TS. Bùi Ngọc Sơn: Kỷ nguyên tiền rẻ khép lại, kinh tế Việt Nam đối mặt "gọng kìm" tỷ giá và lạm phát

Áp lực kép từ tỷ giá và lạm phát toàn cầu

TS. Bùi Ngọc Sơn, Chuyên gia kinh tế độc lập cho rằng một giai đoạn chuyển đổi quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Theo ông, thời kỳ “tiền rẻ” – vốn là động lực thúc đẩy tăng trưởng trong nhiều năm qua – đã chính thức khép lại, nhường chỗ cho một chu kỳ mới với nhiều áp lực và thách thức.

Những biến động từ chính sách tiền tệ toàn cầu, đặc biệt là việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì mức lãi suất cao, đang tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Trong bối cảnh đó, Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc, buộc phải có những điều chỉnh tương ứng nhằm bảo vệ sự ổn định vĩ mô.

Theo phân tích của TS. Bùi Ngọc Sơn, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là “gọng kìm” từ tỷ giá và lạm phát. Khi Fed duy trì lãi suất cao trong thời gian dài, đồng USD trở nên hấp dẫn hơn, kéo theo áp lực mất giá đối với nhiều đồng tiền khác, bao gồm cả VND.

“Nếu Việt Nam không có động thái điều chỉnh lãi suất phù hợp, nguy cơ mất giá của đồng nội tệ là hoàn toàn có thể xảy ra. Tuy nhiên, việc để VND yếu đi không phải là giải pháp bền vững. Dù có thể hỗ trợ xuất khẩu trong ngắn hạn, nhưng điều này lại tiềm ẩn nhiều rủi ro về lâu dài, đặc biệt là nguy cơ bị các đối tác thương mại lớn theo dõi và áp dụng các biện pháp phòng vệ”, ông Sơn chia sẻ.

TS. Bùi Ngọc Sơn, Chuyên gia kinh tế độc lập.

Bên cạnh đó, lạm phát đang có dấu hiệu quay trở lại với nhiều yếu tố phức tạp hơn trước. Không chỉ đến từ nhu cầu nội địa, lạm phát hiện nay còn chịu tác động mạnh từ các yếu tố bên ngoài như chi phí vận tải, giá năng lượng và sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là các điểm nóng trên tuyến hàng hải quốc tế, đã khiến chi phí logistics tăng cao, từ đó đẩy giá hàng hóa leo thang.

Trong bối cảnh đó, việc Ngân hàng Nhà nước thực hiện các biện pháp hút tiền về hệ thống thông qua tăng lãi suất và kiểm soát cung tiền được xem là phản ứng cần thiết. Đây không chỉ là biện pháp kỹ thuật nhằm kiểm soát lạm phát mà còn giúp duy trì niềm tin vào đồng nội tệ và ổn định thị trường tài chính.

Dòng tiền dịch chuyển và cú sốc với bất động sản

Một điểm đáng chú ý trong nhận định của TS. Bùi Ngọc Sơn là sự dịch chuyển rõ rệt của dòng tiền trong nền kinh tế. Thay vì chảy mạnh vào các kênh đầu cơ như bất động sản, dòng vốn đang được định hướng sang các lĩnh vực mang tính nền tảng, đặc biệt là đầu tư công.

Trong thời gian qua, Chính phủ Việt Nam đã đẩy mạnh giải ngân hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn như sân bay, cao tốc, cầu đường. Đây được xem là động lực tăng trưởng quan trọng, giúp cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế dài hạn.

Tuy nhiên, việc bơm một lượng vốn lớn vào đầu tư công trong thời gian ngắn cũng tạo ra áp lực không nhỏ. Để tránh nguy cơ lạm phát tăng cao, hệ thống ngân hàng buộc phải điều tiết dòng tiền một cách chặt chẽ. Điều này đồng nghĩa với việc các lĩnh vực mang tính đầu cơ, đặc biệt là bất động sản, sẽ bị siết chặt nguồn vốn.

Thị trường bất động sản, vốn từng hưởng lợi lớn từ lãi suất thấp trong giai đoạn sau đại dịch, nay đang phải đối mặt với một cú sốc thực sự. Lãi suất vay mua nhà tăng cao khiến khả năng tiếp cận vốn của người dân bị hạn chế, trong khi các doanh nghiệp bất động sản cũng gặp khó khăn trong việc huy động vốn và triển khai dự án.

Theo TS. Bùi Ngọc Sơn, một thực tế đáng chú ý là tỷ trọng dòng tiền đổ vào bất động sản trong những năm qua là rất lớn, có thời điểm chiếm tới 25-30% GDP. Đây là mức cao bất thường và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc điều chỉnh chính sách tiền tệ theo hướng thắt chặt không chỉ nhằm phục vụ đầu tư công mà còn là cách để “hạ nhiệt” thị trường này, tránh nguy cơ hình thành bong bóng tài sản.

Trong bối cảnh đó, những nhà đầu tư kỳ vọng vào sự phục hồi nhanh chóng của bất động sản có thể sẽ phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt hơn. Thị trường sẽ bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ, nơi chỉ những dự án có giá trị thực, pháp lý rõ ràng và đáp ứng nhu cầu thực mới có thể tồn tại và phát triển.

Nhìn tổng thể, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi quan trọng, với sự thay đổi trong cách phân bổ nguồn lực và định hướng phát triển. Kỷ nguyên tiền rẻ đã kết thúc, kéo theo sự thay đổi trong hành vi của cả doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Trong thời gian tới, mặt bằng lãi suất được dự báo sẽ khó giảm sâu khi áp lực từ lạm phát, tỷ giá và nhu cầu vốn cho đầu tư công vẫn còn lớn. Điều này đòi hỏi các chủ thể trong nền kinh tế phải thích nghi với một môi trường tài chính mới, nơi chi phí vốn không còn rẻ và dễ dàng như trước.

Thông điệp mà TS Bùi Ngọc Sơn đưa ra là rất rõ ràng: đây là thời điểm của sự thận trọng và tái cấu trúc. Những quyết định đầu tư cần dựa trên giá trị thực và tầm nhìn dài hạn, thay vì kỳ vọng vào những chu kỳ tăng trưởng nóng dựa trên dòng tiền rẻ. Chỉ khi thích ứng tốt với bối cảnh mới, nền kinh tế mới có thể duy trì được sự ổn định và phát triển bền vững trong tương lai.