Đề xuất trần giá điện gió ngoài khơi gần 4.000 đồng/kWh

Trong bối cảnh mục tiêu phát triển điện gió ngoài khơi đạt 6.000 MW vào năm 2030 theo Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã chính thức đề xuất khung giá mua điện gió ngoài khơi theo khu vực và đang trong quá trình lấy ý kiến từ các nhà đầu tư quốc tế.

Theo báo cáo gửi Bộ Công Thương ngày 23/5/2025, mức trần giá điện được EVN tính toán cho loại hình nhà máy điện gió ngoài khơi dao động từ 3.078,9 đến 3.975,1 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế VAT), tùy theo khu vực địa lý và hiệu suất vận hành. Trong đó, miền Bắc là khu vực có khung giá đề xuất cao nhất với mức 3.975,1 đồng/kWh, tiếp đến là miền Nam với 3.868,5 đồng/kWh và thấp nhất là miền Nam Trung Bộ với 3.078,9 đồng/kWh.

EVN đề xuất trần giá điện gió ngoài khơi cao nhất tại miền Bắc là 3.975 đồng/kWh.

Các mức giá này được EVN xây dựng trên cơ sở các tính toán kỹ thuật và kinh tế do Viện Năng lượng thực hiện, với dữ liệu cập nhật từ "Cẩm nang công nghệ Việt Nam – Đan Mạch", một tài liệu tham chiếu quan trọng trong ngành năng lượng tái tạo.

Theo EVN, suất đầu tư trung bình cho điện gió ngoài khơi tại Việt Nam hiện ước tính khoảng 93,565 triệu đồng/kW – tương đương 93 tỷ đồng cho mỗi MW công suất lắp đặt, nếu quy đổi theo tỷ giá 25.450 đồng/USD. Tuy nhiên, mức đầu tư cao không phải là yếu tố duy nhất tác động đến khung giá, mà hiệu suất vận hành tại từng khu vực mới đóng vai trò quyết định.

Cụ thể, hệ số công suất – chỉ số phản ánh hiệu quả khai thác của các tua-bin – có sự chênh lệch rõ rệt giữa các vùng biển. Khu vực miền Bắc hiện có hệ số công suất khoảng 38,4%, thấp hơn so với Nam bộ (39,5%) và đặc biệt thấp hơn Nam Trung Bộ (49,6%) – nơi có tiềm năng gió ổn định và liên tục nhất.

Chính vì vậy, dù cùng suất đầu tư, lượng điện năng thực tế phát ra trong một năm tại Nam Trung Bộ lên tới 2,171 tỷ kWh, trong khi miền Bắc chỉ đạt khoảng 1,681 tỷ kWh, khiến chi phí sản xuất bình quân mỗi kWh điện ở miền Bắc trở nên cao hơn.

Để hoàn thiện khung giá mua điện, Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) đang lấy ý kiến chính thức từ Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu (GWEC) và Cơ quan Năng lượng Đan Mạch. Đây là hai tổ chức có nhiều kinh nghiệm và dữ liệu thực tế về phát triển điện gió ngoài khơi tại các thị trường đã trưởng thành như châu Âu và Bắc Mỹ.

Việc tham khảo ý kiến quốc tế được đánh giá là bước đi đúng hướng, đảm bảo tính khả thi, cạnh tranh và phù hợp với chuẩn mực toàn cầu – nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang cần thu hút đầu tư nước ngoài để thực hiện các dự án quy mô lớn ngoài khơi.

Một trong những kỳ vọng lớn nhất từ thị trường hiện nay là sớm có một khung giá điện gió ngoài khơi chính thức, làm cơ sở để các nhà đầu tư và EVN đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA). Trong những năm gần đây, nhiều dự án điện gió ngoài khơi đã được đề xuất, nhưng chưa thể triển khai do thiếu cơ chế giá rõ ràng.

Ngoài ra, mức trần giá cũng đóng vai trò như “trần đầu tư” – định hướng kỳ vọng lợi nhuận và hoàn vốn cho nhà đầu tư. Nếu khung giá được xây dựng sát với thực tiễn chi phí, các tập đoàn lớn trong lĩnh vực năng lượng tái tạo quốc tế như Ørsted, Copenhagen Infrastructure Partners, hay những liên danh Việt – Nhật – Đan Mạch sẽ dễ dàng ra quyết định đầu tư hơn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, khung giá hấp dẫn chỉ là một phần. Nếu muốn phát triển điện gió ngoài khơi đúng kế hoạch, Việt Nam cần đồng thời giải bài toán hạ tầng truyền tải, quy hoạch vùng biển chi tiết và thủ tục cấp phép minh bạch, rút gọn.

Hiện nay, dù có tiềm năng gió lớn, Việt Nam vẫn chưa có báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) được phê duyệt cho bất kỳ dự án điện gió ngoài khơi nào. Việc chuẩn hóa thủ tục đầu tư, tích hợp các tiêu chuẩn quốc tế vào quy trình thẩm định, cũng như sớm thiết lập cơ chế PPA dài hạn với bảo lãnh chính phủ… sẽ là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu 6.000 MW đến năm 2030.