Xuất khẩu cá rô phi: Bùng nổ tại Brazil, mở lối sang Nhật Bản

Xét dưới góc độ phân tích thị trường, sự bứt phá vượt bậc của thị trường Brazil trong 7 tháng đầu năm 2026 đại diện cho một bước ngoặt lớn về cơ cấu thị trường xuất khẩu cá rô phi. Số liệu từ VASEP chỉ ra rằng kim ngạch xuất khẩu sang quốc gia Nam Mỹ này đã cán mốc 40 triệu USD, tăng trưởng tới 20.065% so với cùng kỳ năm 2025. Với kết quả này, Brazil hiện đã chiếm trọn 50% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của cả nước.

Xuất khẩu cá rô phi sang Brazil tăng trưởng bứt phá, chiếm 50% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2026

Đáng chú ý, tính riêng trong tháng 7, kim ngạch xuất khẩu sang Brazil đạt 5 triệu USD, tăng 6.272% so với cùng kỳ. Diễn biến này phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ và toàn diện của nhu cầu tiêu thụ nội địa tại Brazil sau chuỗi thời gian biến động, đồng thời khẳng định năng lực cung ứng và sức cạnh tranh ngày càng cao của sản phẩm cá rô phi Việt Nam tại khu vực Mỹ La-tinh.

Ở chiều ngược lại, sự trầm lắng tại một số thị trường truyền thống lại phản ánh rõ nét tính chu kỳ của chuỗi cung ứng toàn cầu. Cụ thể, xuất khẩu sang Mỹ trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt 18 triệu USD, giảm 42% và chiếm 23% tổng tỷ trọng; riêng tháng 7 chỉ đạt 2 triệu USD, giảm 70%. Tương tự, thị trường Ả Rập Xê Út đạt 5 triệu USD trong 7 tháng (tăng 24%, chiếm 6%), nhưng riêng tháng 7 giảm 38%, đạt 1 triệu USD.

Nhìn nhận dưới góc độ chu kỳ thương mại, sự sụt giảm trong ngắn hạn này không xuất phát từ việc suy giảm cầu tiêu dùng bản địa, mà chủ yếu do lượng hàng nhập khẩu dồn dập ở các tháng trước đó đã đẩy lượng tồn kho tại kho bãi của các nhà phân phối lên mức cao. Do đó, nhịp điều chỉnh giảm trong tháng 7 mang tính kỹ thuật nhằm giải phóng tồn kho và hoàn toàn không phản ánh xu hướng sụt giảm dài hạn của cá rô phi Việt Nam tại các thị trường này.

Song song với đà bùng nổ từ Brazil, Nhật Bản lại đang nổi lên như một điểm sáng chiến lược đối với các dòng sản phẩm có hàm lượng chế biến cao. Trong 7 tháng đầu năm, xuất khẩu cá rô phi sang Nhật Bản đạt 1,6 triệu USD, tăng 61% so với cùng kỳ; riêng tháng 7 đạt 137 nghìn USD, tăng vọt 175%.

Đáng chú ý, sản phẩm cá rô phi Việt Nam đã bắt đầu chinh phục được phân khúc khắt khe bậc nhất: phục vụ nguyên liệu cho sushi và sashimi tại Nhật Bản. Bước tiến này đánh dấu sự chuyển dịch quan trọng từ việc xuất khẩu thô hoặc sơ chế thông thường sang các dòng sản phẩm giá trị gia tăng, tiếp cận trực tiếp vào nhóm khách hàng cao cấp có biên lợi nhuận tốt hơn.

Sở dĩ cá rô phi Việt Nam tạo được thế mạnh cạnh tranh tại Nhật Bản là nhờ sự vượt trội về phương thức nuôi trồng và đặc tính cơ học của sản phẩm. Cá được nuôi trong môi trường nước ngọt tuần hoàn và nước lợ, dưới quy trình kiểm soát nghiêm ngặt về chỉ số môi trường và chất lượng nguồn nước. Nhờ đó, chất lượng thịt cá đạt độ chắc, thơm, có vị ngọt tự nhiên, hoàn toàn loại bỏ được mùi bùn và chứa rất ít xương dăm. Những đặc tính kỹ thuật này đáp ứng trọn vẹn các tiêu chí khắt khe của nghệ thuật ẩm thực sushi và sashimi, làm tiền đề vững chắc cho các dòng sản phẩm fillet cao cấp.

Tựu trung lại, xuất khẩu cá rô phi 7 tháng đầu năm 2026 với mức tăng trưởng chung 55% đã cho thấy sự chủ động và linh hoạt của doanh nghiệp Việt trong việc tái cơ cấu thị trường. Để duy trì đà tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tiếp theo, việc tiếp tục mở rộng quy mô tại Brazil, khôi phục nhịp độ giao thương tại Mỹ, kết hợp với chiến lược tập trung đẩy mạnh các dòng sản phẩm giá trị gia tăng – như fillet chất lượng cao, đồ chế biến sẵn tiện lợi và sản phẩm chuẩn sushi/sashimi sẽ là chìa khóa then chốt giúp nâng cao giá trị kim ngạch và khẳng định vị thế thương hiệu thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế.