Rà soát pháp luật để khơi thông nguồn lực cho kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân

Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo xin ý kiến về kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ. Hội thảo có sự tham gia của đại diện các bộ, ngành Trung ương, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội ngành nghề và nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước.

Chiều 14/9, Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo lấy ý kiến về kết quả tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật, với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Ảnh: Lam Anh

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận nhấn mạnh yêu cầu rà soát toàn diện các quy định pháp luật hiện hành, bảo đảm việc sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản phải bám sát yêu cầu thực tiễn, đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế trong giai đoạn mới.

Đối với chuyên đề phát triển kinh tế nhà nước, các bộ, ngành và địa phương đã đề xuất xử lý 62 văn bản quy phạm pháp luật.

Tuy nhiên, qua quá trình rà soát, có tới 30 văn bản được đề xuất đưa ra khỏi phạm vi chuyên đề. Trong đó, 18 văn bản liên quan đến việc điều chỉnh theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, 12 văn bản khác được kiến nghị bãi bỏ do các quy định cấp trên đã hết hiệu lực. Hiện còn 32 văn bản tiếp tục được xem xét để hoàn thiện.

Theo ông Nguyễn Vinh Quang, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính, quá trình rà soát cần xác định rõ đâu là những văn bản thực sự thể chế hóa chủ trương phát triển kinh tế nhà nước. Không nên mặc nhiên coi tất cả các quy định liên quan đến ngân sách nhà nước, tài sản công, đất đai hay đầu tư công đều thuộc nhóm văn bản về phát triển kinh tế nhà nước.

Việc rà soát phải gắn với các chủ trương, định hướng của Đảng và nhiệm vụ cụ thể được giao, từ đó nhận diện đầy đủ những nội dung cần tiếp tục thể chế hóa, tránh bỏ sót các lĩnh vực quan trọng.

Bên cạnh đó, cơ quan chủ trì cũng đề nghị tiếp tục rà soát các quy định liên quan đến phát triển hạ tầng, cảng biển, ứng dụng quân dân sự, quản lý và khai thác vùng trời – những nội dung đã được đề cập trong các nghị quyết của Trung ương và Chính phủ nhưng chưa được phản ánh đầy đủ trong kết quả rà soát bước đầu.

Đối với chuyên đề phát triển kinh tế tư nhân, kết quả rà soát cho thấy nhu cầu hoàn thiện thể chế vẫn còn rất lớn.

Theo bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, các bộ, ngành và địa phương đã đề xuất sửa đổi, bổ sung 107 văn bản quy phạm pháp luật. Qua phân loại, 65 văn bản được xác định thuộc phạm vi phát triển kinh tế tư nhân, số còn lại liên quan đến kinh tế tập thể hoặc các vấn đề về quy hoạch.

Kết quả rà soát cho thấy phần lớn các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân đã được thể chế hóa. Tuy nhiên, nhiều nội dung vẫn cần tiếp tục hoàn thiện, đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực sản xuất và kinh doanh.

Một số vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm như quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, môi trường cạnh tranh bình đẳng hay việc mở rộng cơ hội tham gia của doanh nghiệp tư nhân vào các ngành, lĩnh vực chiến lược vẫn cần được tiếp tục hoàn thiện bằng các quy định cụ thể hơn.

Đáng chú ý, tiếp cận đất đai và mặt bằng sản xuất, kinh doanh vẫn được xem là một trong những rào cản lớn đối với doanh nghiệp. Nhiều cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận quỹ đất tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ hoặc tài sản công hiện chưa được thể chế hóa đầy đủ.

Theo kế hoạch, phần lớn các nội dung rà soát sẽ được xử lý trong giai đoạn 2026 - 2027. Những vấn đề mới, phức tạp hoặc mang tính thí điểm sẽ tiếp tục được nghiên cứu trong giai đoạn 2028 - 2029.

Riêng trong năm 2026, dự kiến sẽ có khoảng 15 bộ luật, luật và nghị quyết của Quốc hội cùng 27 nghị định, quyết định của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ được xem xét sửa đổi, bổ sung. Sang năm 2027, dự kiến tiếp tục xử lý thêm 4 luật và 2 nghị định. Ngoài ra, 11 thông tư và 34 văn bản cấp tỉnh cũng nằm trong diện rà soát, điều chỉnh.

Nhiều ý kiến từ các cơ quan Trung ương, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp đã tập trung vào những quy định còn bất cập hoặc chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Các đại biểu đề nghị tiếp tục lấy ý kiến rộng rãi từ doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề nhằm kịp thời phát hiện những khó khăn phát sinh trong quá trình thực thi pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận yêu cầu các đơn vị tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp, tiếp tục hoàn thiện kết quả tổng rà soát, xác định rõ các nội dung cần sửa đổi và lộ trình thực hiện. Mục tiêu là xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, tạo động lực mới cho sự phát triển của cả khu vực kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân trong thời gian tới.