Lào Cai khởi tố vụ vận chuyển rùa quý hiếm: Phía sau những cá thể bị săn bắt là “đường dây lợi nhuận” từ rừng

Ngày 4/6/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Thào A Sì (SN 1999, trú xã Lâm Giang) về hành vi “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Trước đó, ngày 1/6, lực lượng chức năng phát hiện đối tượng đang vận chuyển trái phép 5 cá thể rùa quý hiếm để mang đi tiêu thụ. Tang vật gồm 1 cá thể rùa hộp trán vàng miền Bắc, 1 cá thể rùa sa nhân và 3 cá thể rùa đất Spengler – những loài động vật hoang dã nằm trong danh mục cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Theo kết quả điều tra ban đầu, toàn bộ số rùa trên được đối tượng săn bắt trong rừng tự nhiên thuộc xã Lâm Giang rồi nuôi nhốt, chờ đưa đi bán kiếm lời.

Đối tượng Thào A Sì (SN 1999, trú xã Lâm Giang) cùng các cá thể rùa quý hiếm.

Thoạt nhìn, đây là một vụ việc không quá lớn về số lượng tang vật. Tuy nhiên, từ góc nhìn bảo tồn và an ninh môi trường, vụ án lại phản ánh một thực tế đáng lo ngại đang tồn tại âm thầm tại nhiều địa phương miền núi, tài nguyên động vật hoang dã vẫn đang bị khai thác bởi “đường dây lợi nhuận” len lỏi từ rừng sâu ra thị trường tiêu thụ.

Lào Cai là địa phương có diện tích rừng tự nhiên lớn, hệ sinh thái đa dạng và là nơi sinh sống của nhiều loài động vật quý hiếm. Song chính địa hình hiểm trở, giáp biên giới và nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã còn tồn tại đã khiến khu vực này trở thành địa bàn tiềm ẩn nguy cơ săn bắt và vận chuyển động vật trái phép.

Đáng chú ý, các loài rùa quý hiếm hiện được xem là một trong những nhóm động vật bị săn bắt nhiều nhất. Không ít cá thể bị thu gom để bán cho thị trường nuôi cảnh, làm thực phẩm hoặc phục vụ những lời đồn thiếu căn cứ về công dụng chữa bệnh.

Lợi nhuận từ việc buôn bán động vật quý hiếm khiến nhiều đối tượng sẵn sàng đánh đổi bằng hành vi vi phạm pháp luật. Từ những vụ săn bắt nhỏ lẻ trong rừng, nếu không được kiểm soát kịp thời, rất dễ hình thành các mắt xích thu gom, vận chuyển và tiêu thụ xuyên địa phương.

Điều đáng lo ngại hơn nằm ở tốc độ suy giảm quần thể ngoài tự nhiên. Theo các chuyên gia bảo tồn, nhiều loài rùa tại Việt Nam đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng do mất môi trường sống và tình trạng săn bắt kéo dài nhiều năm.

Trong vụ việc tại Lào Cai, việc đối tượng trực tiếp vào rừng tự nhiên để săn bắt cho thấy nguồn tài nguyên hoang dã đang bị tác động ngay từ “gốc rừng”. Nếu mỗi vụ việc chỉ được nhìn như một hành vi vi phạm riêng lẻ, nguy cơ lớn hơn là sự suy kiệt dần của hệ sinh thái sẽ khó được nhận diện đầy đủ.

Ngày 2/6, toàn bộ số động vật hoang dã đã được bàn giao cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội để chăm sóc và bảo tồn. Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng cứu hộ chỉ là giải pháp trước mắt, trong khi bài toán lâu dài vẫn là giảm nhu cầu tiêu thụ và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ động vật hoang dã.

Thực tế hiện nay cho thấy tại nhiều khu vực vùng cao, không ít người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về giá trị của đa dạng sinh học cũng như hậu quả pháp lý của hành vi săn bắt, vận chuyển động vật quý hiếm.

Bởi vậy, bên cạnh việc xử lý nghiêm các vụ án liên quan đến động vật hoang dã, công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và hỗ trợ sinh kế cho người dân vùng rừng cần được thực hiện đồng bộ hơn để hạn chế tình trạng săn bắt trái phép vì mục đích kinh tế.

Từ vụ việc tại Lào Cai có thể thấy, cuộc chiến bảo vệ động vật hoang dã hiện không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn là câu chuyện của trách nhiệm cộng đồng và an ninh sinh thái.

Khi những cánh rừng còn bị xem là “nguồn lợi” để khai thác, khi động vật quý hiếm vẫn có đầu ra tiêu thụ, thì nguy cơ xâm hại đa dạng sinh học sẽ còn tiếp diễn. Và mỗi cá thể động vật bị bắt giữ hôm nay có thể chính là thêm một mắt xích bị đứt gãy trong hệ sinh thái tự nhiên ngày mai.