Bộ Xây dựng cải cách mạnh thủ tục hành chính, tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng

Cải cách thủ tục hành chính đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đặc biệt trong những lĩnh vực có mức độ ảnh hưởng sâu rộng như xây dựng và giao thông vận tải. Những kết quả mới nhất từ Bộ Xây dựng cho thấy một bước tiến đáng kể khi hàng trăm thủ tục được cắt giảm, đơn giản hóa, kéo theo sự sụt giảm mạnh về chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.

Ngay sau khi hoàn tất quá trình hợp nhất bộ máy từ đầu năm 2025, Bộ Xây dựng đã đối diện với áp lực kép: vừa ổn định tổ chức, vừa phải thúc đẩy cải cách hành chính theo yêu cầu ngày càng cao của Chính phủ. Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn cải cách thủ tục hành chính làm nhiệm vụ trọng tâm không chỉ mang ý nghĩa nội bộ mà còn là lời giải trực tiếp cho bài toán chi phí và thời gian của nền kinh tế.

Bộ Xây dựng cải cách mạnh thủ tục hành chính, tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng.

Quá trình rà soát quy mô lớn đã được triển khai với 451 thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây đều là những thủ tục có tác động trực tiếp tới hoạt động đầu tư, xây dựng, vận hành hạ tầng và lưu thông hàng hóa. Kết quả, gần 300 thủ tục đã được cắt giảm hoặc đơn giản hóa, chiếm gần hai phần ba tổng số thủ tục được rà soát.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở hiệu quả thực chất. Tổng thời gian giải quyết thủ tục đã được rút ngắn hàng nghìn ngày, trong khi chi phí tuân thủ giảm mạnh, mang lại lợi ích kinh tế lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Với các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và hạ tầng – vốn chịu nhiều ràng buộc pháp lý – đây là sự thay đổi mang tính “giải phóng nguồn lực”.

Không dừng lại ở việc cắt giảm, Bộ Xây dựng còn đẩy mạnh phân cấp, chuyển giao nhiều thủ tục về địa phương xử lý. Cách tiếp cận này giúp giảm tải cho cơ quan trung ương, đồng thời rút ngắn khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn. Khi địa phương được trao quyền nhiều hơn, quá trình xử lý hồ sơ trở nên linh hoạt, sát thực tế và nhanh chóng hơn.

Song song với đó, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh và ngành nghề kinh doanh có điều kiện cũng góp phần tháo gỡ những “nút thắt vô hình” lâu nay. Những rào cản về giấy phép, điều kiện đầu tư từng khiến nhiều doanh nghiệp e ngại nay dần được gỡ bỏ, mở ra không gian phát triển rộng hơn cho khu vực tư nhân.

Bước sang năm 2026, đà cải cách tiếp tục được duy trì với các kế hoạch cắt giảm và đơn giản hóa thêm hàng trăm thủ tục. Điều này cho thấy cải cách không còn mang tính phong trào mà đã trở thành quá trình liên tục, có lộ trình rõ ràng. Nếu tính lũy kế, tổng chi phí tuân thủ đã được cắt giảm hơn một nửa – một con số phản ánh rõ nét hiệu quả của các chính sách cải cách.

Tuy nhiên, yếu tố tạo nên sự khác biệt trong giai đoạn hiện nay chính là chuyển đổi số và xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ. Thay vì chỉ đơn thuần rút gọn quy trình, Bộ Xây dựng đang hướng tới việc thay đổi cách thức vận hành của toàn bộ hệ thống hành chính. Hàng loạt cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được xây dựng và kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia, tạo nền tảng cho việc xử lý thủ tục theo hướng liên thông, không phụ thuộc địa giới hành chính.

Khi dữ liệu được chia sẻ và tái sử dụng, người dân và doanh nghiệp sẽ không còn phải cung cấp lại những thông tin đã có. Điều này không chỉ giảm gánh nặng giấy tờ mà còn hạn chế sai sót, tăng tính minh bạch và rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ. Về phía cơ quan quản lý, việc chuẩn hóa dữ liệu cũng giúp nâng cao chất lượng thẩm định và ra quyết định.

Có thể thấy, cải cách thủ tục hành chính trong ngành xây dựng đang chuyển từ “cắt giảm cơ học” sang “tái cấu trúc hệ thống”. Đây là bước chuyển quan trọng, bởi nếu chỉ dừng ở việc đơn giản hóa, hiệu quả sẽ khó duy trì lâu dài. Ngược lại, khi kết hợp với chuyển đổi số và quản trị dữ liệu, cải cách sẽ tạo ra tác động lan tỏa, bền vững hơn.