Xây dựng cơ sở dữ liệu giá đất, tiến tới áp dụng giá thống nhất

Trong nỗ lực lành mạnh hóa thị trường bất động sản, Chính phủ đang từng bước thúc đẩy tiến trình xây dựng cơ sở dữ liệu giá đất đến từng thửa, hướng tới áp dụng một giá đất thống nhất trên toàn quốc. Chỉ đạo được đưa ra tại cuộc họp do Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì mới đây, trong bối cảnh thị trường bất động sản có dấu hiệu phục hồi nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và bất cập, đặc biệt là tình trạng đầu cơ, thổi giá đất và thiếu hụt sản phẩm phù hợp với nhu cầu thực.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ phối hợp rà soát và hoàn thiện cơ sở dữ liệu giá đất dựa trên nguyên tắc xác định giá trị theo từng vùng, từng thửa chuẩn. Dữ liệu này sẽ là nền tảng để áp dụng một giá đất thống nhất, công khai và minh bạch – thay cho tình trạng hiện nay khi giá đất Nhà nước và giá thị trường chênh lệch quá lớn, tạo ra khoảng trống cho hành vi đầu cơ, thao túng và trục lợi chính sách.

Xây dựng cơ sở dữ liệu giá đất, tiến tới áp dụng giá thống nhất (Ảnh: Phan Chính)

Việc áp dụng một giá đất duy nhất không chỉ là bước tiến quan trọng để minh bạch hóa thị trường mà còn là điều kiện tiên quyết để thực hiện hiệu quả chính sách thuế bất động sản trong tương lai. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ liên quan sớm trình Chính phủ nghị định sửa đổi trong tháng 6 tới, bao gồm cả việc giao quyền định giá đất cho các đơn vị sự nghiệp công lập đủ điều kiện trong trường hợp không lựa chọn được đơn vị tư vấn phù hợp.

Trong khi đó, thị trường bất động sản hiện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của đại đa số người dân, đặc biệt ở phân khúc nhà ở trung bình và nhà ở xã hội. Giá nhà tại các đô thị lớn tiếp tục neo ở mức cao, vượt xa khả năng chi trả của người có thu nhập thấp và trung bình. Việc thiếu hụt nguồn cung, cộng với tình trạng “thổi giá, làm giá” diễn ra phổ biến càng khiến cho mục tiêu an cư của nhiều người dân trở nên xa vời.

Để xử lý căn cơ, Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẩn trương rà soát các quy định pháp luật còn chồng chéo, mâu thuẫn; sửa đổi theo hướng rõ ràng, dễ hiểu và dễ thực hiện, tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các nhà đầu tư chân chính và bảo vệ lợi ích chính đáng của người dân.

Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước được giao chủ trì đánh giá tình hình nợ xấu liên quan đến bất động sản nhằm sớm đưa ra giải pháp xử lý, tránh tác động tiêu cực đến hệ thống tài chính – ngân hàng. Đồng thời, cần nghiên cứu mở rộng đối tượng được tiếp cận tín dụng ưu đãi, tạo điều kiện cho cả nhà đầu tư và người dân tiếp cận nguồn vốn để phát triển và mua nhà ở xã hội.

Một điểm mới được đặc biệt chú trọng là việc đánh thuế đối với đất hoang hóa, dự án bất động sản chậm triển khai hoặc nhà ở xây xong nhưng không đưa vào sử dụng. Đây được coi là biện pháp hữu hiệu để chống đầu cơ, lãng phí tài nguyên đất đai, tăng hiệu quả sử dụng đất và tạo áp lực buộc các chủ đầu tư phải đưa dự án vào vận hành đúng tiến độ. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu phải tính toán kỹ để tránh việc đánh thuế chồng thuế, bảo đảm công bằng và hợp lý.

Riêng với các dự án nhà ở tái định cư và nhà ở thương mại đã xây dựng nhưng bị bỏ trống, UBND các địa phương được yêu cầu rà soát, đề xuất phương án chuyển đổi sang nhà ở xã hội để giải quyết tình trạng lãng phí tài sản công và đồng thời tăng cung cho phân khúc đang khan hiếm.

Những động thái đồng bộ này cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc tái cấu trúc thị trường bất động sản theo hướng bền vững, minh bạch và hiệu quả. Xây dựng một cơ sở dữ liệu giá đất toàn diện và áp dụng một giá đất thống nhất sẽ không chỉ là bước ngoặt về quản lý thị trường mà còn là nền tảng để thực hiện các chính sách thuế công bằng, góp phần hạn chế đầu cơ và hướng đến một thị trường bất động sản phục vụ nhu cầu thật, năng động và lành mạnh hơn.