Đàm phán Mỹ – Trung: Ông Trump dè dặt với hạn chế xuất khẩu

Thỏa thuận 90 ngày, đối thoại 6 tiếng và hy vọng “bắt tay” thương mại

Đàm phán thương mại Mỹ – Trung đã chính thức bước vào ngày làm việc thứ hai tại London, sau hơn sáu giờ thương lượng của ngày đầu tiên. Cuộc họp diễn ra tại Lancaster House, dinh thự thời Victoria gần cung điện Buckingham. Hai bên sẽ tiếp tục thảo luận vào lúc 10 giờ sáng thứ Ba (10/6 theo giờ London).

Đàm phán Mỹ – Trung: Ông Trump dè dặt với hạn chế xuất khẩu

Tổng thống Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng hôm thứ Hai (9/6): “Chúng tôi đang làm tốt với Trung Quốc. Nhưng Trung Quốc không dễ đối phó”. Ông cũng cho biết các báo cáo nhận được từ đoàn đàm phán là tích cực.

Về nhân sự, phía Mỹ vẫn cử ba quan chức cấp cao dẫn đầu phái đoàn: Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Đại diện Thương mại Jamieson Greer. Việc ông Lutnick, cựu CEO Cantor Fitzgerald, góp mặt thể hiện tầm quan trọng của các vấn đề kiểm soát xuất khẩu trong đàm phán.

Sau phiên họp, Bộ trưởng Bessent mô tả cuộc gặp là “tốt”, còn ông Lutnick đánh giá là “hiệu quả”. Phái đoàn Trung Quốc do Phó Thủ tướng Hà Lập Phong dẫn đầu, cùng Bộ trưởng Thương mại Vương Văn Đào và Phó bộ trưởng Lý Thành Cương, người từng là đại sứ Trung Quốc tại WTO. Bộ Thương mại Trung Quốc được coi là đối trọng trực tiếp với Bộ Thương mại và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ.

Đất hiếm và công nghệ: Hai mắt xích then chốt

Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ, ông Scott Bessent, tại London sau phiên đàm phán ngày 9/6

Theo giới quan sát, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẵn sàng dỡ bỏ một số hạn chế công nghệ để đổi lấy cam kết từ Trung Quốc về nới lỏng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, loại nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp quốc phòng, năng lượng và công nghệ cao như smartphone, máy bay chiến đấu hay lò phản ứng hạt nhân.

Hiện Trung Quốc chiếm gần 70% sản lượng đất hiếm toàn cầu. Trong khi đó, Mỹ đang xem xét gỡ bỏ loạt biện pháp áp dụng gần đây, nhắm vào phần mềm thiết kế chip, linh kiện động cơ phản lực, hóa chất và vật liệu hạt nhân. Những lệnh hạn chế này vốn được Washington ban hành khi căng thẳng thương mại leo thang.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump vẫn chưa cam kết dỡ bỏ hoàn toàn các biện pháp này, mà chỉ nói rằng “sẽ xem xét”. Ông khẳng định: “Trung Quốc đã lợi dụng Mỹ trong nhiều năm. Chúng tôi muốn mở cửa thương mại, nhưng cần công bằng”.

Ông Kevin Hassett, Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Quốc gia Mỹ, nói với CNBC rằng nếu các bên “bắt tay” tại London, Mỹ sẽ nới lỏng kiểm soát xuất khẩu và Trung Quốc sẽ mở lại xuất khẩu đất hiếm với quy mô lớn.

Dù vậy, ông Hassett cũng nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ không dỡ bỏ hạn chế với chip AI cao cấp của Nvidia, cụ thể là dòng H20, công cụ then chốt cho huấn luyện trí tuệ nhân tạo. “Các sản phẩm cao cấp nhất của Nvidia không nằm trong diện đàm phán”, ông nói.

Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong sau phiên đàm phán tại London ngày 9/6

Thị trường khởi sắc, nhưng số liệu chưa cải thiện

Thông tin về vòng đàm phán đã tác động tích cực đến thị trường tài chính. Cổ phiếu Trung Quốc niêm yết tại Hồng Kông bước vào pha tăng giá của thị trường (bull market), trong khi chỉ số S&P 500 tăng và chỉ còn cách đỉnh tháng 2/2025 khoảng 2%.

Tuy nhiên, bất chấp lệnh ngừng áp thuế kéo dài 90 ngày đã đạt được tại Geneva hồi tháng trước, thương mại giữa hai nước vẫn chưa phục hồi trong tháng 5. Xuất khẩu Trung Quốc sang Mỹ giảm mạnh nhất kể từ đầu đại dịch, trong khi nhập khẩu từ Mỹ cũng giảm gần 20%.

Một cuộc điện đàm gần đây giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình được cho là đã tạo động lực mới cho vòng đàm phán. Trước đó, căng thẳng leo thang sau khi Mỹ nâng thuế với hàng Trung Quốc, dẫn đến biện pháp trả đũa từ Bắc Kinh, khiến nhiều doanh nghiệp hai nước lâm vào thế khó khi chính sách thay đổi liên tục.

Mỹ - Trung nối lại đàm phán thương mại tại London: Cơ hội hạ nhiệt căng thẳng toàn cầu?

Xuất khẩu Trung Quốc sang Mỹ giảm mạnh nhất kể từ năm 2020

Đất hiếm – Khoáng sản chiến lược của Trung Quốc khiến thế giới “nín thở”