VASEP kiến nghị bảo vệ ngành thủy sản Việt Nam trước đề xuất áp thuế bổ sung của Hoa Kỳ

Phúc đáp đề nghị lấy ý kiến đối với Báo cáo sơ bộ điều tra Mục 301 của Hoa Kỳ về lao động cưỡng bức, VASEP đã có văn bản gửi Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), đề xuất các lập luận và kiến nghị liên quan đến nhóm thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ.

Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đang đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa từ Việt Nam. Đồng thời, cơ quan này cũng xem xét khả năng miễn trừ đối với một số nhóm sản phẩm nếu đáp ứng các điều kiện như Hoa Kỳ không có nguồn cung nội địa đủ lớn, thiếu nguồn thay thế phù hợp hoặc việc áp thuế có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng.

Trên cơ sở đó, VASEP đề nghị tổng hợp các luận cứ đối với những mặt hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, gồm tôm, cá tra, cá ngừ, mực - bạch tuộc, cua ghẹ, nhuyễn thể và các sản phẩm thủy sản chế biến.

Thủy sản Việt Nam giữ vai trò bổ sung cho thị trường Hoa Kỳ

Theo VASEP, thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ chủ yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng trực tiếp và chế biến sâu, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng của các nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối, bán lẻ, dịch vụ thực phẩm và người tiêu dùng Hoa Kỳ.

Hoa Kỳ hiện là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành thủy sản Việt Nam, với kim ngạch dao động từ 1,8-2,1 tỷ USD mỗi năm. Riêng năm 2025, xuất khẩu thủy sản sang thị trường này đạt 1,908 tỷ USD, tăng so với mức 1,82 tỷ USD của năm trước.

VASEP cho rằng nhiều sản phẩm thủy sản của Việt Nam có sự khác biệt đáng kể về loài, đặc điểm sinh học, phương thức nuôi trồng hoặc khai thác, quy cách chế biến cũng như phân khúc tiêu dùng so với các sản phẩm thủy sản bản địa của Hoa Kỳ. Vì vậy, các mặt hàng này không phải đối thủ cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm nội địa mà đóng vai trò nguồn cung bổ sung, góp phần đa dạng hóa và ổn định thị trường thực phẩm thủy sản tại Hoa Kỳ.

Kiến nghị xem xét miễn trừ đối với các mặt hàng thủy sản chủ lực

Từ những phân tích trên, VASEP đề nghị Cục Phòng vệ thương mại kiến nghị phía Hoa Kỳ không áp dụng thuế bổ sung theo Mục 301 đối với các nhóm thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Hiệp hội cũng đề xuất đưa các mặt hàng thủy sản vào diện xem xét miễn trừ bởi đây là nhóm thực phẩm thiết yếu, trong khi nguồn cung nội địa của Hoa Kỳ chưa đáp ứng đủ nhu cầu thị trường. Việc áp thuế có thể làm gia tăng chi phí cho các doanh nghiệp nhập khẩu, hệ thống phân phối, dịch vụ thực phẩm và cuối cùng là người tiêu dùng Hoa Kỳ.

Đối với cách tiếp cận chính sách, VASEP cho rằng việc đánh giá rủi ro liên quan đến lao động cưỡng bức cần dựa trên bằng chứng cụ thể, dữ liệu khách quan và thực tiễn hoạt động của từng ngành hàng, từng doanh nghiệp và từng chuỗi cung ứng, thay vì áp dụng biện pháp thuế đồng loạt theo quốc gia.

Đề nghị ghi nhận nỗ lực tuân thủ của doanh nghiệp thủy sản Việt Nam

VASEP cũng đề nghị phía Hoa Kỳ ghi nhận những nỗ lực của ngành thủy sản Việt Nam trong việc tuân thủ các tiêu chuẩn lao động, trách nhiệm xã hội, truy xuất nguồn gốc và quản trị chuỗi cung ứng.

Theo Hiệp hội, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam đã triển khai các chương trình đánh giá trách nhiệm xã hội, kiểm toán lao động và áp dụng các chứng nhận phát triển bền vững theo yêu cầu của khách hàng quốc tế. Do đó, việc áp thuế bổ sung trên diện rộng đối với toàn bộ sản phẩm thủy sản Việt Nam sẽ chưa phản ánh đầy đủ thực tế tuân thủ của ngành.

VASEP kiến nghị tiếp tục thúc đẩy các cơ chế đối thoại và tham vấn kỹ thuật giữa cơ quan chức năng hai nước nhằm xử lý các vấn đề quan tâm chung thay vì áp dụng các biện pháp thuế quan. Trường hợp Hoa Kỳ vẫn xem xét áp thuế, Hiệp hội đề xuất xây dựng cơ chế miễn trừ hoặc loại trừ đối với các nhóm thủy sản mà thị trường này đang phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu từ Việt Nam.

Khẳng định vai trò đồng hành cùng cơ quan quản lý, VASEP cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Phòng vệ thương mại, cung cấp dữ liệu xuất khẩu, thông tin doanh nghiệp và các hồ sơ liên quan nhằm phục vụ quá trình trao đổi, tham vấn và bảo vệ lợi ích chính đáng của ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.