Xuất khẩu cá rô phi: Brazil tăng 22.142%, Mỹ giảm 48%

Dòng hàng dịch chuyển, thị trường mới bứt phá

Theo dữ liệu công bố từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), lũy kế 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận tổng kim ngạch 90 triệu USD, tăng 43% so với cùng kỳ năm 2025. Dù vậy, thị trường đã xuất hiện nhịp chững lại khi tính riêng tháng 8/2026, giá trị xuất khẩu chỉ đạt 11 triệu USD, giảm 8% so với cùng kỳ.

Thị trường Brazil bứt phá trở thành trụ cột tiêu thụ chính của cá rô phi Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2026

Điểm tựa tăng trưởng lớn nhất giai đoạn này thuộc về Brazil, trong tháng 8, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Nam Mỹ này đạt 4 triệu USD. Tính chung 8 tháng, xuất khẩu sang Brazil vọt lên 44 triệu USD, tăng trưởng tới 22.142% do mức nền so sánh rất thấp của năm trước. Chiếm gần 50% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi toàn ngành, Brazil đã vươn lên thành trụ cột tiêu thụ chính của doanh nghiệp Việt.

Trái ngược với sự sôi động tại Brazil, thị trường Mỹ lại ghi nhận chiều hướng sụt giảm sâu. Tháng 8/2026, kim ngạch sang Mỹ rơi xuống mức 2 triệu USD, giảm 72%. Tính gộp 8 tháng, kim ngạch tại thị trường này đạt 21 triệu USD, giảm 48%. Nguyên nhân cốt lõi do sức mua của người tiêu dùng Mỹ chưa khôi phục, cộng thêm lượng hàng tồn kho tại các kho phân phối còn đọng nhiều khiến giới nhập khẩu hạn chế tối đa việc ký hợp đồng mới.

Song song đó, các khu vực thương mại tự do và thị trường ngách lại mang đến tín hiệu tích cực. Tại khối CPTPP, kim ngạch 8 tháng đạt 6 triệu USD, tăng 50%, với Nhật Bản và Mexico đóng vai trò động lực kéo chính. Khu vực EU đạt 4 triệu USD (tăng 7%), trong đó Bỉ là nhân tố tạo sức bật lớn. Thị trường Châu Âu hiện mở ra cơ hội cho cá rô phi nhờ nguồn cung cá thịt trắng khai thác tự nhiên khan hiếm và giá bán neo cao.

Khu vực Trung Đông cũng duy trì đà cầu ổn định với tổng kim ngạch 8 tháng đạt 7 triệu USD (tăng 23%), trong đó Ả Rập Xê Út đóng góp chính với 2 triệu USD trong tháng 8 (tăng 20%) và 7 triệu USD lũy kế 8 tháng (tăng 23%).

"Chìa khóa" sushi, sashimi và bài toán vị thế bền vững

Sự chuyển dịch đáng chú ý nhất không nằm ở con số kim ngạch mà ở phân khúc sản phẩm. Tại Nhật Bản, xuất khẩu tháng 8 đạt 400 nghìn USD (tăng 192%), nâng tổng kim ngạch 8 tháng lên 2 triệu USD (tăng 77%). Quan trọng hơn, dòng cá rô phi nước lợ từ Việt Nam đã bắt đầu chen chân thành công vào phân khúc chế biến sushi và sashimi.

Việc thâm nhập vào mảng ẩm thực đòi hỏi chuẩn mực khắt khe bậc nhất này là bằng chứng cho thấy năng lực kiểm soát nguồn nước nuôi, quy trình thu hoạch, chế biến và truy xuất nguồn gốc của doanh nghiệp Việt đã có bước tiến lớn. Việc rời bỏ thế cạnh tranh giá rẻ ở phân khúc phổ thông để tiến sang phân khúc cao cấp giúp nâng cao đáng kể giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Thực tế 8 tháng đầu năm cho thấy, dù kim ngạch tổng thể tăng mạnh nhưng sự phụ thuộc vào một vài thị trường nhất định và áp lực sụt giảm tại Mỹ vẫn là điểm yếu của ngành hàng. Để duy trì đà bứt phá, các doanh nghiệp cần thắt chặt kiểm soát an toàn vệ sinh từ vùng nuôi đến nhà máy chế biến, tận dụng tối đa lợi thế của cá rô phi nước lợ và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Việc nâng cao uy tín qua chất lượng ổn định và nguồn cung đáng tin cậy sẽ là bệ phóng giúp cá rô phi Việt Nam xây dựng vị thế bền vững trên bản đồ thương mại toàn cầu.