Đà Nẵng: Di dời Cảng cá Thọ Quang – yêu cầu tất yếu của quy hoạch hiện đại

Đà Nẵng tiếp nhận đổi tên Bệnh viện Việt - Hàn với quy mô gần 800 giường bệnh

Đà Nẵng chấp thuận chủ trương đầu tư dự án khu dân cư tại xã Chiên Đàn gần 200 tỷ đồng

Cầu Vàng tại Đà Nẵng tiếp tục lọt top những cây cầu đẹp nhất toàn cầu

Theo tờ trình điều chỉnh quy hoạch thành phố thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050, lãnh đạo Đà Nẵng cho biết sẽ cải tạo âu thuyền Thọ Quang thành cảng du lịch hiện đại, đồng thời nghiên cứu xây dựng âu thuyền mới ở phía Nam, tại khu vực Hồng Triều hoặc Tam Quang.

Cảng cá Thọ Quang hiện là cảng cá lớn nhất miền Trung. Tuy nhiên cảng cá này lại nằm trong khu vực trung tâm thành phố, vị trí cảng nằm sát khu dân cư đông đúc đã tạo áp lực môi trường đáng kể, nơi đây thời gian qua cũng là điểm nóng về ô nhiễm môi trường bị người dân phản ánh

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trước khi sáp nhập địa giới, quy mô nghề cá của tỉnh Quảng Nam (cũ) vượt trội so với Đà Nẵng (cũ), với số lượng tàu cá và sản lượng khai thác lớn hơn nhiều lần. Hiện nay, ngoài cảng cá Thọ Quang, thành phố còn có Cảng cá Tam Quang đủ điều kiện xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác, cùng nhiều bến cá vệ tinh dọc vùng duyên hải.

Theo quy hoạch hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050 của Chính phủ, cảng cá Thọ Quang nằm trong nhóm trung tâm nghề cá lớn của cả nước. Tuy nhiên, thực tế nhiều năm qua cho thấy vị trí cảng nằm sát khu dân cư đông đúc đã tạo áp lực môi trường đáng kể, từng là điểm nóng bị người dân phản ánh.

Khu vực âu thuyền và cảng cá Thọ Quang, nơi có số lượng lớn tàu thuyền thường xuyên neo đậu, mà chủ yếu là tàu cá ngoại tỉnh

Nếu nhìn đúng bản chất, câu chuyện không nằm ở “xa – gần”, mà ở cấu trúc phát triển đô thị. Cảng cá Thọ Quang được thiết kế như một đầu mối hậu cần nghề cá quy mô vùng, tiếp nhận tàu thuyền từ nhiều tỉnh miền Trung. Nó vận hành theo logic logistics – tập kết, bốc dỡ, chế biến, vận tải nặng – chứ không phải không gian phục vụ trải nghiệm du lịch. Việc đồng nhất cảng cá với câu chuyện “du khách ăn hải sản tươi giá rẻ” là cách nhìn giản lược.

Lãnh đạo Đà Nẵng đang định hướng di dời Cảng cá Thọ Quang để chuyển đổi công năng thành cảng du lịch hướng đến trở thành điểm đến du lịch và đồng bộ với cảng lưỡng dụng, tổng hợp ở dọc bờ vịnh Mân Quang

Trong khi đó, Đà Nẵng đang tái định vị theo mô hình đô thị dịch vụ – tài chính – du lịch cao cấp. Một cảng cá công suất lớn nằm sát lõi phát triển ven biển tất yếu tạo xung đột chức năng về môi trường, giao thông và hình ảnh đô thị. Quy hoạch hiện đại không đặt hạ tầng sản xuất nặng xen giữa trung tâm nghỉ dưỡng.

Việc chuyển dịch về các khu vực như Núi Thành hay các cụm hậu cần ngoài lõi đô thị thực chất là tái phân bổ không gian sản xuất theo lợi thế quỹ đất và điều kiện tự nhiên. Khoảng cách địa lý không đồng nghĩa đứt gãy chuỗi cung ứng. Thủy sản xuất khẩu đi hàng nghìn km vẫn bảo đảm chất lượng; vận chuyển nội vùng vài chục hay trăm km không phải rào cản kỹ thuật.

Hiện nay, ngoài cảng cá Thọ Quang, thành phố Đà Nẵng còn có Cảng cá Tam Quang, xã Núi Thành đủ điều kiện xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác, cùng nhiều bến cá vệ tinh dọc vùng duyên hải

Điểm mấu chốt vì vậy không phải “có nên di dời hay không”, mà là “di dời như thế nào”. Nếu không tính toán hạ tầng thay thế đồng bộ, không bảo đảm sinh kế ngư dân và không minh bạch hóa quỹ đất sau chuyển đổi, đó chỉ là dịch chuyển cơ học. Ngược lại, nếu thực hiện bài bản, đây có thể là bước tái cấu trúc quan trọng trong giai đoạn 2021–2050, giúp đô thị ven biển này thoát khỏi xung đột chức năng kéo dài nhiều năm và mở ra dư địa phát triển có giá trị gia tăng cao hơn.