Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà: Kiểm tra thực chất, xử lý đến cùng các vi phạm IUU

Sáng 2/12, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), chủ trì phiên họp lần thứ 24 của Ban Chỉ đạo, kết nối trực tuyến với 21 tỉnh, thành phố ven biển. Dù các bộ, ngành và địa phương đã hoàn thành toàn bộ 101 nhiệm vụ được Chính phủ giao, mục tiêu gỡ “thẻ vàng IUU” sau hơn 8 năm vẫn chưa đạt, đòi hỏi nỗ lực mạnh mẽ và thực chất hơn.

Phó Thủ tướng cho rằng không gian biển rộng lớn khiến việc giám sát trên biển gặp nhiều khó khăn, vì vậy cần chuyển trọng tâm sang kiểm soát trên bờ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, viễn thông. Ông yêu cầu kiên trì hoàn thiện cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), coi đây là “giải pháp phải làm bằng được”, bởi khi dữ liệu hoàn chỉnh, Việt Nam có thể chủ động trao đổi với EC bằng chứng cứ đầy đủ, minh bạch về tàu cá, nguồn gốc thủy sản, cấp phép và xử lý vi phạm.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà: Kiểm tra thực chất, xử lý đến cùng các vi phạm IUU

Trong tuần này, các đoàn công tác liên ngành sẽ trực tiếp kiểm tra tại địa phương — từ lực lượng Biên phòng, cảng cá đến chi cục Thủy sản — để đánh giá rõ “chuyển biến thật hay chỉ trên giấy”. Phó Thủ tướng nhấn mạnh mọi báo cáo gửi EC phải dựa trên văn bản, số liệu và hồ sơ thực tế.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết ngành đã đạt nhiều kết quả nổi bật: xử lý 100% vụ việc vi phạm với hơn 4.037 vụ bị xử phạt, tổng tiền phạt khoảng 162 tỷ đồng; khởi tố 91 vụ với 138 bị can liên quan hoạt động khai thác IUU. Trong số 71 tàu cá bị nước ngoài bắt giữ, 53 tàu đã được xử lý, số còn lại đang tiếp tục xác minh. Toàn bộ 79.243 tàu cá của các địa phương cũng đã được cập nhật trên VNFishbase.

Lực lượng chức năng đã xét xử các vụ án liên quan đến xuất nhập cảnh trái phép và gây rối hoạt động mạng viễn thông; 100% trường hợp tàu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) hoặc vượt ranh giới biển đều đã được xử lý.

Liên quan đến các lô cá kiếm bị EU cảnh báo, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết đây là lô hàng của hai doanh nghiệp tại Khánh Hòa. Bộ đã chỉ đạo rà soát, đối chiếu dữ liệu chuỗi cung ứng và phối hợp với Bộ Tài chính để làm rõ dấu hiệu gian lận.

Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh Khánh Hòa chịu trách nhiệm toàn diện, sử dụng mọi biện pháp từ hải quan, thanh tra, điều tra để xác minh vụ việc, đồng thời báo cáo đầy đủ kết quả, bao gồm hình thức xử phạt và số liệu cụ thể ngay trong tuần này. Ông nhấn mạnh: nếu xác định có vi phạm phải xử lý đến cùng; trường hợp có dấu hiệu hình sự phải chuyển cơ quan tố tụng và công khai thông tin trên báo chí.

Phó Thủ tướng khẳng định công tác chống khai thác IUU phải dựa trên kiểm tra thực chất, có ghi hình, hồ sơ, biên bản và chứng cứ rõ ràng, nhằm chứng minh với EC rằng Việt Nam thực hiện nghiêm túc các cam kết và quyết tâm gỡ bỏ “thẻ vàng” trong thời gian sớm nhất.