từ ngày 1/1/2027. Tại một cuộc vận động chính trị hôm Chủ nhật, ông dự báo tranh chấp thương mại sẽ sớm được giải quyết nhưng không nêu chi tiết.

Hôm thứ Sáu (23/10), ông Trump ký sắc lệnh bãi bỏ mức thuế 50% với một số sản phẩm nông, lâm nghiệp Canada. Động thái này được cho là có thể mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp tại bang Maine.