Bộ Xây dựng đề xuất nâng “room” ngoại tại hãng hàng không lên 49%

Bộ Xây dựng đề xuất nâng “room” ngoại tại hãng hàng không lên 49%

Theo Tờ trình số 32/TTr-BXD vừa trình Chính phủ, Bộ Xây dựng cho biết nội dung nâng trần sở hữu nước ngoài đã được đưa vào dự thảo Nghị định quy định về vận tải hàng không và đang được lấy ý kiến các Thành viên Chính phủ trước khi hoàn thiện.

Cơ quan soạn thảo đánh giá Việt Nam đang trở thành thị trường hàng không hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế nhờ quy mô dân số gần 100 triệu người cùng tốc độ tăng trưởng cao của thị trường nội địa. Trong bối cảnh nhiều hãng bay vẫn chịu áp lực tài chính sau đại dịch Covid-19, việc mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận thêm nguồn vốn quốc tế.

Theo Bộ Xây dựng, các hiệp định hàng không song phương và đa phương mà Việt Nam tham gia đều quy định tiêu chí “sở hữu chủ phần lớn” theo hướng nhà đầu tư nước ngoài không nắm quá 49% vốn tại doanh nghiệp hàng không có vốn đầu tư nước ngoài. Vì vậy, đề xuất nâng trần sở hữu lên mức này vẫn phù hợp với thông lệ quốc tế cũng như các cam kết mà Việt Nam đã ký kết.

Cơ quan này cho rằng việc nâng “room” ngoại không chỉ giúp cải thiện năng lực tài chính mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp hàng không trong nước tiếp cận công nghệ, kinh nghiệm quản trị và vận hành hiện đại từ các đối tác quốc tế.

Qua rà soát, nhiều quốc gia hiện cũng cho phép nhà đầu tư nước ngoài sở hữu tới 49% vốn tại các hãng hàng không, như Singapore, Thái Lan, Indonesia, Australia, Trung Quốc, Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ.

Bộ Xây dựng cũng cho biết các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia, trong đó có Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu, đều cho phép Việt Nam chủ động quy định tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong lĩnh vực vận tải hàng không theo pháp luật trong nước.

Hiện nay, theo Nghị định số 89/2019/NĐ-CP, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng không không vượt quá 34% vốn điều lệ.

Trong quá trình lấy ý kiến, Vietnam Airlines và Vietjet Air đều đề xuất giữ nguyên mức trần 34% hiện hành. Bộ Tư pháp cũng cho rằng cần cân nhắc thận trọng đối với lĩnh vực vận tải hàng không và đề xuất tiếp tục duy trì mức hiện nay.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng nhận định chưa có đủ cơ sở để khẳng định mức 34% là tối ưu, bởi trên thực tế các hãng hàng không trong nước hiện chưa sử dụng hết tỷ lệ sở hữu nước ngoài được phép.

Theo cơ quan soạn thảo, hàng không là lĩnh vực có nhu cầu vốn lớn, chịu nhiều biến động và cần dư địa huy động nguồn lực trong bối cảnh mới. Việc nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên 49% vẫn bảo đảm nhà đầu tư trong nước nắm quyền kiểm soát thực tế doanh nghiệp, đồng thời không làm thay đổi bản chất doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động vận tải hàng không.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc mở rộng “room” ngoại không mang tính bắt buộc mà chỉ tạo thêm lựa chọn cho doanh nghiệp trong trường hợp cần huy động vốn.

Cơ quan này cho rằng các rủi ro liên quan đến phụ thuộc tài chính, xung đột lợi ích hay yếu tố an ninh – quốc phòng có thể được kiểm soát thông qua hệ thống điều kiện kinh doanh, quy định quản trị doanh nghiệp và cơ chế giám sát của cơ quan quản lý nhà nước, thay vì duy trì mức trần sở hữu thấp mang tính hành chính.

Hiện trong số 7 hãng hàng không Việt Nam khai thác vận tải hàng không thương mại thường lệ, Vietnam Airlines là doanh nghiệp duy nhất có cổ đông chiến lược là hãng hàng không nước ngoài. All Nippon Airways từng đầu tư hơn 2.400 tỷ đồng để sở hữu 8,771% vốn tại Vietnam Airlines vào năm 2016, song hiện tỷ lệ nắm giữ còn khoảng 5,62%.

Trong khi đó, Vietjet Air hiện có sự tham gia của các quỹ đầu tư và tổ chức tài chính nước ngoài, song tổng tỷ lệ sở hữu ngoại vẫn không vượt mức 34% theo quy định hiện hành.