Trung Quốc dồn lực cho chip, Mỹ đầu tư năng lượng trong cuộc đua AI

Trung Quốc dồn lực cho chip, Mỹ đầu tư năng lượng trong cuộc đua AI

Trong cuộc đua AI toàn cầu, sự khác biệt trong chiến lược đầu tư giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng rõ nét. Theo báo cáo mới công bố của Công ty Chứng khoán Quốc tế Trung Quốc (China International Capital Corp – CICC), hai quốc gia đang tiến theo những hướng đi trái ngược, phản ánh điều kiện công nghệ, cấu trúc nguồn vốn và lợi thế chiến lược khác nhau.

Mỹ dẫn dắt bằng vốn tư nhân và hạ tầng năng lượng

Năm ngoái, đầu tư mạo hiểm vào AI tại Mỹ đạt khoảng 175 tỷ USD, cao gần 30 lần so với mức 6 tỷ USD của Trung Quốc trong cùng kỳ. Bên cạnh đó, chi tiêu cho AI của các tập đoàn công nghệ lớn tại Mỹ cũng cao gấp sáu lần so với các “ông lớn” công nghệ Trung Quốc, theo dữ liệu do PitchBook và FactSet tổng hợp.

CICC cho biết, Mỹ đang ưu tiên mở rộng trung tâm dữ liệu quy mô lớn cùng hạ tầng năng lượng, nhằm đáp ứng nhu cầu điện năng ngày càng tăng của các mô hình AI thế hệ mới. Việc phát triển nguồn điện, lưới truyền tải và năng lượng tái tạo được coi là yếu tố then chốt giúp Mỹ duy trì lợi thế trong cuộc đua AI.

Tổng chi tiêu cho AI của khu vực tư nhân và chính phủ Mỹ trong những năm gần đây ước đạt 563 tỷ USD, vượt xa mức 165 tỷ USD của Trung Quốc.

Trung Quốc tập trung công nghệ lõi và bán dẫn

Trái với cách tiếp cận dựa trên vốn tư nhân của Mỹ, Trung Quốc theo đuổi chiến lược AI do Nhà nước dẫn dắt. Theo CICC, phần lớn dòng vốn AI tại Trung Quốc được phân bổ cho các công nghệ nền tảng, đặc biệt là chip bán dẫn tiên tiến, nhằm bù đắp sự thiếu hụt năng lực tính toán do bị hạn chế tiếp cận chip cao cấp từ bên ngoài.

“Các khoản đầu tư của Trung Quốc tập trung vào bán dẫn và công nghệ lõi để giải quyết điểm nghẽn về tài nguyên tính toán”, nhóm phân tích của CICC nhận định.

Sự khác biệt này cũng xuất phát từ kỳ vọng lợi nhuận, thời gian đầu tư và lĩnh vực ưu tiên khác nhau giữa vốn nhà nước và vốn tư nhân tại hai quốc gia.

Lo ngại bong bóng AI và các quan điểm trái chiều

Sau ba năm tăng trưởng nóng, ngành AI đang đối mặt với những lo ngại về nguy cơ hình thành bong bóng đầu tư. Tuy nhiên, CICC cho rằng các bong bóng công nghệ trong quá khứ, dù gây biến động ngắn hạn, vẫn đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng dài hạn của ngành.

Phát biểu tại Diễn đàn FII Priority Asia ở Tokyo tháng trước, nhà sáng lập kiêm CEO SoftBank Masayoshi Son bác bỏ lo ngại bong bóng AI. Ông cho rằng nếu AI có thể tạo ra 10% GDP toàn cầu trong dài hạn, khoản đầu tư hàng nghìn tỷ USD hiện nay là hoàn toàn hợp lý. “Vậy bong bóng nằm ở đâu?”, ông Son đặt vấn đề.

Quan điểm này cũng được Michael Spence, chủ nhân giải Nobel Kinh tế, chia sẻ phần nào. Theo ông, thị trường AI hiện tồn tại một dạng “bong bóng hợp lý”, khi các doanh nghiệp và quốc gia buộc phải đầu tư mạnh để không bị tụt lại phía sau.

“Cái giá phải trả cho việc đứng thứ ba trong cuộc cạnh tranh này còn lớn hơn nhiều so với tổn thất do đầu tư quá mức”, ông Spence nhận định tại một diễn đàn học thuật hồi tháng 11.

Dù vậy, không phải giới đầu tư nào cũng lạc quan. Michael Burry, nhà đầu tư nổi tiếng từng dự đoán chính xác khủng hoảng tài chính năm 2008, bày tỏ hoài nghi về làn sóng chi tiêu AI bùng nổ sau sự xuất hiện của ChatGPT.

“Liệu AI có thực sự thúc đẩy năng suất hay không vẫn còn là điều gây tranh cãi”, ông Burry viết trong một cuộc trao đổi gần đây. Theo ông, chu kỳ đầu tư hiện nay phần nào mang tính niềm tin và tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO).

Giới phân tích cho rằng, dù theo đuổi các chiến lược khác nhau, cả Mỹ và Trung Quốc đều coi AI là trụ cột chiến lược trong tăng trưởng kinh tế và cạnh tranh công nghệ. Sự khác biệt trong cách tiếp cận có thể tạo ra lợi thế riêng, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu kỳ vọng vượt quá giá trị thực.

Cuộc đua AI toàn cầu vì thế không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là bài toán về vốn, năng lượng và hạ tầng... những yếu tố sẽ định hình cục diện kinh tế số trong nhiều thập kỷ tới.