Bộ Xây dựng thống nhất nâng cấp QL1 Hà Nội - Bắc Giang thành cao tốc 8 làn xe

Sau thời gian nghiên cứu, đề xuất nâng cấp một trong những tuyến huyết mạch cửa ngõ phía Bắc Thủ đô đã có bước tiến quan trọng. Bộ Xây dựng vừa ban hành thông báo kết luận của Thứ trưởng Lê Anh Tuấn, thống nhất chủ trương mở rộng, nâng cấp tuyến Quốc lộ 1 đoạn Hà Nội - Bắc Giang thành đường cao tốc quy mô 8 làn xe theo phương thức PPP.

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, tuyến QL1 đoạn Hà Nội - Bắc Giang là một phần của tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam, đồng thời đóng vai trò kết nối đường bộ liên vận quốc tế với Trung Quốc, cũng như kết nối các tỉnh Đông Bắc với Thủ đô. Với vị trí chiến lược như vậy, việc sớm đầu tư nâng cấp tuyến đường bảo đảm đúng quy mô quy hoạch được xác định là hết sức cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

Bộ Xây dựng thống nhất nâng cấp QL1 Hà Nội - Bắc Giang thành cao tốc 8 làn xe. (Ảnh: Minh họa)

Trên cơ sở báo cáo của nhà đầu tư cùng các đơn vị liên quan, Thứ trưởng Bộ Xây dựng đã thống nhất phạm vi điểm đầu dự án tại nút giao QL31. Riêng phạm vi điểm cuối, cơ quan này vẫn tiếp tục nghiên cứu theo hai phương án: một là tại vị trí tiếp giáp nút giao CT.07 và đầu cầu Phù Đổng; hai là bổ sung thêm phương án điểm cuối tại nút giao phía Bắc cầu Phù Đổng theo đề xuất của Sở Xây dựng TP Hà Nội.

Trong quá trình lựa chọn giữa hai phương án này, Bộ Xây dựng nhấn mạnh quan điểm ưu tiên hướng tiết kiệm chi phí, hạn chế sử dụng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, đồng thời tạo điều kiện để dự án có thể sớm được triển khai thực hiện trên thực địa.

Về quy mô, mặt cắt ngang tuyến chính cao tốc đã được thống nhất ở mức 8 làn xe, đúng theo quy hoạch đã được phê duyệt trước đó. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý trong kết luận lần này là yêu cầu của Thứ trưởng Lê Anh Tuấn về việc các đơn vị liên quan cần nghiên cứu bổ sung phương án đầu tư tuyến chính cao tốc kết hợp với hệ thống đường song hành, hay còn gọi là đường bên.

Theo yêu cầu của Bộ Xây dựng, các đơn vị liên quan cần phân tích, so sánh kỹ giữa hai phương án: đưa hạng mục đường song hành vào chung dự án, trong đó địa phương chịu trách nhiệm bố trí kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường song hành; hoặc tách đường song hành thành một dự án độc lập do địa phương tổ chức thực hiện, triển khai đồng thời với tuyến chính cao tốc.

Lý do đằng sau yêu cầu này xuất phát từ thực tế tuyến cao tốc đi qua khu vực đã hình thành nhiều khu công nghiệp, khu đô thị. Việc chủ động tính toán, đầu tư hệ thống đường song hành ngay từ đầu được kỳ vọng sẽ giúp phát huy hiệu quả khai thác tổng thể của dự án, đồng thời tránh tình trạng phải thực hiện giải phóng mặt bằng nhiều lần trong tương lai - vốn là bài toán gây tốn kém và kéo dài tiến độ ở không ít dự án hạ tầng giao thông trước đây.

Cùng với việc thống nhất quy mô đường song hành, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cũng chốt phương án hướng tuyến sẽ bám theo tuyến hiện hữu để tiến hành đầu tư nâng cấp, mở rộng, thay vì mở tuyến hoàn toàn mới. Đây được xem là phương án tối ưu về mặt chi phí lẫn thời gian triển khai.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng đưa ra hàng loạt yêu cầu kỹ thuật cụ thể. Các đơn vị liên quan cần rà soát giải pháp xử lý hầm chui dân sinh dọc tuyến, đặc biệt lưu tâm đến những vị trí từng xảy ra tình trạng ngập lụt nhằm bảo đảm khả năng khai thác lâu dài. Song song đó, việc rà soát và phân tích phương án xử lý các cầu vượt ngang cũng cần được thực hiện kỹ lưỡng, bảo đảm hiệu quả đầu tư và tính đồng bộ với quy hoạch của các địa phương dọc tuyến.

Một nội dung khác cũng được nhấn mạnh là việc xây dựng hệ thống giao thông thông minh (ITS), hệ thống thu phí, biển báo và quản lý giao thông. Theo chỉ đạo, các hệ thống này cần được thiết kế theo hướng hiện đại nhưng vẫn bảo đảm tính thiết thực, dễ vận hành và thuận tiện trong công tác bảo trì sau này - tránh tình trạng đầu tư công nghệ phức tạp nhưng khó duy trì vận hành ổn định lâu dài.

Đối với vấn đề chi phí đầu tư, Bộ Xây dựng yêu cầu phải được tính toán một cách chặt chẽ, tính đúng, tính đủ. Trong đó, các đơn vị cần đặc biệt lưu ý rà soát kỹ chi phí giải phóng mặt bằng, điều kiện thi công đối với công trình đang trong quá trình khai thác, nguồn cung vật liệu xây dựng cũng như tiến độ công tác giải phóng mặt bằng nói chung - những yếu tố vốn thường phát sinh chi phí ngoài dự kiến ở các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Nhà đầu tư dự án cũng được đề nghị chủ động làm việc với Sở Xây dựng Hà Nội và Sở Xây dựng Bắc Ninh để nghiên cứu, điều tra, thu thập đầy đủ thông tin quy hoạch về mạng lưới giao thông, cũng như các dự án hạ tầng đô thị, công nghiệp dọc theo phạm vi dự án. Từ đó, nhà đầu tư cần có đánh giá tổng thể về mức độ ảnh hưởng của dự án đối với hiện trạng phát triển của khu vực.

Đáng chú ý, đối với đoạn tuyến đi qua địa phận TP Hà Nội - vốn là đô thị đặc biệt, thông báo kết luận của Bộ Xây dựng nêu rõ: Sở Xây dựng thành phố cần nghiên cứu, tham mưu báo cáo UBND TP Hà Nội xây dựng phương án đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách địa phương, nhằm bảo đảm tính đồng bộ với quy hoạch chung của Thủ đô trong giai đoạn phát triển tới đây.

(Tổng hợp)