Tập trung hỗ trợ hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế thay vì kiểm tra hay xử phạt

Việc chuyển từ cơ chế thuế khoán sang kê khai theo doanh thu thực tế đang đặt ra yêu cầu mới về minh bạch và chuẩn hóa hoạt động đối với hộ kinh doanh. Thực hiện kê khai thuế đúng ngay từ đầu không chỉ giúp giảm rủi ro pháp lý, chi phí tuân thủ mà còn mở ra cơ hội nâng cao năng lực quản trị và phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh số.

Hỗ trợ hộ kinh doanh làm quen phương thức kê khai thuế

Thông tin trên được đưa ra tại Hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững” do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ phối hợp cùng Cục Thuế và các đơn vị liên quan tổ chức chiều 12/3.

Các đại biểu tham dự Hội thảo "Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững" (Ảnh: VGP/Nhật Bắc).

Tại Hội thảo, ông Mai Xuân Thành – Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) khẳng định cơ quan thuế luôn ưu tiên hỗ trợ người nộp thuế, đặc biệt là các hộ kinh doanh trong giai đoạn đầu làm quen với phương pháp kê khai.

Ông Thành thông tin thêm cho biết, khi bắt đầu áp dụng phương thức kê khai, ngành Thuế không đặt nặng việc kiểm tra hay xử phạt mà tập trung hướng dẫn để các hộ kinh doanh thực hiện đúng ngay từ kỳ kê khai đầu tiên.

Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai được xác định là bước cải cách quan trọng trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, thực hiện theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là định hướng phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.

Đẩy mạnh hỗ trợ công nghệ và dịch vụ thuế điện tử miễn phí

Để hỗ trợ hộ kinh doanh thuận lợi khi thực hiện kê khai từ năm 2026, ngành Thuế cho biết sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý thuế.

Theo đó, các tiện ích và dịch vụ thuế điện tử sẽ được cung cấp miễn phí cho hộ kinh doanh nhằm giúp việc kê khai và nộp thuế trở nên đơn giản, dễ thao tác và tiết kiệm chi phí.

Ông Mai Xuân Thành - Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), chia sẻ về ý nghĩa, tầm quan trọng và mục tiêu của chương trình Hội thảo (Ảnh: VGP/Nhật Bắc).

Các hệ thống công nghệ tiếp tục được nâng cấp theo hướng thông minh và thân thiện hơn với nhiều tính năng hỗ trợ như gợi ý thông tin khi lập tờ khai, nhắc thời hạn kê khai thuế, hỗ trợ trích nộp tiền thuế từ tài khoản khi người nộp thuế đồng ý và cảnh báo sớm các sai sót trong kê khai.

Những giải pháp này được kỳ vọng giúp hạn chế lỗi kỹ thuật, giảm rủi ro cho hộ kinh doanh khi chưa quen với phương thức kê khai.

Bên cạnh đó, cơ quan thuế các cấp sẽ tăng cường hướng dẫn trực tiếp tại địa phương, tổ chức các buổi hỗ trợ tập trung, đồng thời mở rộng đường dây nóng và các kênh tư vấn trực tuyến để kịp thời giải đáp thắc mắc.

Thông tin và số điện thoại của công chức quản lý thuế sẽ được niêm yết tại trung tâm hành chính công cấp xã, phường và đăng tải trên website ngành Thuế để người dân thuận tiện liên hệ.

Không truy thu thuế các năm trước khi chuyển sang kê khai

Theo bà Nguyễn Thị Cúc – Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam - nhiều hộ kinh doanh hiện vẫn còn băn khoăn về việc khi chuyển sang phương pháp kê khai từ ngày 1/1/2026 liệu cơ quan thuế có truy thu thuế của những năm trước hay không.

Giải đáp vấn đề này, Cục Thuế cho biết đã ban hành Công điện 05 triển khai Nghị định 68/2026 của Chính phủ về chính sách và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Theo quy định, các hộ kinh doanh đang nộp thuế theo phương pháp khoán trước năm 2026 khi chuyển sang kê khai sẽ không bị sử dụng doanh thu năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước.

Đồng thời, cơ quan thuế cũng không xử phạt vi phạm hành chính đối với nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán trước đây.

Tuy nhiên, quy định này không áp dụng trong trường hợp cơ quan thuế hoặc cơ quan chức năng phát hiện hành vi che giấu doanh thu nhằm trốn thuế.

Đề xuất thống nhất cách xử lý giữa các cơ quan quản lý

Tại Hội thảo, các chuyên gia cũng nêu ra nguy cơ có sự khác biệt trong cách xử lý giữa các cơ quan chức năng như cơ quan thuế, quản lý thị trường hoặc cơ quan điều tra.

Ví dụ, tại một số chợ lớn, hàng hóa có thể bị cơ quan quản lý thị trường xác định là hàng giả hoặc hàng nhái thương hiệu, từ đó phát sinh các biện pháp xử lý khác nhau.

Do đó, các chuyên gia đề xuất cần có hướng dẫn thống nhất giữa các cơ quan quản lý, có thể dưới dạng thông tư liên bộ, nhằm làm rõ trường hợp nào được miễn truy thu thuế và trường hợp nào phải xử lý.

Theo các ý kiến tại Hội thảo, việc thống nhất quy định sẽ giúp hộ kinh doanh yên tâm chuyển đổi sang phương thức kê khai, đồng thời bảo đảm việc thực thi pháp luật minh bạch và đồng bộ.