Thủ tướng Chính phủ họp bàn về đề án khu thương mại tự do

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính họp bàn về đề án khu thương mại tự do. Ảnh: VGP

Khẩn trương xây dựng khu thương mại tự do

Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung thảo luận toàn diện về cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn của đề án do Bộ Tài chính chủ trì xây dựng. Các nội dung trọng tâm bao gồm: mục tiêu, định hướng phát triển, mô hình tổ chức, khung pháp lý, cơ chế, chính sách ưu tiên và đặc thù dành cho khu thương mại tự do (KTTDTD).

Thực tiễn quốc tế cho thấy, hiện có trên 7.000 khu kinh tế đặc biệt và khu thương mại tự do đang hoạt động trên toàn cầu, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới và hội nhập kinh tế. Nhiều mô hình đã phát triển theo hướng đa chức năng, tích hợp công nghiệp, đô thị, dịch vụ, tài chính, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

Tại Việt Nam, hệ thống pháp luật hiện hành vẫn chưa có quy định đầy đủ và thống nhất về cơ chế quản lý và vận hành khu thương mại tự do. Tuy nhiên, một số nghị quyết của Quốc hội về phát triển Đà Nẵng, Hải Phòng đã đề cập đến việc thí điểm chính sách cho KTTDTD – cho thấy yêu cầu cấp thiết của việc hoàn thiện đề án ở cấp trung ương.

Bộ Tài chính cho biết, trong giai đoạn 2026–2030, dự kiến thành lập KTTDTD tại Đà Nẵng, Hải Phòng, TP.HCM, tiến tới đến năm 2030 cả nước sẽ có khoảng 6–8 khu, và đến năm 2045 con số này có thể đạt 8–10 khu đạt chuẩn quốc tế, đóng góp từ 15–20% GDP quốc gia.i

Kết luận cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu làm rõ khái niệm KTTDTD, phân biệt với mô hình trung tâm thương mại quốc tế, từ đó xác định cơ chế và chính sách điều chỉnh phù hợp cho từng loại hình. Ông lưu ý cần vận dụng linh hoạt, sáng tạo các quy định pháp luật hiện hành, đồng thời xây dựng khung chính sách vượt trội để bảo đảm tính cạnh tranh.

Việc lựa chọn địa phương thí điểm KTTDTD phải đảm bảo cân đối vùng miền, có điều kiện phát triển thuận lợi, và tuân thủ nguyên tắc không làm ảnh hưởng đến môi trường đầu tư chung. Thủ tướng yêu cầu quá trình triển khai cần đi từ chủ trương đến chính sách, quy hoạch, phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư, ứng dụng công nghệ cao, và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ngoài ra, Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ môi trường sống, quản trị thông minh, và tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả. Đồng thời cần tăng cường phân cấp, phân quyền và cơ chế giám sát minh bạch, tạo điều kiện cho KTTDTD phát triển chủ động và bền vững.

Thúc đẩy trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất

Tại cuộc họp, Chính phủ cũng xem xét đề xuất về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi).

Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao hiệu quả hoạt động của Nhà máy lọc dầu Dung Quất, do Việt Nam đầu tư và vận hành, hiện đang triển khai chủ trương mở rộng giai đoạn 2. Đây là bước đi phù hợp với định hướng phát triển ngành năng lượng và công nghiệp lọc hóa dầu quốc gia.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cùng với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) khẩn trương rà soát các cơ chế hiện hành, xác định rõ những nội dung cần bổ sung hoặc đổi mới theo hướng đặc thù, đột phá và mạnh mẽ hơn.

Mọi đề xuất phải bám sát thẩm quyền, dựa trên đề án tổng thể khả thi, nhằm phát triển Dung Quất trở thành trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quy mô quốc gia, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, phát triển bền vững ngành công nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số trong những năm tới, và thực hiện hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước.