VCCI kiến nghị đưa xuất khẩu gạo ra khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện

Góp ý đối với Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề nghị xem xét loại bỏ hoạt động xuất khẩu gạo khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Theo VCCI, dự thảo hiện vẫn giữ gạo trong danh mục hàng hóa thuộc diện kinh doanh có điều kiện với lý do đây là mặt hàng liên quan đến an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, tổ chức này cho rằng hệ thống pháp luật hiện hành đã có đầy đủ các công cụ để quản lý lĩnh vực này, do đó việc tiếp tục áp đặt điều kiện kinh doanh là chưa thật sự cần thiết.

Cụ thể, các yêu cầu về cân đối nguồn thóc, gạo hàng hóa xuất khẩu, dự trữ lưu thông và các biện pháp bảo đảm an ninh lương thực đã được quy định tương đối đầy đủ tại Nghị định số 107/2018/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh xuất khẩu gạo.

Trên cơ sở đó, VCCI nhận định việc duy trì các điều kiện kinh doanh đối với doanh nghiệp xuất khẩu gạo nhằm bảo đảm lợi ích công cộng là chưa phù hợp.

Theo phân tích của VCCI, ngay cả trong trường hợp việc quản lý bằng điều kiện kinh doanh được cho là cần thiết, thì các điều kiện cụ thể hiện hành cũng chưa thực sự hướng tới mục tiêu bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội hay các lợi ích công cộng theo quy định của Luật Đầu tư.

Đơn cử, quy định yêu cầu thương nhân xuất khẩu phải sở hữu hoặc có quyền sử dụng kho chuyên dùng, cơ sở xay xát hoặc cơ sở chế biến thóc, gạo chủ yếu phản ánh năng lực hoạt động của doanh nghiệp. Đây là những yếu tố thuộc quyền tự chủ kinh doanh và chịu sự điều tiết của thị trường hơn là công cụ phục vụ mục tiêu quản lý nhà nước.

VCCI cũng cho rằng nếu mục tiêu là kiểm soát chất lượng gạo xuất khẩu thì việc áp dụng điều kiện kinh doanh không phải là giải pháp phù hợp. Thay vào đó, cơ quan quản lý nên tăng cường quản lý thông qua hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng từ khâu sản xuất, chế biến đến lưu thông sản phẩm.

Từ những phân tích trên, VCCI đề nghị đưa hoạt động xuất khẩu gạo ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, qua đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư, cắt giảm rào cản gia nhập thị trường và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Đây không phải là lần đầu tiên VCCI đưa ra kiến nghị này. Trong nhiều đợt góp ý chính sách trước đây, tổ chức đại diện cộng đồng doanh nghiệp cũng từng đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với xuất khẩu gạo. Tuy nhiên, đến nay hoạt động này vẫn thuộc diện quản lý theo ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.