| Bài liên quan |
| Đề xuất tăng quyền chủ động cho Chính phủ kiểm soát ngành nghề kinh doanh có điều kiện |
| VCCI kiến nghị đưa xuất khẩu gạo ra khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện |
Chiều 15/7, tại phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, tập trung sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Dự thảo luật được kỳ vọng tạo bước đột phá trong cải cách thể chế, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đồng thời tăng cường quản lý đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe và an ninh xã hội.
![]() |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn |
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Theo đó, dự thảo tập trung vào hai nhóm chính sách lớn.
Thứ nhất, bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O (khí cười) để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế. Đây được xem là giải pháp nhằm ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O diễn biến phức tạp trong thời gian qua, gây nhiều hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng và trật tự xã hội.
Thứ hai, thay thế toàn bộ Phụ lục IV của Luật Đầu tư về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo hướng tinh gọn hơn.
Theo dự thảo, danh mục mới sẽ cắt giảm 56 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đồng thời điều chỉnh phạm vi quản lý đối với 14 ngành, nghề.
Đáng chú ý, trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương, dự thảo tiếp tục đưa ra khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện hai lĩnh vực gồm hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam; hoạt động dầu khí.
Ở chiều ngược lại, theo đề nghị của Bộ Công an, dự thảo bổ sung kinh doanh dịch vụ thị thực của nhà đầu tư nước ngoài vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo cơ quan soạn thảo, đây là lĩnh vực liên quan đến việc thu thập, lưu trữ dữ liệu cá nhân và dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội nếu không được quản lý chặt chẽ.
Dự kiến, Luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/9/2026. Đối với các ngành, nghề không còn thuộc diện đầu tư kinh doanh có điều kiện, các giấy phép, chứng chỉ hoặc văn bản xác nhận đã được cấp vẫn tiếp tục có giá trị đến hết thời hạn nhằm bảo đảm tính liên tục trong hoạt động đầu tư, kinh doanh và tránh phát sinh khoảng trống pháp lý.
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến thống nhất với chủ trương tăng cường kiểm soát việc kinh doanh và sử dụng khí N2O nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng bày tỏ băn khoăn khi dự thảo lựa chọn cách tiếp cận cấm kinh doanh dựa trên mục đích sử dụng cuối cùng của khí N2O. Theo các đại biểu, việc xác định mục đích sử dụng thực tế và trách nhiệm pháp lý trong quá trình thực thi có thể gặp không ít khó khăn.
Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo cần làm rõ cơ sở cho việc lựa chọn biện pháp cấm thay vì áp dụng các giải pháp quản lý khác như kiểm soát điều kiện kinh doanh, quản lý lưu thông, phân phối hoặc tăng cường hậu kiểm.
Các đại biểu cũng lưu ý, khí N2O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong nhiều lĩnh vực như y tế, nghiên cứu khoa học, đào tạo, thực nghiệm, kiểm định và công nghiệp thực phẩm. Vì vậy, chính sách cần phân định rõ giữa các hành vi bị cấm và các trường hợp sử dụng hợp pháp để không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Giải trình thêm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định dự thảo không cấm toàn bộ hoạt động kinh doanh khí N2O, mà chỉ cấm việc kinh doanh loại khí này để sử dụng trực tiếp cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế. Các trường hợp sử dụng trong y tế hoặc các lĩnh vực khác không ảnh hưởng đến sức khỏe con người vẫn được phép thực hiện theo quy định.
Theo Bộ trưởng, quy định này cũng kế thừa tinh thần của Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội về kiểm soát các loại khí và chất có nguy cơ gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với sự cần thiết ban hành luật nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học - công nghệ và chuyển đổi số.
Ông đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, đánh giá đầy đủ cơ sở pháp lý, thực tiễn và tác động của quy định liên quan đến khí N2O, bảo đảm phân định rõ các hành vi bị cấm với những trường hợp sử dụng hợp pháp, tránh ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu và đào tạo.
Đối với việc sửa đổi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu quán triệt tinh thần của Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển.
Theo đó, mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải được thực hiện thực chất, có trọng tâm, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, thay vì cắt giảm mang tính cơ học chỉ để đạt chỉ tiêu.
Dự án Luật sẽ tiếp tục được Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì hoàn thiện hồ sơ để trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất dự kiến diễn ra vào tháng 8/2026.