Với mục tiêu tạo ra môi trường pháp lý vững chắc và ổn định cho việc quản lý, đầu tư vốn Nhà nước vào doanh nghiệp, dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp đang được Quốc hội thảo luận trong Kỳ họp thứ 8, khóa XV. Dự thảo này không chỉ phản ánh sự hoàn thiện thể chế mà còn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) trong nền kinh tế thị trường.
Dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở các chính sách đã được thông qua trong các văn kiện của Đảng, bao gồm Nghị quyết Trung ương 5 khóa XII và Đại hội XIII của Đảng. Các quy định trong dự thảo hướng đến việc nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, tạo ra những thay đổi quan trọng trong cách thức vận hành của các DNNN, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
 |
| Ông Lê Quang Mạnh, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội. |
Theo ông Lê Quang Mạnh, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội, dự thảo Luật lần này đã cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, đặc biệt là việc cơ cấu lại, đổi mới, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp Nhà nước. Mục tiêu là giúp các DNNN hoạt động theo cơ chế thị trường nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi Nhà nước, đồng thời tăng cường sự giám sát và kiểm tra từ phía cơ quan quản lý.
Một trong những điểm nổi bật của dự thảo Luật là việc quy định về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các doanh nghiệp Nhà nước, trong khi vẫn đảm bảo sự giám sát chặt chẽ từ Nhà nước. Đặc biệt, dự thảo còn chú trọng đến việc tạo môi trường pháp lý ổn định để các doanh nghiệp Nhà nước có thể huy động và phát huy tối đa nguồn lực, đóng vai trò chủ đạo trong phát triển kinh tế xã hội.
Để thực hiện điều này, dự thảo đã đề xuất những biện pháp cụ thể, bao gồm việc phân cấp mạnh mẽ cho cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước, đồng thời tách bạch rõ ràng chức năng quản lý nhà nước và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Cùng với đó, việc cải cách thủ tục hành chính trong quản lý và đầu tư vốn Nhà nước sẽ giúp giảm thiểu các vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp.
Dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp ban đầu chỉ tập trung vào các doanh nghiệp có hơn 50% vốn Nhà nước. Tuy nhiên, trong quá trình thẩm tra, Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội đã nhận thấy cần mở rộng phạm vi điều chỉnh để bao quát các doanh nghiệp có vốn Nhà nước khác, đảm bảo tính toàn diện trong việc quản lý và đầu tư vốn của Nhà nước vào doanh nghiệp.
Ủy ban Tài chính Ngân sách cũng đã đề nghị Chính phủ bổ sung các quy định chi tiết về các doanh nghiệp này, cùng các biện pháp quản lý phù hợp để bảo đảm sự hiệu quả trong đầu tư và hoạt động của những doanh nghiệp có vốn Nhà nước.
Một vấn đề quan trọng khác trong dự thảo Luật là quy định về Quỹ đầu tư phát triển của doanh nghiệp Nhà nước. Để bảo vệ quyền lợi Nhà nước và tối ưu hóa việc sử dụng vốn, dự thảo Luật đã chỉnh sửa và bổ sung quy định về mục đích sử dụng Quỹ đầu tư phát triển. Việc trích lập tối đa 50% lợi nhuận sau thuế vào Quỹ này sẽ giúp các doanh nghiệp có nguồn lực phát triển trong dài hạn, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính minh bạch và chính xác trong quá trình sử dụng Quỹ này, Ủy ban Tài chính Ngân sách yêu cầu có một Nghị định hướng dẫn chi tiết, trong đó quy định rõ thẩm quyền, phạm vi và nội dung sử dụng Quỹ đầu tư phát triển. Điều này sẽ giúp các DNNN thực hiện đúng theo quy định của pháp luật, bảo vệ tài sản Nhà nước một cách hiệu quả và minh bạch.
Một trong những nội dung quan trọng của dự thảo là quy định về việc cơ cấu lại vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp. Ủy ban Tài chính Ngân sách đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung thêm các nguyên tắc về định giá tài sản, giá trị doanh nghiệp một cách công khai và minh bạch. Điều này là rất cần thiết để tránh việc thất thoát vốn Nhà nước trong quá trình định giá tài sản, xác định giá trị doanh nghiệp, từ đó bảo vệ quyền lợi của Nhà nước và người dân.
Ủy ban cũng yêu cầu bổ sung quy định về trách nhiệm của tổ chức tư vấn định giá độc lập, nhằm đảm bảo việc định giá tài sản được thực hiện đúng theo cơ chế thị trường và có tính công bằng.
Dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp không chỉ hướng tới việc cải cách hành chính và cải thiện hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp Nhà nước mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam. Các quy định trong dự thảo Luật giúp đảm bảo rằng vốn Nhà nước được đầu tư hiệu quả, bảo vệ quyền lợi Nhà nước và người dân, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Nhà nước phát triển trong môi trường thị trường.
Với những cải tiến rõ rệt và cụ thể trong việc quản lý và đầu tư vốn Nhà nước vào doanh nghiệp, dự thảo Luật này sẽ là một bước quan trọng để hoàn thiện thể chế, tăng cường hiệu quả hoạt động và đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong tương lai.
