TS.KTS Trương Văn Quảng: Bắc Hà Nội là động lực phát triển đô thị đa cực tương lai

Tại hội thảo “Bắc Hà Nội trong cấu trúc không gian phát triển mới của Thủ đô” diễn ra ngày 2/6/2026 do Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (Vars) tổ chức, TS.KTS Trương Văn Quảng – Phó Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam – đã đưa ra những luận điểm quan trọng về tầm nhìn quy hoạch dài hạn cho Hà Nội trong 100 năm tới.

Theo ông, Hà Nội đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử khi quá trình tái cấu trúc không gian đô thị không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. “Chúng ta không chỉ mở rộng thành phố theo nghĩa địa lý, mà đang thực hiện một cuộc cách mạng về tư duy phát triển đô thị,” ông Quảng nhấn mạnh.

TS.KTS Trương Văn Quảng – Phó Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam.

Trong tầm nhìn này, trục sông Hồng được xác định là “xương sống” của không gian mở, đóng vai trò trung tâm kết nối và dẫn dắt toàn bộ cấu trúc phát triển. Hà Nội sẽ không còn phát triển theo mô hình đơn tâm truyền thống, mà chuyển dịch sang mô hình “chùm đô thị hướng tâm” – một cấu trúc đa tầng, đa lớp và đa cực, trong đó các khu vực vệ tinh đóng vai trò chia sẻ chức năng với khu vực lõi.

Đáng chú ý, khu vực phía Bắc Hà Nội, bao gồm Mê Linh, Đông Anh và Sóc Sơn, được xác định là cực tăng trưởng chiến lược. Với tổng diện tích quy hoạch lên tới khoảng 37.000 ha và quy mô dân số dự kiến từ 3 đến 3,5 triệu người, khu vực này không chỉ là không gian giãn dân mà còn là trung tâm phát triển kinh tế mới.

“Tôi cho rằng Bắc Hà Nội có đầy đủ điều kiện để trở thành một trung tâm hội nhập quốc tế, nơi hội tụ các hoạt động dịch vụ sản xuất hiện đại, công nghệ cao và các chuỗi đô thị thông minh,” ông Quảng nhận định. Đặc biệt, ý tưởng hình thành khu thương mại tự do tại khu vực này được xem là bước đi đột phá, mở ra cơ hội cạnh tranh với các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực.

Theo phân tích của ông, lợi thế lớn nhất của Bắc Hà Nội nằm ở vị trí địa lý chiến lược, kết nối trực tiếp với sân bay quốc tế Nội Bài và các hành lang kinh tế quan trọng như Bắc Ninh, Thái Nguyên. Đây chính là “chìa khóa” để hình thành một trung tâm giao thương quốc tế mang tầm vóc mới.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, TS.KTS Trương Văn Quảng nhấn mạnh vai trò then chốt của hạ tầng giao thông. “Hạ tầng phải đi trước một bước, đó là nguyên tắc bất biến,” ông nói. Theo ông, hệ thống cầu qua sông Hồng cần được mở rộng mạnh mẽ, từ vài cây cầu hiện hữu lên hơn 10 cây trong tương lai, nhằm xóa bỏ rào cản chia cắt và đưa hai bờ sông trở thành một thể thống nhất.

Bên cạnh đó, Hà Nội cần học hỏi kinh nghiệm từ các đô thị phát triển trên thế giới. Ông dẫn chứng Singapore với mô hình “đô thị trong vườn”, nơi không gian xanh luôn song hành cùng phát triển; Seoul với việc tái cấu trúc đô thị xoay quanh sông Hàn; và đặc biệt là Tokyo với mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD).

“Tại Tokyo, người dân chỉ cần 15–30 phút đi bộ là có thể tiếp cận hệ thống giao thông công cộng. Đó là tiêu chuẩn mà Hà Nội cần hướng tới,” ông Quảng chia sẻ, đồng thời cho rằng việc phát triển đô thị phải gắn liền với giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và nâng cao khả năng kết nối vùng.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng một đô thị hiện đại không thể chỉ được xây dựng bằng hạ tầng cứng. “Hạ tầng là khung xương, nhưng văn hóa mới là phần hồn,” ông nói. Theo đó, khái niệm “đô thị đa lớp” phải bao gồm cả lớp sinh thái, môi trường và đặc biệt là giá trị văn hóa.

Với bề dày nghìn năm văn hiến, Hà Nội cần đảm bảo rằng các đô thị mới, đặc biệt tại Bắc Hà Nội, không bị tách rời khỏi bản sắc truyền thống. “Người dân phải có thể sống, làm việc, học tập và tận hưởng cuộc sống trong một không gian vừa hiện đại, vừa mang đậm tinh thần Hà Nội,” ông nhấn mạnh.

Ngoài ra, TS.KTS Trương Văn Quảng khẳng định rằng cốt lõi của quy hoạch đô thị là tổ chức không gian vì con người. Một đô thị thành công không phải là nơi chỉ có những khu nhà ở, mà phải là nơi tạo ra việc làm, cơ hội phát triển và niềm tự hào cho cư dân.

Ông cũng thẳng thắn nhìn nhận, quá trình phát triển Bắc Hà Nội trong thời gian tới sẽ không tránh khỏi những thách thức, đặc biệt là trong công tác giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng. Tuy nhiên, ông ví đây như một “cuộc phẫu thuật cần thiết” để giải quyết tình trạng quá tải của đô thị hiện hữu.

“Nếu chúng ta có quyết tâm và triển khai đồng bộ, Bắc Hà Nội hoàn toàn có thể hiện thực hóa tầm nhìn 100 năm – trở thành một đô thị văn minh, hiện đại và là động lực phát triển không chỉ của Thủ đô mà của cả quốc gia,” ông Quảng khẳng định.