Thách thức và thời cơ cho cá ngừ Việt Nam trước thềm quý IV/2026

Theo dữ liệu cập nhật từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tổng trị giá xuất khẩu cá ngừ của cả nước trong tháng 8/2026 đạt xấp xỉ 90 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm 2025 và gần như đi ngang so với tháng 7. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở sự phân hóa mạnh mẽ giữa các thị trường thương mại. Thị trường Mỹ tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu khi mang về 35 triệu USD trong tháng 8, tăng 23% so với cùng kỳ, nâng tổng kim ngạch 8 tháng đầu năm lên 248 triệu USD (tăng 8%). Dù vậy, so với tháng 7, kim ngạch sang Mỹ đã có bước lùi khoảng 8%. Ở chiều ngược lại, Nga trở thành điểm sáng với tổng giá trị 8 tháng đạt 38 triệu USD, bứt phá 56% so với cùng kỳ, mặc dù riêng tháng 8 ghi nhận mức giảm nhẹ 6%. Bên cạnh đó, các thị trường Nhật Bản và Canada ghi nhận đà cải thiện khả quan, còn xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) vẫn đối mặt với đà giảm sâu.

Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam, đạt 248 triệu USD trong 8 tháng đầu năm 2026

Mỹ từ lâu vẫn đóng vai trò là "trụ đỡ" chính cho ngành hàng cá ngừ Việt Nam. Tuy nhiên, đà tăng trưởng tại đây đang đứng trước những rào cản kỹ thuật và thương mại khắt khe hơn trong giai đoạn cuối năm. Đáng chú ý nhất là việc phía Mỹ áp dụng mức thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam, chính thức phát đi hiệu ứng tới các đơn đặt hàng mới từ cuối tháng 7. Do có độ trễ tự nhiên giữa chu kỳ ký kết hợp đồng, vận chuyển và hoàn tất thủ tục thông quan, số liệu tháng 8 chưa phản ánh hết mức độ ảnh hưởng của chính sách này.

Bước sang các tháng cuối năm, tác động của chính sách thuế mới sẽ hiện hữu rõ nét hơn thông qua áp lực từ hai phía. Về phía đối tác nhập khẩu, họ buộc phải tính toán lại bài toán chi phí và biên lợi nhuận, dẫn đến tâm lý dè dặt khi chốt các đơn hàng mới. Về phía doanh nghiệp xuất khẩu trong nước, áp lực đàm phán sẽ tăng lên khi nhiều khả năng phải chấp nhận chia sẻ một phần chi phí thuế để duy trì mối quan hệ đối tác và giữ vững thị phần tại thị trường trọng điểm này.

Những biến động trái chiều giữa các khu vực cho thấy bức tranh thương mại cá ngừ những tháng cuối năm 2026 sẽ đầy rẫy biến số. Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm, các doanh nghiệp thủy sản cần chủ động linh hoạt đa dạng hóa thị trường, tận dụng đà tăng trưởng tại Nga, Nhật Bản và Canada để bù đắp cho sự sụt giảm ở EU. Đồng thời, việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và liên tục cập nhật thông tin chính sách từ VASEP sẽ giúp doanh nghiệp tạo dư địa ứng biến, chủ động vượt qua sóng gió thuế quan tại Mỹ để giữ vững vị thế trên bản đồ xuất khẩu.