Góc nhìn pháp lý với sáng kiến "đổi vàng mua nhà" của Vinhomes

Điểm mấu chốt khiến dư luận đặc biệt quan tâm chính là liệu chương trình này có chạm vào "vùng cấm" của Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng hay không.

Luật sư Hà Huy Phong - Giám đốc điều hành Công ty Luật TNHH Inteco

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Hà Huy Phong - Giám đốc điều hành Công ty Luật TNHH Inteco khẳng định chương trình Vinhomes triển khai hoàn toàn đúng quy định pháp luật bởi doanh nghiệp không trực tiếp đứng ra thu nhận vàng từ người dân, đồng thời cũng không ghi nhận vàng như một phương thức thanh toán trên hợp đồng mua bán bất động sản. Toàn bộ quá trình chuyển hóa này được vận hành thông qua một bên thứ ba, là các công ty vàng bạc đá quý hoạt động hợp pháp trên thị trường.

"Về mặt pháp lý, đây là một chuỗi các giao dịch dân sự và thương mại song phương độc lập và hoàn toàn hợp pháp. Vinhomes chỉ nhận tiền mặt, do đó không vi phạm quy định cấm dùng vàng làm phương tiện thanh toán", Luật sư Hà Huy Phong phân tích.

Đồng quan điểm, nhiều chuyên gia luật kinh tế tại Hà Nội bổ sung rằng, quyền định đoạt tài sản của công dân (bán vàng lấy tiền mặt để mua nhà) là quyền dân sự cơ bản được Hiến pháp và Bộ luật Dân sự bảo vệ.

Bên cạnh đó,việc Vinhomes kết nối với các đối tác kinh doanh vàng uy tín để hỗ trợ người dân chuyển đổi tại chỗ chỉ đơn thuần là một giải pháp tiện ích gia tăng, giúp tối ưu hóa quy trình giao dịch cho khách hàng chứ không cấu thành hành vi giao dịch bằng vàng trực tiếp.

Lời giải cho bài toán hàng trăm tấn vàng "ngủ đông" trong dân

Nhìn nhận vấn đề ở tầm vĩ mô, TS. Lê Xuân Nghĩa - Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính Tiền tệ Quốc gia cho rằng, phản hồi của NHNN là thông điệp quản lý mang tính nguyên tắc, áp dụng cho mọi tổ chức, doanh nghiệp trên thị trường, trong đó yêu cầu mọi hoạt động liên quan đến vàng phải tuân thủ các quy định hiện hành.

TS. Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính Tiền tệ quốc gia

Vị chuyên gia này phân tích một thực tế: “Nếu chương trình này có dấu hiệu vi phạm các quy định về quản lý vàng, huy động vốn hay sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán, tôi tin rằng NHNN đã "tuýt còi" hoặc xử lý ngay. Việc nhà điều hành chỉ đưa ra khuyến nghị tuân thủ pháp luật cho thấy, có thể hiểu đây là một hoạt động đúng quy định”.

Bên cạnh đó, giới chuyên gia tài chính cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa chương trình này vào bối cảnh chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ: Huy động các nguồn lực đang nằm trong dân để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Nhiều năm qua, bài toán chuyển hóa hàng trăm tấn vàng tích trữ trong két sắt thành nguồn vốn cho sản xuất, đầu tư luôn là trăn trở lớn của các nhà hoạch định chính sách.

“Sáng kiến của Vinhomes có thể xem là một bước đi cụ thể góp phần hiện thực hóa chủ trương lớn của Nhà nước về việc đưa nguồn lực vàng trong dân vào phục vụ tăng trưởng kinh tế, đồng thời giảm tâm lý găm giữ vàng và hạn chế tình trạng “vàng hóa” nền kinh tế”, TS. Lê Xuân Nghĩa nhìn nhận.

Sự đồng thuận từ nhà điều hành và các chuyên gia kinh tế

Nhận định thêm về làn sóng này, các chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) đánh giá, giải pháp của Vinhomes đã tạo ra một "mũi tên trúng nhiều đích". Nó vừa giải quyết được bài toán thanh khoản cho thị trường bất động sản, vừa hỗ trợ người dân hiện thực hóa tài sản tích trữ thành tư liệu sản xuất hoặc nhà ở, đồng thời làm giảm áp lực đầu cơ lên thị trường vàng miếng vốn đang có nhiều biến động.

Trước đó, chiều 29/5, NHNN đã phát đi thông tin chính thức liên quan đến chương trình hỗ trợ khách hàng chuyển đổi vàng mua bất động sản của Công ty cổ phần Vinhomes. NHNN nhấn mạnh, quan điểm xuyên suốt của Đảng, Chính phủ khuyến khích chuyển đổi nguồn lực vàng trong dân cho phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, hạn chế tâm lý găm giữ vàng, chống vàng hóa nền kinh tế, đầu cơ vàng, không sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán.

Thông báo cũng khẳng định, NHNN luôn sẵn sàng đồng hành, hướng dẫn và hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc triển khai các sáng kiến mới phù hợp với quy định pháp luật và không gây ảnh hưởng đến hệ thống tài chính quốc gia. Động thái mở đường và mang tính kiến tạo này từ phía NHNN chính là chiếc "vòng kim cô" bảo đảm giúp người tiêu dùng và các nhà đầu tư hoàn toàn yên tâm tham gia thị trường.