FiinRatings: 40,6 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sẽ đáo hạn trong quý II

Báo cáo của FiinRatings công bố ngày 28/3 về tình hình trái phiếu doanh nghiệp tháng 3/2025 cho thấy, so với đầu năm, thị trường ghi nhận thêm 77 lô trái phiếu doanh nghiệp gặp vấn đề, bao gồm các lô chậm trả lãi/gốc và trái phiếu doanh nghiệp giãn hoãn thời hạn thanh toán so với ngày đáo hạn gốc, với tổng giá trị 5,54 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, giá trị tăng thêm đã chạm mức thấp nhất kể từ giai đoạn đỉnh điểm của trái phiếu doanh nghiệp có vấn đề vào tháng 2/2023. Trong đó, 63,4% giá trị đến từ nhóm bất động sản, phản ánh thực trạng nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực này tiếp tục đối mặt với áp lực nợ đáo hạn lớn trong 12 tháng tới, làm gia tăng nguy cơ chậm trả hoặc giãn hoãn trong năm 2025.

FiinRatings: 40,6 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sẽ đáo hạn trong quý II

Bên cạnh nhóm bất động sản, trong tháng 2/2025, một số ngành khác như sản xuất và thương mại dịch vụ cũng ghi nhận các lô trái phiếu doanh nghiệp có vấn đề. Dù vậy, FiinRatings đánh giá mặt bằng tỷ lệ trái phiếu doanh nghiệp có vấn đề giảm vẫn là tín hiệu tích cực, cho thấy thị trường đã trải qua giai đoạn sàng lọc và đang trên đà phục hồi. Trên thị trường sơ cấp, trong hai tháng đầu năm 2025, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt 5,5 nghìn tỷ đồng với bốn đợt phát hành, giảm 44,1% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tháng 2 không ghi nhận đợt phát hành mới nào do trùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Hầu hết các lô trái phiếu doanh nghiệp mới được phát hành đến từ các tổ chức tín dụng nhằm bổ sung vốn cấp 2, chiếm 94,6% tổng giá trị phát hành. Theo FiinRatings, các ngân hàng sẽ tiếp tục đẩy mạnh phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong năm 2025 để đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng tín dụng, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất tiết kiệm được duy trì ở mức thấp, tạo ra khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động tiền gửi.

Mặt khác, trong giai đoạn đầu năm 2025, thị trường trái phiếu doanh nghiệp thiếu sự tham gia của nhóm doanh nghiệp phi tài chính. Dự kiến, dự thảo sửa đổi Nghị định 155 với quy định chặt chẽ hơn về hệ số nợ đối với doanh nghiệp phát hành có thể ảnh hưởng đến hoạt động phát hành ra công chúng. Dù vậy, tổng giá trị giao dịch trái phiếu doanh nghiệp (gồm cả trái phiếu doanh nghiệp phát hành ra công chúng và riêng lẻ) trong hai tháng đầu năm vẫn đạt 167,2 nghìn tỷ đồng, tăng 19% so với cao điểm tháng 12/2024. Thanh khoản tập trung chủ yếu vào tháng 1 dù thời gian giao dịch bị hạn chế do nghỉ lễ, trong khi tháng 2 vẫn duy trì ở mức cao so với một số thời điểm của năm trước.

Nhóm ngành ngân hàng và bất động sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong giá trị giao dịch trái phiếu doanh nghiệp hai tháng đầu năm, với mức đóng góp lần lượt là 36% và 38,9%, tương đương mức tăng 35,6% (đạt 60,2 nghìn tỷ đồng) và 7% (đạt 65,1 nghìn tỷ đồng). Hoạt động mua lại trái phiếu doanh nghiệp lũy kế hai tháng đầu năm đạt hơn 17,2 nghìn tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, giá trị mua lại trong tháng 2 chỉ đạt 3,85 nghìn tỷ đồng, giảm 71,2% so với tháng 1 và xuống mức thấp nhất trong ba năm trở lại đây. Nguyên nhân chủ yếu là sự suy giảm nhu cầu mua lại từ nhóm tổ chức phát hành bất động sản, thể hiện qua mức giảm 95% trong giá trị mua lại của ngành này so với tháng trước.

Bước sang quý II/2025, FiinRatings ước tính có 40,6 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đến hạn thanh toán. Trong đó, nhóm bất động sản chiếm 16,5 nghìn tỷ đồng (40,7% tổng giá trị), các ngành khác chiếm 11,9 nghìn tỷ đồng (29,2% tổng giá trị), và tổ chức tín dụng chiếm 8,2 nghìn tỷ đồng (20,2% tổng giá trị). Một số tổ chức phát hành có giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn lớn bao gồm Vietinbank (4.950 tỷ đồng), Wincommerce (3.000 tỷ đồng), TNR Holdings (2.923 tỷ đồng) và Công ty Cho thuê tài sản TNL (2.862 tỷ đồng).

FiinRatings dự báo trong năm 2025, dư nợ thị trường trái phiếu doanh nghiệp có thể tăng từ 15-20%. Ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh phát hành trái phiếu doanh nghiệp để bổ sung vốn cấp 2, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng tín dụng theo định hướng của Chính phủ, trong bối cảnh lãi suất huy động được kiểm soát nhằm tránh tăng cao. Điều này tạo áp lực lên việc đáp ứng các chỉ tiêu an toàn vốn hiện tại, như tỷ lệ dư nợ trên vốn huy động (LDR) và tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung dài hạn. Nhiều ngân hàng đã có kế hoạch tăng vốn cấp 1 (vốn cổ phần), nhưng việc triển khai phụ thuộc vào điều kiện thị trường chứng khoán và có thể mất nhiều thời gian để hoàn tất.

Các chuyên gia nhận định, quy định mới về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và chào bán ra công chúng, dự kiến được áp dụng từ nửa cuối năm 2025, sẽ góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa trái phiếu doanh nghiệp, thu hút thêm nhà đầu tư trong bối cảnh lãi suất tiết kiệm duy trì ở mức thấp.