Sửa 3 luật ngân hàng để khơi thông vốn và siết phòng chống rửa tiền

Yêu cầu ưu tiên những quy định cấp bách

Khơi thông nguồn vốn cho nền kinh tế, hoàn thiện cơ chế phòng, chống rửa tiền và bổ sung quy định cho thị trường trái phiếu là những mục tiêu trọng tâm của dự án sửa đổi ba đạo luật trong lĩnh vực ngân hàng vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét.

Quang cảnh Phiên họp (Ảnh: https://quochoi.vn).

Sáng 14/7, tại Phiên họp thứ 4 (thường kỳ tháng 7), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành nội dung thảo luận.

Trình bày tờ trình, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết dự luật được xây dựng nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của Ngân hàng Nhà nước và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời xử lý những vấn đề cấp bách đang đặt ra trong thực tiễn.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn trình bày Tờ trình tại phiên họp (Ảnh: https://quochoi.vn).

Một mục tiêu quan trọng của việc sửa luật là tạo cơ sở pháp lý để khơi thông dòng vốn, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số. Dự thảo cũng hướng tới khắc phục những khoảng trống pháp lý trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của Nhóm châu Á - Thái Bình Dương về phòng, chống rửa tiền (APG), Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), phục vụ cho kỳ đánh giá tiếp theo đối với Việt Nam.

Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, dự thảo bổ sung quy định về trạng thái đầu tư của Việt Nam và đầu tư quốc tế của Việt Nam. Theo Ngân hàng Nhà nước, đây là cơ sở để thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ thành viên tại các tổ chức tiền tệ quốc tế, đồng thời phục vụ công tác điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá và các chính sách kinh tế vĩ mô.

Ở Luật Phòng, chống rửa tiền, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung một số quy định nhằm đáp ứng các khuyến nghị quốc tế, trong đó có việc mở rộng đối tượng báo cáo và bổ sung trách nhiệm quản lý đối với hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa.

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, nội dung sửa đổi tập trung bổ sung quy định về đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, qua đó hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động của thị trường vốn.

Rà soát để bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Qua thẩm tra sơ bộ, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với sự cần thiết ban hành luật. So với thời điểm đề nghị bổ sung dự án vào Chương trình lập pháp năm 2026, phạm vi sửa đổi đã mở rộng thêm 7 nội dung. Bên cạnh ý kiến đồng thuận, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên thảo luận (Ảnh: https://quochoi.vn).

Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý cần làm rõ một số khái niệm mới như "trạng thái đầu tư quốc tế", "chủ sở hữu hưởng lợi", "quyền kiểm soát trên thực tế", "thực sự chi phối" hay "hưởng lợi từ giao dịch", tránh phát sinh cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị đánh giá kỹ tác động của các quy định mới, đồng thời rà soát trách nhiệm của các ộ, ngành trong công tác phòng, chống rửa tiền để bảo đảm không chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ, đặc biệt giữa Thanh tra Chính phủ và các bộ có cơ quan thanh tra chuyên ngành.

Thảo luận tại phiên họp, nhiều ý kiến trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng dự luật cần tiếp tục đánh giá tác động đối với người dân, doanh nghiệp, nhóm yếu thế cũng như khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thức. Những nội dung chưa được đánh giá đầy đủ cần tiếp tục nghiên cứu trước khi luật được ban hành.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội tại phiên họp (Ảnh: https://quochoi.vn).

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi ba đạo luật nhằm hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và xử lý những bất cập trong thực tiễn.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát kỹ dự thảo, ưu tiên những quy định thật sự cấp bách, đã đủ điều kiện để luật hóa, đồng thời đánh giá đầy đủ tác động đến an toàn hệ thống ngân hàng, an ninh tiền tệ, an ninh tài chính quốc gia, chi phí tuân thủ của người dân và doanh nghiệp cũng như điều kiện tổ chức thực hiện sau khi luật được ban hành.

Theo kế hoạch, sau khi hoàn thiện, dự án luật sẽ được Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì thẩm tra chính thức để trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, dự kiến diễn ra vào tháng 8.