Bức tranh xuất khẩu 9 tháng và sức bật từ các thị trường chủ lực
Theo số liệu chính thức từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP), tính đến hết quý III/2026, tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đã chạm mốc 104 triệu USD, ghi nhận mức tăng trưởng 47% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng trong tháng 9, toàn ngành thu về 13 triệu USD, đánh dấu mức bứt phá mạnh mẽ 86% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, bộ ba thị trường gồm Brazil, Mỹ và Ả Rập Xê Út hiện đang đóng vai trò là "trụ cột", chiếm tới 80% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành. Sự chuyển dịch và tăng trưởng tại các khu vực này mang lại nhiều gam màu sáng, nhưng cũng đi kèm những thách thức không nhỏ đòi hỏi sự linh hoạt từ phía doanh nghiệp.
![]() |
| Xuất khẩu cá rô phi tăng trưởng ấn tượng trong 9 tháng đầu năm 2026 |
Brazil đang vươn lên thành "ngôi sao sáng" với mức bứt phá ngoạn mục, ghi nhận kim ngạch 9 tháng đạt 48 triệu USD, tăng trưởng phi mã 6.925% so với cùng kỳ. Riêng tháng 9, thị trường này mang về 4 triệu USD (tăng 781%), qua đó chiếm gần một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của cả nước, phản ánh sức mua và nhu cầu nội địa rất tốt.
Trong khi đó, Mỹ đón nhận tín hiệu phục hồi tích cực sau chuỗi ngày giảm sút. Dù lũy kế 9 tháng giảm 42% (đạt 25 triệu USD), kim ngạch tháng 9 tại thị trường này lại đạt 4 triệu USD, tăng 37% so với cùng kỳ và gần gấp đôi so với tháng 8, nhờ lượng hàng tồn kho đã giảm giúp nhà nhập khẩu kích hoạt lại đơn hàng mới.
Bên cạnh hai thị trường trọng điểm trên, Ả Rập Xê Út ghi nhận mức tăng trưởng 50% trong 9 tháng, đạt 10 triệu USD (riêng tháng 9 đạt 3 triệu USD, tăng 231%), tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu khối Trung Đông. Trong khi đó, khối CPTPP đạt 7 triệu USD với Nhật Bản dẫn đầu ở mức 2 triệu USD (tăng 74%) và EU đạt 4 triệu USD (tăng 2%).
Thách thức tiềm ẩn và định hướng chiến lược cho doanh nghiệp
Dù ghi nhận những con số tăng trưởng tích cực, ngành cá rô phi Việt Nam vẫn đối diện với không ít rủi ro về tính bền vững. Việc Brazil và Mỹ chiếm tới 71% tổng giá trị xuất khẩu khiến ngành hàng phụ thuộc lớn vào biến động của hai thị trường này.
Tại Brazil, các rào cản kỹ thuật hay những thảo luận xoay quanh dự luật hạn ngạch, cấm nhập khẩu vẫn là ẩn số ảnh hưởng đến tâm lý nhà mua hàng. Trong khi đó, sự hồi phục tại Mỹ chủ yếu xuất phát từ nhu cầu giải quyết hàng tồn kho ngắn hạn, chưa thể xem là một xu hướng tăng trưởng bền vững.
Trước áp lực cạnh tranh khốc liệt, các doanh nghiệp thủy sản cần triển khai đồng bộ các giải pháp cốt lõi để đảm bảo sự phát triển lâu dài. Đầu tiên là đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường bằng cách mở rộng và khai thác sâu hơn tiềm năng từ các thị trường ổn định như Nhật Bản (khối CPTPP) hay Ả Rập Xê Út nhằm giảm thiểu rủi ro tập trung vào một vài thị trường trọng điểm.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tập trung nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm, tạo sự khác biệt về chất lượng, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và dịch vụ để nâng cao năng lực cạnh tranh trực tiếp với các nguồn cung đối thủ trên trường quốc tế.
