Theo VASEP, trong tháng 9/2026, kim ngạch xuất khẩu tôm cả nước đạt 467,9 triệu USD. Con số này tuy tăng 4% so với cùng kỳ năm ngoái nhưng lại ghi nhận sự sụt giảm nhẹ khi so sánh với kết quả đạt được của tháng liền trước. Cộng dồn qua 9 tháng đầu năm, tổng giá trị xuất khẩu mang về đạt 3,7 tỷ USD, tương ứng mức tăng trưởng 11%.
Tuy nhiên, nếu phân tích kỹ theo tiến độ thời gian, tốc độ tăng trưởng của ngành tôm đang có dấu hiệu chững lại đáng kể. Cụ thể, trong nửa đầu năm 2026, tỷ lệ tăng trưởng từng duy trì ở mức cao 14%; song tính đến hết quý III, con số này đã bị kéo lùi xuống còn 11%. Điều này phản ánh áp lực cạnh tranh quốc tế gay gắt cùng các biến động bất định từ phía cầu thế giới đang trực tiếp tác động lên nhịp độ kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước.
![]() |
| Kim ngạch xuất khẩu tôm 9 tháng đầu năm 2026 đạt 3,7 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ nhưng đang đối mặt với nhiều thử thách trong chặng nước rút cuối năm |
Trong bối cảnh các thị trường truyền thống gặp nhiều lực cản, khu vực châu Á – đặc biệt là Trung Quốc và các nước trong khối Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) – tiếp tục đóng vai trò là bệ đỡ vững chắc duy trì đà tăng trưởng chung. Tiếp tục khẳng định vị thế là thị trường tiêu thụ lớn nhất của tôm Việt Nam, tính chung 9 tháng, xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc đạt gần 1,2 tỷ USD, tăng vọt 37% và chiếm tới 33% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Nếu tính gộp cả khu vực Hồng Kông, kim ngạch chạm mức 1,3 tỷ USD, tăng 35%. Nhu cầu tiêu thụ cao đối với các dòng sản phẩm đặc sản, đặc biệt là tôm hùm xanh, là động lực chính tạo nên bước nhảy vọt này.
Song song đó, tổng kim ngạch xuất khẩu tôm sang khối CPTPP đạt hơn 1 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng 10,2%. Trong đó, nhiều thị trường thành viên duy trì mức tăng trưởng khả quan như Nhật Bản đạt 440,9 triệu USD, tăng 6,4%; Australia đạt 211,9 triệu USD, tăng 18,5% và Canada đạt 130,5 triệu USD, tăng 11%. Sự đóng góp tích cực từ khối này đã phần nào bù đắp sự suy giảm tại các thị trường lớn khác.
Trái ngược với gam màu sáng tại châu Á, hoạt động xuất khẩu tôm sang hai thị trường lớn là Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) lại rơi vào vòng xoáy suy giảm đáng lo ngại do vướng phải các rào cản thương mại, áp lực thuế quan và sức mua yếu từ người tiêu dùng bản địa. Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Mỹ trong 9 tháng đầu năm chỉ đạt 498 triệu USD, sụt giảm 15% so với cùng kỳ; đáng chú ý, riêng trong tháng 9 mức giảm lên tới 32%. Tương tự, thị trường EU cũng ghi nhận kim ngạch đạt 406,4 triệu USD, giảm 4,9%, trong đó tháng 9 sụt giảm tới 12,5%. Sự thu hẹp tại các thị trường trọng điểm này đang đặt ra bài toán cấp bách về chiến lược đa dạng hóa thị trường và tối ưu hóa chi phí cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trong giai đoạn cuối năm.
Bên cạnh những khó khăn về thị trường tiêu thụ, ngành tôm nội địa còn đối mặt với áp lực lớn về nguồn cung nguyên liệu ổn định và chi phí đầu vào duy trì ở mức cao. Các yếu tố này đòi hỏi doanh nghiệp phải linh hoạt hơn trong khâu quản trị chuỗi cung ứng, nâng cao chất lượng chế biến sâu để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe ngày càng tăng từ thị trường quốc tế. Mặc dù chặng đường phía trước còn nhiều chông gai, với nền tảng đã đạt được sau ba quý đầu năm, ngành tôm Việt Nam vẫn kỳ vọng duy trì sự ổn định, tận dụng triệt để lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do và sự phục hồi của khu vực châu Á để vượt qua thách thức, hoàn thành mục tiêu tăng trưởng của cả năm 2026.
