Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga: Cần đổi mới tư duy Luật Nhà ở

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở ngày càng gia tăng và thị trường bất động sản đang đứng trước nhiều thách thức về nguồn cung, pháp lý và khả năng tiếp cận, việc sửa đổi Luật Nhà ở được xem là bước đi cấp thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo động lực phát triển bền vững. Tại Hội nghị Phản biện xã hội đối với dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) diễn ra ngày 15/7/2026, bà Hà Thị Nga, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đã đưa ra nhiều ý kiến quan trọng, định hình rõ nét cách tiếp cận mới trong chính sách nhà ở.

Chuyển đổi tư duy phát triển: Từ quản lý sang kiến tạo

Phát biểu tại hội nghị, bà Hà Thị Nga nhấn mạnh rằng nhà ở không chỉ là tài sản mà còn là nhu cầu thiết yếu, gắn liền với quyền cơ bản của con người và là trụ cột của an sinh xã hội. Theo bà, sau gần 10 năm thực thi, Luật Nhà ở năm 2014 đã bộc lộ những bất cập khi chưa theo kịp tốc độ phát triển nhanh của nền kinh tế cũng như yêu cầu ngày càng cao từ thực tiễn.

Bà Hà Thị Nga, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (Ảnh: Phan Chính)

Điểm nhấn quan trọng trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) lần này là sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”. Điều này không chỉ mang ý nghĩa về mặt khái niệm mà còn thể hiện sự thay đổi sâu sắc trong vai trò của Nhà nước. Thay vì chỉ kiểm soát, cấp phép, các cơ quan quản lý sẽ đóng vai trò thúc đẩy, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận nhà ở.

Theo bà Hà Thị Nga, việc đặt người dân và doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của chính sách là yếu tố cốt lõi. Điều này đòi hỏi phải cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình đầu tư xây dựng, đồng thời ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý. Khi các rào cản hành chính được tháo gỡ, thị trường sẽ vận hành minh bạch hơn, chi phí tuân thủ giảm xuống và cơ hội tiếp cận nhà ở của người dân sẽ được cải thiện rõ rệt.

Bên cạnh đó, bà cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của phân cấp, phân quyền cho địa phương. Việc trao quyền chủ động cho các tỉnh, thành phố trong phát triển nhà ở sẽ giúp chính sách linh hoạt hơn, phù hợp với điều kiện thực tế từng vùng. Tuy nhiên, đi kèm với đó là yêu cầu nâng cao trách nhiệm giải trình, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quá trình triển khai.

Hoàn thiện chính sách nhà ở xã hội, đảm bảo tính đồng bộ pháp luật

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội nghị là chính sách phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho công nhân. Bà Hà Thị Nga cho rằng đây là lĩnh vực cần được ưu tiên hàng đầu, bởi nó liên quan trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người lao động có thu nhập thấp.

Theo bà Nga, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đã có nhiều điểm mới tích cực như bổ sung cơ chế phát triển nhà ở xã hội, đa dạng hóa loại hình nhà ở, bao gồm nhà ở thương mại giá phù hợp và nhà ở lưu trú cho công nhân tại các khu công nghiệp. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm tăng nguồn cung và giảm áp lực lên thị trường.

Đáng chú ý, các quy định về cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ và sở hữu nhà chung cư có thời hạn cũng được đưa vào dự thảo, nhằm giải quyết những “điểm nghẽn” tồn tại trong nhiều năm qua. Bà Hà Thị Nga đánh giá cao việc luật hóa các chính sách liên quan đến bồi thường, hỗ trợ tái định cư và tạo quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, bởi đây là nền tảng để các địa phương triển khai hiệu quả.

Tuy nhiên, bà cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức về tính khả thi của một số khái niệm mới như “nhà ở thương mại giá phù hợp” hay “nhà ở chính sách”. Nếu không có tiêu chí rõ ràng và cơ chế thực thi cụ thể, các quy định này có thể khó đi vào cuộc sống.

Một vấn đề quan trọng khác được bà Hà Thị Nga nhấn mạnh là yêu cầu đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Luật Nhà ở (sửa đổi) cần được xây dựng đồng bộ với các luật liên quan như Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản và Bộ luật Dân sự. Sự chồng chéo hoặc thiếu nhất quán giữa các văn bản pháp luật sẽ làm giảm hiệu quả thực thi và tạo ra rủi ro cho cả người dân lẫn doanh nghiệp.

Với vai trò là cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cam kết tiếp tục lắng nghe, tổng hợp ý kiến từ các chuyên gia, nhà khoa học và người dân để hoàn thiện dự thảo luật. Theo bà Hà Thị Nga, việc phản biện xã hội không chỉ nhằm góp ý về mặt kỹ thuật mà còn đảm bảo luật pháp phản ánh đúng nhu cầu thực tiễn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang cần một “cú hích” về thể chế, những định hướng mà bà Hà Thị Nga đưa ra được kỳ vọng sẽ góp phần tạo ra sự thay đổi mang tính nền tảng. Một đạo luật được xây dựng trên tư duy kiến tạo, minh bạch và lấy con người làm trung tâm sẽ không chỉ giúp giải quyết bài toán nhà ở, mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững.

Luật Nhà ở (sửa đổi) vì thế không đơn thuần là sự điều chỉnh về mặt pháp lý, mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý, hướng tới mục tiêu lâu dài là đảm bảo mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận nhà ở phù hợp. Những ý kiến tâm huyết và mang tính định hướng của bà Hà Thị Nga tại hội nghị ngày 15/7/2026 chính là cơ sở quan trọng để kỳ vọng vào một chính sách nhà ở ngày càng hoàn thiện, nhân văn và hiệu quả hơn trong thời gian tới.