VASEP kiến nghị gỡ hạn ngạch, đưa thuế nhập khẩu tôm vào Hàn Quốc về 0%

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có công văn gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương báo cáo tình hình thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA), đồng thời kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về hạn ngạch thuế quan đối với mặt hàng tôm.

Theo VASEP, Hàn Quốc tiếp tục là thị trường quan trọng của thủy sản Việt Nam. Năm 2025, xuất khẩu thủy sản sang thị trường này đạt 864 triệu USD, tăng 7,2% so với năm trước. Trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch đạt 649,1 triệu USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ.

Trong cơ cấu mặt hàng, tôm và nhuyễn thể chân đầu là hai nhóm sản phẩm chủ lực, với giá trị xuất khẩu lần lượt đạt 262,5 triệu USD và 234 triệu USD trong 9 tháng đầu năm, tương ứng tăng 0,8% và 19,3%. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu 49,6 triệu USD thủy sản từ Hàn Quốc, giảm 24,5% so với cùng kỳ.

VASEP đánh giá VKFTA đã tạo khuôn khổ thuận lợi cho hợp tác thương mại thủy sản giữa hai nước, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường và tận dụng ưu đãi thuế quan. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu vẫn gặp nhiều trở ngại liên quan đến tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, áp lực cạnh tranh và cơ chế hạn ngạch thuế quan đối với một số mặt hàng.

VASEP kiến nghị gỡ hạn ngạch, đưa thuế nhập khẩu tôm vào Hàn Quốc về 0%

Chi phí hạn ngạch làm giảm lợi thế thuế quan

Đối với mặt hàng tôm, hạn ngạch ưu đãi theo VKFTA hiện ở mức 15.000 tấn/năm, áp dụng thuế suất 0%. Tuy nhiên, theo phản ánh của doanh nghiệp, cơ chế phân bổ hạn ngạch thông qua đấu thầu tại Hàn Quốc khiến nhà nhập khẩu phát sinh thêm chi phí đáng kể.

Cụ thể, chi phí tiếp cận hạn ngạch được ước tính khoảng 14 - 16% giá trị nhập khẩu, gần tương đương mức thuế nhập khẩu 20% áp dụng đối với lượng tôm nằm ngoài hạn ngạch. Điều này khiến ưu đãi thuế quan theo VKFTA chưa phát huy đầy đủ hiệu quả trên thực tế.

VASEP cho biết, các nhà nhập khẩu Hàn Quốc phản ánh rằng dù có hiệp định thương mại tự do, chi phí để đưa tôm Việt Nam vào thị trường vẫn tương đương mức thuế từ 14 - 20%. Chi phí phát sinh làm tăng giá thành, giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm và ảnh hưởng đến động lực mở rộng nhập khẩu.

Trong bối cảnh đó, một số nhà nhập khẩu Hàn Quốc đang cân nhắc chuyển sang nguồn cung từ các quốc gia khác, trong đó có Peru. Đây là vấn đề cần được xem xét trong quá trình rà soát, nâng cấp VKFTA nhằm bảo đảm các cam kết ưu đãi thực sự mang lại lợi ích cho doanh nghiệp hai nước.

Đề xuất áp dụng thuế suất 0% không giới hạn sản lượng

Để tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy xuất khẩu tôm và nâng cao hiệu quả tận dụng VKFTA, VASEP kiến nghị Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường ưu tiên đưa nội dung bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam vào chương trình tham vấn, đàm phán nâng cấp hiệp định với Hàn Quốc.

Mục tiêu là hướng tới áp dụng thuế suất nhập khẩu 0% không giới hạn khối lượng đối với các dòng sản phẩm tôm thuộc phạm vi cam kết. Theo VASEP, việc điều chỉnh cơ chế này sẽ góp phần giảm chi phí tiếp cận thị trường, cải thiện sức cạnh tranh và tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Hiệp hội đề nghị các bộ đánh giá tác động hai chiều của những phương án nâng cấp VKFTA đối với thương mại thủy sản Việt Nam - Hàn Quốc, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên, đồng thời tránh phát sinh những nghĩa vụ tuân thủ không cần thiết đối với doanh nghiệp.

Kiến nghị của VASEP đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát các cơ chế thực thi cam kết thương mại, bảo đảm ưu đãi thuế quan không chỉ dừng ở quy định trên văn bản mà cần được chuyển hóa thành lợi ích thực chất cho doanh nghiệp xuất khẩu.