Theo dữ liệu thống kê từ Hải quan Việt Nam và Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), riêng trong tháng 8/2026, kim ngạchxuất khẩu tôm đạt 478,5 triệu USD, chỉ tăng nhẹ 4,2% so với cùng kỳ năm trước. Sự chững lại này phản ánh xu hướng thu hẹp đà tăng đã bắt đầu xuất hiện từ giữa quý II. Về cơ cấu sản phẩm, tôm chân trắng đóng vai trò chủ lực với giá trị hơn 2 tỷ USD trong 8 tháng, tăng 7,6%; tôm sú đạt gần 318 triệu USD, tăng 7,4%. Đáng chú ý, nhóm tôm khác có sự bứt phá mạnh mẽ khi đạt 936,6 triệu USD, tăng 25% so với cùng kỳ.
![]() |
| Xuất khẩu tôm Việt Nam tăng 12% trong 8 tháng, nhưng đà tăng đang chậm lại. |
Xét theo địa bàn tiêu thụ, bức tranh xuất khẩu thể hiện sự chuyển dịch và phân hóa sâu sắc. Trung Quốc và Hong Kong duy trì vị thế là động lực tăng trưởng lớn nhất. Lũy kế 8 tháng, thị trường này mang về gần 1,12 tỷ USD, tăng 35,9% và chiếm 34,1% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của cả nước. Riêng thị trường Trung Quốc đại lục đạt hơn 1,07 tỷ USD, tăng 38,2%. Nhu cầu tiêu thụ nội địa phục hồi cùng ưu thế về chi phí logistics giúp thị trường này trở thành điểm tựa quan trọng cho các doanh nghiệp chế biến.
Trái ngược với đà bứt phá tại châu Á, xuất khẩu sang các thị trường truyền thống như Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) lại chịu áp lực sụt giảm đáng kể. 8 tháng đầu năm, kim ngạch sang Mỹ chỉ đạt 436,1 triệu USD, giảm 11,7% so với cùng kỳ; riêng tháng 8 giảm 12,6%. Thị trường EU cũng chưa ghi nhận tín hiệu khởi sắc khi tổng giá trị đạt 355,3 triệu USD, giảm 3,6%, trong đó tháng 8 giảm tới 23,5%. Lượng tồn kho còn cao cùng áp lực cạnh tranh giá rẻ từ các đối thủ Nam Mỹ khiến thị phần tôm Việt Nam tại các khu vực này bị thu hẹp.
Ở các khối thị trường khác, kết quả ghi nhận sự ổn định hơn. Xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 388,5 triệu USD, tăng 6,1%; Australia tăng 18,2%; Canada tăng 6,5%. Tổng kim ngạch sang các nước thuộc khối Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đạt 901 triệu USD, tăng 11%. Kết quả này khẳng định vai trò của việc đa dạng hóa thị trường trong việc giảm thiểu rủi ro từ những biến động cục bộ.
Những diễn biến từ Diễn đàn Tôm Toàn cầu 2026 (Global Shrimp Forum 2026) diễn ra tại Hà Lan đầu tháng 9 vừa qua cũng đưa ra những nhận định đáng lưu ý cho chặng đường còn lại của năm. Nguồn cung tôm toàn cầu dự báo tiếp tục tăng, tạo ra sức ép dư thừa nguồn cung ngắn hạn. Các quốc gia sản xuất lớn như Ecuador hay Ấn Độ tiếp tục gia tăng sản lượng với lợi thế giá thành thấp, buộc các nhà nhập khẩu toàn cầu nâng cao các tiêu chuẩn khắt khe hơn. Người mua không chỉ chú trọng đến giá cả mà còn đặt trọng tâm vào quy cách sản phẩm, tính ổn định của chuỗi cung ứng, cùng khả năng đáp ứng các chứng nhận phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội.
Nhìn vào bức tranh tổng thể, chặng đường những tháng cuối năm 2026 của ngành tôm Việt Nam sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Trong bối cảnh áp lực từ Mỹ và EU chưa giảm, việc duy trì sức hút tại Trung Quốc và khối CPTPP là điều cần thiết. Tuy nhiên, về lâu dài, việc dịch chuyển mạnh sang các dòng sản phẩm chế biến sâu, tôm giá trị gia tăng và tuân thủ chặt các quy chuẩn kỹ thuật sẽ là chìa khóa giúp tôm Việt Nam giữ vững vị thế trên bản đồ thương mại quốc tế.